Psikoloji

Garcia Etkisi Nedir? Neden Tiksintilerimizi Sebepsiz Şeylere Bağlarız?

Hikaye Öne Çıkanlar
  • Garcia Etkisi Nedir?

Bilindik bir yerde yemek yediğinizi ve menüden daha önce hiç denemediğiniz yeni bir şey sipariş ettiğinizi, ardından o gecenin ilerleyen saatlerinde şiddetli bir şekilde hastalandığınızı hayal edin. Hastalanmanıza sizce ne sebep oldu? Sabah yediğiniz yemekten şüphelendiniz değil mi? İşte buna garcia etkisi denir. Durum ile alakası olmayan şeyleri, sebep olarak o duruma bağladığınız oldu mu? O halde daha detaylı bir şekilde anlatalım:

Garcia Etkisi Nedir? Tat Tiksintisi Nedir?

Garcia Etkisi Nedir?

Garcia Etkisi, bir kişinin beklentilerinin gerçekte var olmayan bir etki oluşmasına neden olan bir psikolojik durumdur. Bu etki, 1971 yılında, John Garcia ve çalışma arkadaşları tarafından yapılan bir deneyde keşfedilmiştir.

Dalga etkisi önceki tecrübelerin ve beklentilerin, gerçekte var olmayan etkilerin oluşmasına neden olduğunu gösterir. Bu etki, özellikle öğrenme psikolojisi alanında önemli bir konudur ve öğrenmeye etki eden faktörleri anlamaya yardımcı olur. Daha iyi anlamanız için şöyle anlatayım.
Sabah bir tost yediğinizi ve akşamına ise karnınıza hiç olmadık bir şekilde ağrı girdiğini varsayalım.
Siz bu ağrının sebebini sabah yediğiniz tosta bağlayacaksınız.

Olumsuz tat koşullanması olarak bilinmektedir bu durum. Gün içerisin de yediğiniz farklı bir şeyi, bir sonra ki kötü durumu onunla bağdaştırmaya daha yatkın olursunuz.

Tat tiksintisi Nedir?
Garcia Etkisi, ayrıca tat tiksintisi olarak da bilinir. Yani anlayacağınız tat tiksintisi, garcia etkisinin farklı bir adıdır.

Garcia Etkisi Örnekleri

Garcia  Etkisi Örnekleri
Garcia Etkisi Örnekleri

Bu etkinin bir örneği, 1970’lerde Washington Üniversitesi’nde Ilene Bernstein tarafından gösterildi. Kemoterapi tedavisi gören çocukların, kemoterapi görürken yedikleri yiyeceklere karşı genellikle isteksizlik geliştirdiklerini keşfetti. Bu deneylerde, çocuklara kemoterapi tedavilerinden hemen önce alışılmadık bir tada sahip dondurma verildi. 
Kemoterapi almayan çocuklar eşsiz dondurmayı yerken, kemoterapi tedavisine yakın dondurmayı yiyen çocuklar lezzeti tekrar yemek konusunda isteksizdi. Bu davranış, çocukların kemoterapinin neden olduğu mide bulantısının bir sonucu olarak yiyeceklerden tiksinme geliştirdiklerini gösterdi.

Başka bir örnek olarak hamile bir kadın, hamileliğin neden olduğu sabah bulantısının doğal bir sonucu olan kusma ve mide bulantısı yaşar. Kadın her gün kahvaltıda portakal suyu içer ve her sabah kahvaltıdan sonra midesi bulanır. 
Sabahları yaşadığı mide bulantısı ile ilişkisi nedeniyle portakal suyundan tiksinti duyabilir. Sabah bulantısı portakal suyundan değil de hamilelikten kaynaklansa da, portakal suyuna karşı isteksizliği hamilelikten sonra da uzun süre devam edebilir. İşte bu yüzden de tat tiksintisi olarak bilinmektedir.

Garcia etkisi nasıl geçer?

Garcia etkisi nasıl geçer

Dalga etkisi, bir kişinin yeme davranışlarını etkileyebilen bir psikolojik durumdur. Üst kısımda çeşitli örnekler ile garcia dalga etkisi örneklerine değindik. Bu etki aşağıdaki yollarla geçebilir:

  1. Yemeğin tadına odaklanmak: Dalga etkisi oluştuğunda, yemeğin tadına odaklanarak yeme davranışlarını değiştirebilirsiniz.
  2. Yemeği yavaş yemek: Yemeği yavaş yemek, yeme davranışlarının daha doğal ve kontrollü olmasına yardımcı olabilir.
  3. Fiziksel aktivite: Fiziksel aktivite, yeme davranışlarının daha doğal ve kontrollü olmasını sağlar.
  4. Psikolojik destek: Psikolojik destek, yeme davranışlarını değiştirmekte zorlanan kişiler için önemlidir.
  5. Diyet değişiklikleri: Tat tiksintisi oluştuğunda, diyet değişiklikleri yaparak yeme davranışlarını değiştirebilirsiniz.

Önerilen Yazı: Lima Sendromu Nedir? Rehin Alana Karşı Duygusal Bağ Kurulabilir mi?

Yararlanılan Kaynak: Wikipedia/ Garcia Effect

4.9/9 - (5 votes)

İlgili Makaleler

Bir Yorum

  1. Sabah yediğimiz şeylere bağlamak aslında mantıksız dediğiniz gibi fakat burada olan temel mantık bir sebebi aramak. Yani yaşadğın bir şeyin sebebini, bir önce tattığı ve yeni kelfettiğin yeni bir şeye bağlıyorsun. Buna gartcia etkisi derler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu