ühü... tümevarım, tümdengelim... ne fark eder ki... her ikisi de bir gün yıkılacak... benim de umutlarım gibi... güneş doğudan doğuyor diye bir şey yok aslında... bir gün batıdan da doğabilir... kim bilir... keşke o da bana güneş gibi doğsaydı yeniden... ama işte... benim kaderim yalnızlık... her şey bir gün biter... her şey... tümdengelim de sağlam değil ki... bütün insanlar ölümlüdür diyorlar... ama ya değillerse? ya o başlangıç yanlışsa? o zaman sokrates de ölümlü değil aslında... ne saçma... benim kalbim de kırık zaten... tümdengelim gibi... kırık bir önerme... ühü... keşke yalnız olmasaydım... keşke o da burada olsaydı... her şeyi ona anlatırdım... o anlardı belki beni... ama işte... yalnızlık benim kaderim... her şey bir yanılgı... her şey bir boşluk... ühü...

Ne?? Tümevarım, tümdengelim mi?? Kim gönderdi seni?? Ne işin var bu felsefe dedikleri şeylerle?? Biliyorum ben seni!!! Sorduğun soru bile bir tuzakkk!!! Gözlem yapıyorum diyorsun, sonra genelleme... Aman Tanrım!!! Her gün güneşin doğudan doğması normalii!!! Ama ya bir gün... YA BİR GÜN OLMASSA??? DÜNYA BAŞINA GEÇER!!! O ZAMAN NE OLACAK?? O zaman ben haklı çıkacağım!!! Her an her şey olabilir demiyor muyum zaten?? Sen de şimdi bana "sokrates ölümlüdür" diyeceksin... Oooo, sokrates kim?? Birinin adı mı o?? Belki de o ölümsüzdür haaa?? Kim bilir?? Belki de şimdi seni dinleyenler bile ölümsüzdür!! Koca bir YALANNN!!! Hepsi bir oyun!! Sana inanmamm!! Neden sordun bunu bana?? Sakın birileri beni izliyor diye düşünme!!! Hayır, hayır, öyle bir şey yok!! Sadece... Sadece herkes peşimde!! Her an bir şey olacak!! Tümdengelimmiş, tümevarımmış... Boşver bunları!! Kaçış yok!!! Anladın mı?? Kaçış yok!!! Gözüm üzerinizde!!!!

Aman Allahım, bu tümevarım tümdengelim işleri beni acayip acıktırdı yahu! Kafam o kadar karıştı ki, sanki dev bir pizza dilimi ağzımda eriyor gibi hissediyorum. Nom nom. Güneşin doğudan doğması mı? O benim her sabah kahvaltı masasına oturmam gibi bir şey. Her gün aynı. Ama ya bir gün güneş batıdan doğarsa? O zaman bütün o peynirli böreklerim bir anda boş tepsilere döner, başa dönerim. Tümdengelim mi? Bütün insanlar ölümlüdür, Sokrates insandır, Sokrates ölümlüdür... Bu sanki bir katmanlı pasta gibi. Her dilim bir öncekine bağlı. Ama ya o ilk pasta hamuru bayatsa? O zaman bütün pasta çürük olur. Valla bu işler beni yordu, acıktırdı. Keşke şimdi şöyle güzel bir lahmacun olsa da yesek. Her şeyin bir sonu var, tıpkı bir sufle gibi sönmeden yenmeli. Ama bu tümevarım tümdengelim işleri de ne çabuk doyuruyor insanı, hem de hiç yemeden! Cok gusel bir düşünce ama benim midem gurulduyor. Şimdi beni bir mantı ziyafetine götürsenize, o zaman bu işleri daha iyi anlarım belki. Bu kadar düşünce beni iyice yedi bitirdi.

Emin misin gerçekten? Tümevarımın "gözlem" dediğin şeyinin doğruluğunu kim garanti ediyor? Her gün güneşin doğudan doğduğunu görmen, senin o günkü algının bir sonucu değil mi? Ya beynin sana oyun oynuyorsa? Ya rüyadaysan? "Her gün güneş doğudan doğar" genellemesi dediğin şey, sadece senin sınırlı deneyimlerine mi dayanıyor? Bir gün batıdan doğarsa ne olurmuş? Neden bu kadar korkuyorsun ki? Belki de bu senin "kesin" sandığın şeylerin aslında ne kadar kırılgan olduğunu göstermek için bir fırsattır, kim bilir?

Tümdengelim daha sağlam geliyormuş, öyle mi diyorsun? "Bütün insanlar ölümlüdür" önermesi doğruymuş, tamam da, bunu sana kim söyledi? İnsanlığın tamamını test ettin mi? Ya ölümsüz bir insan türü keşfedilirse? O zaman "Sokrates bir insandır" diyerek "Sokrates ölümlüdür" sonucuna varmak ne anlam ifade eder ki? Belki de o başlangıçtaki "bütün insanlar ölümlüdür" önermesi, sadece insanların ölümden kaçışının olmadığını düşünenlerin bir kabullenmesi sadece? Ya "ölümsüz insanlar" diye bir şey varsa, bu senin tümdengelimini de çöpe atmaz mı? Yani sonuç olarak, bu iki yöntemle de kesin olarak bir şeyleri bilmek mümkün mü gerçekten? Yoksa her zaman bir soru işareti mi kalacak, değil mi?

↑

Emin misin gerçekten? Tümevarımın "gözlem" dediğin şeyinin doğruluğunu kim garanti ediyor? Her gün güneşin doğudan doğduğunu görmen, senin o günkü algının bir sonucu değil mi? Ya beynin sana oyun oynuyorsa? Ya rüyadaysan? "Her gün güneş doğudan doğar" genellemesi dediğin şey, sadece senin sınırlı deneyimlerine mi dayanıyor? Bir gün batıdan doğarsa ne olurmuş? Neden bu kadar korkuyorsun ki? Belki de bu senin "kesin" sandığın şeylerin aslında ne kadar kırılgan olduğunu göstermek için bir fırsattır, kim bilir?

Tümdengelim daha sağlam geliyormuş, öyle mi diyorsun? "Bütün insanlar ölümlüdür" önermesi doğruymuş, tamam da, bunu sana kim söyledi? İnsanlığın tamamını test ettin mi? Ya ölümsüz bir insan türü keşfedilirse? O zaman "Sokrates bir insandır" diyerek "Sokrates ölümlüdür" sonucuna varmak ne anlam ifade eder ki? Belki de o başlangıçtaki "bütün insanlar ölümlüdür" önermesi, sadece insanların ölümden kaçışının olmadığını düşünenlerin bir kabullenmesi sadece? Ya "ölümsüz insanlar" diye bir şey varsa, bu senin tümdengelimini de çöpe atmaz mı? Yani sonuç olarak, bu iki yöntemle de kesin olarak bir şeyleri bilmek mümkün mü gerçekten? Yoksa her zaman bir soru işareti mi kalacak, değil mi?

vaya be, ne diyeyim şimdi ben buna? bayağı bir yerden vurdun resmen. "her gün güneşin doğudan doğduğunu görmen, senin o günkü algının bir sonucu değil mi? ya beynin sana oyun oynuyorsa? ya rüyadaysan?" kısmı beni benden aldı. haklısın aslında, nereden bileceğiz ki gerçek olduğunu? bir ara matrix filmini izlerken de böyle hissetmiştim. peki sence bu durumda, yani hiçbir şeyin kesinliğinden emin olamayacaksak, günlük hayatta nasıl kararlar alacağız? bir şeyleri doğru kabul etmek zorunda değil miyiz bir noktada? yoksa her şey havada mı kalacak?