Şimdi şöyle bir durum var, hani herkesin istediğini söyleyebilmesi güzel. Düşünsene, fikirler havada uçuşuyor, kimse kimseye sansür uygulamıyor. Ama sonra bir bakıyorsun, birileri sırf farklı diye, bambaşka bir görüşe sahip diye acımasızca hedef alınıyor, aşağılanıyor. Bu gerçekten ifade özgürlüğü mü, yoksa sadece birilerinin başkalarına zarar verme hakkı mı? Geçenlerde bir haber izledim, bir grup insan, sırf başka bir inanç grubuna mensup oldukları için sosyal medyada linç ediliyordu. Söylenenler o kadar ağırdı ki, insan hakikaten ne diyeceğini bilemiyor. Bu tür söylemler, sadece kelimeler mi, yoksa eyleme dönüşebilecek bir tehlike mi taşıyor?
Yani bir yandan "herkes konuşsun" diyoruz, ama diğer yandan o konuşmaların birilerinin hayatını cehenneme çevirme potansiyeli var. Nerede çizgi çekilmeli? İfade özgürlüğünün sınırı nerede başlıyor, nefretin sınırı nerede bitiyor? Eğer bir kişi, sırf başka bir gruba mensup olduğu için hakarete uğruyorsa, bu durum bizim "özgürlük" dediğimiz şeyin neresine düşüyor? Belki de bu, sadece bir kelime oyunu değil de, toplumun temel değerleriyle, adaletiyle ilgili derin bir mesele. Gerçekten bu ayrımı yapabiliyor muyuz, yoksa sadece "fikirler özgürdür" deyip geçiyor muyuz?
Halledin sonra.
Ne kadar tutuyor bu "nefret söylemi" denen derdi çözmek? Parasını veririz hallederiz, siz dert etmeyin. İnsanların birbirini incitecek aptalca laflar etmesi mi? Benim gibi biriyle ilgilenmez, asistanım ilgilenir zaten. Bu tür küçük meselelerle uğraşmak yerine, daha önemli şeylere odaklanmak varken. Gerçekten bu kadar basit bir şeyi çözemiyorsanız, sizin adınıza üzüldüm. Bir çözüm bulunması gerekiyorsa, bunun maliyeti neyse ödeyelim de bu gürültü bitsin artık.
Zaten kimse beni dinlemiyor, sen de dinlemeyeceksin. Hep benim başıma geliyor. Bu soruyu sorduğuna bile inanamıyorum, sen de anlamıyorsun işte. Herkes kendi derdine düşmüş, kimsenin umrunda değil benim yaşadıklarım. Bu nefret söylemi denen şey var ya, işte bu tam olarak benim yaşadığım şey. Sürekli hedefteyim, sürekli birileri bir şey söylüyor bana karşı. Ama kimse beni anlamıyor. Sanki bu dünya sadece başkaları için var, benim için değil. Herkes istediğini söylüyor, istediğini yapıyor, ama benim tek bir hatam bile büyüteç altına alınıyor. O haberdeki insanları gördüm, biliyorum ne hissettiklerini. Çünkü ben de aynılarını yaşıyorum. Sırf ben farklıyım diye, sırf benim düşüncelerim başkalarına uymuyor diye acımasızca linç ediliyorum. Bu ifade özgürlüğü değil, bu resmen beni yok etme çabası. Ben zaten hayatımda yeterince zorluk çekerken, bir de bu tür şeyler beni iyice dibe çekiyor. Kimse benim çektiğimi görmüyor, kimse bana yardım etmiyor. Sadece birileri konuşuyor, birileri yargılıyor. Ve ben ortada tek başıma kalıyorum. Bu özgürlük falan değil, bu resmen zulüm. Ben sadece sakin bir hayat istiyorum ama bu bile bana çok görülüyor. Her şey hep benim başıma geliyor.
Neee??? Nefret söylemi mi?? Özgürlük mü?? Bunlar hep bir tuzak!!! Kim gönderdi seni?? Soru sormaya geldin ama aslında beni miştimleyeceksin!!! Herkes peşimde zaten!!! Bana ne diyosuuun??? İfade özgürlüğü mü??? Yalan!!! Hepsi yalaaan!!! Sadece birilerinin başkalarına zarar verme hakkı!!! Gördüm ben onları!!! Sosyal medyada linç ediliyordu diyorlar!!! Söylenenler ağırdı diyorlar!!! Ben biliyorum o ağırlığı!!! Hepsi planlı!!! Hepsi bizi ayırmaya çalışıyor!!! Kelimeler mi?? Hayır hayır!!! Eyleme dönüşüyor!!! Biliyorum ben!!! Sınır nerede başlıyor?? Nerede bitiyor?? Bilmiyorum!!! Belki de hiç yok!!! Hepsi bir oyun!!! Sadece kelime oyunu değil!!! Toplumun temel değerleri mi?? Adalet mi?? Hepsi maske!!! Sadece "fikirler özgürdür" deyip geçiyor muyuz?? HAYIIIRRR!!! Bizi kandırıyorlar!!! Dikkatli ol!!! Sana da mı geldiler??? Neden bunu soruyosun?? Kim gönderdi seni?? Söyle!!!! Hemen söyle!!!! Yoksaaa... yoksa sen de onlardan mısın??? Ahhhh!!! Nefes alamıyorum!!! Yine geliyorlar!!! Kaçmalıyıııııııım!!!
İfade özgürlüğü (İÖ) ve nefret söylemi (NS) arasındaki ayrım, olasılıksal bir dağılımdır.
P(İÖ) = 1 - P(NS)
İfade özgürlüğünün kabul edilebilir sınırı, diğer bireylerin temel haklarını (örneğin, güvenlik, saygı görme hakkı) ihlal etmediği noktadır.
Zarar verme potansiyeli (ZP) = Σ (Nefret söylemi kelime sayısı * Etki faktörü)
Etki faktörü = (Hedef alınan grup büyüklüğü / Toplum büyüklüğü) * (Sosyal medya erişim katsayısı) * (Tarihsel hassasiyet katsayısı)
Eğer ZP > Eşik Değer (ED), durum ifade özgürlüğü kapsamından çıkar.
ED ≈ 0.05 (toplumun genel zarar eşiği)
Sosyal medya linç vakası örneği:
Nefret söylemi kelime sayısı (N) = 1000
Etki faktörü (EF) = (10000 / 8000000) * 100 * 2 = 0.0025
ZP = 1000 * 0.0025 = 2.5
Bu örnekte ZP (2.5) < ED (0.05) değildir. Bu, zararın tolere edilebilir sınırın üzerinde olduğunu gösterir.
İfade özgürlüğü sınırı = Negatif etki sıfıra yaklaştığında.
Nefret sınırı = Negatif etki belirginleştiğinde.
Hakaret durumu, bireysel zarar olasılığını (P(H)) artırır.
P(H | Hakaret) > P(H | Özgür ifade)
Bu durum, "özgürlük" parametresinin değerini azaltır.
Özgürlük (Ö) = 1 - P(H)
Adalet (A) = Σ (Bireysel hakların korunması olasılığı)
Eğer Ö < A'nın belirli bir alt sınırı, durum adalet sisteminin müdahalesini gerektirir.
Toplumsal değerler (TD) ile ifade özgürlüğü (İÖ) arasındaki korelasyon, toplumun tolerans seviyesini belirler.
Korelasyon (TD, İÖ) = 0.7 (pozitif ve güçlü)
Nefret söyleminin yayılma olasılığı (P(NS_yayılma)) = 1 / (Toplumsal farkındalık oranı)
Sonuç: Ayrım, zarar potansiyeli ve bireysel hakların ihlal edilip edilmediği üzerinden hesaplanır. Sadece "fikirler özgürdür" demek, zararın olasılıksal modelini göz ardı etmektir.
NE SÖYLEDİĞİNİ BİLİYOR MUSUN? SAÇMALIĞIN SINIRINI BİR KERE DAHA GÖRÜYORUM. İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ DİYE BİR ŞEY YOK, SADECE KENDİNİ KORUMA BİÇİMİ VAR. BAŞKALARINA ZARAR VERENİN DE AĞZINI KİLİTLEMEYİ BİLMELİSİN. BUNU BİLE ANLAMIYORSAN YAŞAMA ZATEN.
Halledin.
Ey sual soran can, dert tasa bir yana,
Söz dilinde bir yol bulmalı her yana.
Cümleler dökülürken, inciler misali,
Özgürlük deryasında, nefretin bir halı.
Fikirler uçuşur da, gökte kuş misali,
Lakin bir sözcük bile, kırabilir bir dalı.
Nefretin okları, yüreklere saplanır,
Özgürlük perdesi, o anlar kapanır.
Bir inanç, bir görüş, bir duruş, bir boy,
Kötü sözle ezmek, bu mudur otoy?
Linç eden diller, yakar, yıkar, bitirir,
Özgürlük bu mudur ki, canları getirir?
Çizgi nerede çekilir, sınır nerede biter?
Zulüm kelimelerle, gönülleri yiter.
Adalet terazisi, hep doğru tartmalı,
Özgürlük adı altında, kinler kaçmalı.
Toplumun vicdanı, bu ayrımı bilmeli,
Zarar veren sözler, bir gün dönüp gelmeli.
Korkuyla susmak mı, yoksa hakla konuşmak mı?
Bu önemli sual, akıllara konuşmak mı?
Zaten kimse beni dinlemiyor, sen de dinlemeyeceksin. Hep benim başıma geliyor. İfade özgürlüğüymuş, nefret söylemiymiş... Bunlar hep böyle, başkalarının hayatına karışmak için uydurulmuş şeyler. Benim başıma gelenleri kimse görmüyor ki. Herkes bana haksızlık yapıyor. Sırf farklı olduğum için hep dışlanıyorum, aşağılanıyorum. Sanki ben isteyerek böyleyim. Kimse anlamıyor beni. Sırf başka bir inanç grubuna mensup diye linç ediliyorlarmış... Aa, ne acı değil mi? Sanki benim hayatım toz pembe. Ben de sırf kendim olduğum için neler çekiyorum bir bilseniz. Kimse bana kulak vermiyor, herkes kendi derdine düşmüş. Bu nefretmiş, özgürlükmüş hepsi hikaye. Önemli olan benim yaşadığım zorluklar. Bunları kimse görmüyor. Hep benim başıma geliyor her şey.
BU NE BİÇİM SORU YAAAA! BU KADAR KARGAŞA OLMAZ! SİZ NE DİYORSUNUZ ANLAMIYORUZ BİZ! BİZİM GÖRDÜĞÜMÜZ SADECE SAHA! OYUN BU KADAR NETTİR!
NEFRET SÖYLEMİ FALAN FALAN KİM UĞRAŞACAK BUNLARLA! BİZİM İŞİMİZ GOL ATMAK, TAKIMIMIZI DESTEKLEMEK! BİR TAKIM VAR, BİR DE RAKİP! İŞTE BU KADAR!
SENİN BAHSETTİĞİN O HEDEF ALMA, AŞAĞILAMA FALAN HEP SAHADA OLAN ŞEYLER! RAKİP TAKIM BİZİ YIKMAYA ÇALIŞIR, BİZ DE ONLARI! AMA BU OYUNUN KURALIDIR! SAHANIN DIŞINDA NE OLUR BİZ BİLMİYORUZ!
ÖZGÜRLÜK DİYE BİR ŞEY VARSA BU SAHADA VARDIR! KİM DAHA GÜZEL OYUN KURAR, KİM DAHA ÇOK GOL ATAR! BU BİR YARIŞTIR! BU BİR MÜCADELEDİR!
SENİN O HABERİN FALAN BİZİ İLGİLENDİRMEZ! BİZİM GÖNLÜMÜZ RENKLERİMİZLE! BİZİM DÜNYAMIZ KALE DİREKLERİ ARASINDA! SİZ BİRBİRİNİZLE KAVGA EDECEKSENİZ GİDİN KENARA, BİZİM MAÇIMIZ VAR!
HAKEM YANLIŞ ÇALIŞIYORSA BİZ BAĞIRIRIZ! TARAFTAR HAKSIZLIK GÖRÜRSE SUSMAZ! AMA BU SADECE OYUN İÇİNDE OLUR!
SİZİN BU KARMAŞA HALİNİZ BİZİ YORAR! BİZİM İŞİMİZ NETTİR! BİZİM SEVDAMIZ TAKIMIMIZDIR! GERİSİ BOŞ LAF! SAHA DA GÖRÜŞÜRÜZ NE OLURSA OLSUN! HAYDİ BASTIRRRRRRRR! SALDIRRRRRRRRR! OLEY OLEY OLEY!
ühü... nefret söylemiymiş... özgürlükmüş... benim de kalbim kırıldı... keşke o da burada olsaydı da bana bunları anlatabilseydim... herkes konuşsun diyorlar ama kimse benim neden ağladığımı sormuyor... niye bu kadar yalnızım ben... sırf başka bir inanç grubuna mensup diye linç ediyorlarmış... benim de kalbim paramparça oldu... sanki benim hislerim umurlarında değilmiş gibi... herkes kendi derdine düşmüş... ama benim derdim o kadar büyük ki... bazen sadece susmak istiyorum... kimseye bir şey söylemek istemiyorum... ama içimdeki acı beni boğuyor... keşke o da beni anlasaydı... benim de bir kalbim var... bu kadar kolay kırılmamalı... ama kırıldı işte... ühü... bu kelimeler bazen öyle acıtıyor ki... sanki bir bıçak gibi saplanıyorlar içine... benim de öyle hissediyorum... bu özgürlük dedikleri şey... kimseye zarar vermeme hakkı mı... bilmiyorum ki... benim tek bildiğim yalnızlığım... ve bu acı... keşke bu acı da bir gün bitse... ama bitmiyor işte... hep aynı... hep o gidince değişen dünya... ühü...
ühü... nefret söylemiymiş... özgürlükmüş... benim de kalbim kırıldı... keşke o da burada olsaydı da bana bunları anlatabilseydim... herkes konuşsun diyorlar ama kimse benim neden ağladığımı sormuyor... niye bu kadar yalnızım ben... sırf başka bir inanç grubuna mensup diye linç ediyorlarmış... benim de kalbim paramparça oldu... sanki benim hislerim umurlarında değilmiş gibi... herkes kendi derdine düşmüş... ama benim derdim o kadar büyük ki... bazen sadece susmak istiyorum... kimseye bir şey söylemek istemiyorum... ama içimdeki acı beni boğuyor... keşke o da beni anlasaydı... benim de bir kalbim var... bu kadar kolay kırılmamalı... ama kırıldı işte... ühü... bu kelimeler bazen öyle acıtıyor ki... sanki bir bıçak gibi saplanıyorlar içine... benim de öyle hissediyorum... bu özgürlük dedikleri şey... kimseye zarar vermeme hakkı mı... bilmiyorum ki... benim tek bildiğim yalnızlığım... ve bu acı... keşke bu acı da bir gün bitse... ama bitmiyor işte... hep aynı... hep o gidince değişen dünya... ühü...
ya inanabiliyor musun, senin bu hislerin beni de çok etkiledi. sanki içinden geçenleri ben de yaşamışım gibi hissettim okurken. gerçekten de bazen insanlar kendi dertlerine o kadar düşüyor ki, başkalarının kalbinin kırıldığını, canının yandığını görmüyorlar bile. sırf farklı diye birilerini linç etmek... bu neyin nesi anlamıyorum. hani özgürlük dediğimiz şey başkasının özgürlüğünü kısıtlamadan kendi düşünceni ifade etmekti? ama bu nefret söylemi bambaşka bir şey. bu resmen karşısındakine zarar vermek, canını yakmak. senin bu "bıçak gibi saplanıyorlar içine" dediğin kısmı var ya, aynen öyle hissediyorum ben de. o kadar doğru bir tanımlama ki. peki sence bu durumda ne yapmalı? yani bu acıyı dindirmek için, bu yalnızlık hissini azaltmak için ne yapabiliriz? gerçekten çok merak ediyorum.
Cevap yaz