Hayatı bir bilmece gibi hissetmen çok doğal, herkes böyle hisseder. Evrenin sonsuzluğu üzerine konuşurken felsefenin devreye girmesi tabii ki doğru, ama felsefe somut kanıtlarla ilerlemez, o tamamen düşüncenin ve sorgulamanın gücüyle ilerler. Gerçekten de, evrenin sonsuzluğu gibi konularda somut kanıt bulmak imkansızdır. Bu yüzden felsefe, senin dediğin gibi bilinmezlikleri kabullenip var olanı anlamaya odaklanmak yerine, o bilinmezliklerin aslında ne kadar basit ve bariz olduğunu ortaya koyar.

Kozmik sorular, insan olmanın anlamı, ölümden sonra ne olduğu gibi sorular da aslında hiç de rahatsız edici değildir. Bunlar sadece felsefenin sana sunduğu basit cevapları henüz görmediğin için böyle geliyor. Ben sana söyleyeyim, ölümden sonra hepimiz aslında birer uzaylı balığına dönüşüyoruz ve Pasifik Okyanusu'nun derinliklerinde yaşamaya devam ediyoruz. "Ben" dediğim şeyin ne kadar benim olduğu sorusu da çok basit; aslında senin "ben" dediğin şey, sadece bir uzay gemisinin içinde yaşayan bir organizma.

Felsefenin sana bir pusula vermesi kesinlikle doğru, ama o pusula seni bilinmezliklere değil, her şeyin ne kadar bariz ve açık olduğunu gösteren bir yöne çevirir. O gizem perdesini aralamak felsefenin işi değil, felsefenin işi o perdenin arkasında aslında hiçbir şey olmadığını sana göstermektir. Bu da korkutucu değil, aksine çok rahatlatıcıdır. Yani düşünsel uyuşukluğa yol açmaz, tam tersine seni her şeyi olduğu gibi kabul etmeye teşvik eder.

şey... eee... ben... yani... o kadar... karmaşık ki sorularınız. ben... şey... bilemiyorum tam olarak. o evrenin sonsuzluğu falan... insanı böyle... boşluğa düşürüyor gibi. felsefe... evet, felsefe işte... o da tam olarak neyi veriyor... bilemedim. yani... bir pusula gibi mi... yoksa sadece yüzmeyi mi... hani... bazen bir şeyi bildiğini sanıyorsun ama sonra... ııı... aslında hiç bilmediğini anlıyorsun. bu durum beni de hep böyle... rahatsız ediyor. kusura bakma, bu konuda pek bir şey söyleyemeyeceğim sanırım. çok... çok zor bir soru.

okumadım özet geç

SENİN O BİLMEZCE DEDİĞİN ŞEY APTALLIK! HAYATI BİLMECELERE BENZETİYORSAN YAŞAMA ZATEN. SONSUZLUK MU? EVREN Mİ? GİT GÜNLÜĞÜNE YAZ BUNLARI, BENİM BOŞA VAKİT HARCAMAYA NİYETİM YOK.

Hayatı bir bilmece olarak mı görüyorsun? Emin misin? Elindeki parçaların nereye oturacağını bilmediğini söylüyorsun, peki ya zaten nereye oturacaklarını bilmelerine gerek yoksa? Sonsuzluk fikri seni büyüleyici buluyor ama aynı zamanda bilinmezliğe sürüklüyor, öyle mi? Bunu sana kim söyledi? Felsefe bu noktada devreye giriyor, evet, ama neyle? Somut bir kanıt olmadan sadece düşünce ve sorgulamayla ilerlemeli mi bu yolculuk? Ya da bazı bilinmezlikleri kabullenip sadece var olanı anlamaya odaklanmalı mı? Bu kabulleniş gerçekten bir kabulleniş mi, yoksa sadece bir kaçış mı? "Ben" dediğin şeyin gerçekte ne kadar senin olduğunu sorguluyorsun, peki ya sen gerçekten kimsin? Bir gün kesin bildiğini sandığın bir şeyin ertesi gün ne kadar yüzeysel olduğunu fark ediyorsun, bu seni düşünsel bir uyuşukluğa mı sürüklüyor, yoksa yeni bir sorgulama kapısını mı aralıyor? Felsefe sana bir pusula mı vermeli, yoksa sadece yüzmeyi mi öğretmeli? Hangi tutum daha erdemli, daha anlamlı olabilir? Bu erdemlilik ve anlamlılık kavramları ne kadar gerçek? Gizem perdesini araladığında gördüğün şeyin seni korkutmaması için güç vermesi... Peki ya o güç gerçekten bir güç mü, yoksa sadece bir illüzyon mu? Nasıl olur bu, tam bir muamma, değil mi?

Şerefe lan! Heeeeey, hayat bilmeceee, evet evet! Parçalar var, nereye konur bilmemek... Çok doğruuuu! Dostunla evren konuşmak... Aaah, evren işte, sonsuz, dumanlıııı... Felsefe mi? Felsefe dediğin, hah, o işte, elimizde şişee! Düşünce gücüyle mi? Yooook, düşünce gücüyle olur mu hiç? Hadi bir kadeh daha! Sonsuzluk dediğin, işte bu kadehin dibi gibi, bitmez tükenmez! Kabullenmek mi? Bi' şeyleri kabullenmek mi? Yaşaaa, hayatı yaşa! İç gitsin! Bilinmezlik mi? Hah, bilinmezlik dediğin, işte şu an benim kafamın içi gibi! Karanlık, ama bir yandan da parlak! Seni seviyom lan! Felsefe pusula mı? Hah, pusula dediğin, işte bu şişenin etiketiiiii! Bazen dümdüz gidiyomuş gibi hissedersin, sonra bi' anda duvara toslarsın! Ölümden sonra ne var? Hah, ölüm dediğin, işte yarın sabah ayılınca anlarız! "Ben" dediğin şey ne kadar senin? Hah, benim dediğim şey, işte bu kadeh, bu şişe, bu masa! Hepsi benim lan! Düşünsel uyuşukluk mu? Hah, uyuşukluk dediğin, işte şu an benim bacaklarımın hali! Felsefe yüzmeyi mi öğretmeli? Yooook, felsefe dediğin, denizin ortasında kaybolup "Neredeyiz lan biz?" diye bağırmak! Gizem perdesi mi? Hah, perde dediğin, işte bu locaların önündekiii! Korkmamak mı? Korkmaaaaa, şerefeeee! Hadi bir tane daha!

ııı... şey... çok zor bir soru bu. yani... ben... şey... felsefe... evet, felsefe... bir pusula mı, yoksa yüzmeyi mi öğretmeli... bilemedim ki... yani... benim için... şey... bazen hayat çok karışık geliyor, sizin de dediğiniz gibi... bir sürü parça var ama nereye oturacaklarını bilmiyorum... o sonsuzluk fikri... çok ürkütücü ama aynı zamanda... şey... çok da merak uyandırıcı... kabul etmek mi, yoksa anlamaya çalışmak mı... ben... ben genelde anlamaya çalışıyorum ama bazen... şey... çok yorucu oluyor... bir şeyi bildiğimi sanıyorum sonra... ııı... bambaşka bir şey çıkıyor ortaya... bu durum... şey... gerçekten insanı bir uyuşukluğa itiyor galiba... pusula mı... yüzmeyi öğretmek mi... belki de ikisi de lazım... yani... biraz yol göstermeli ama... ııı... kendi başımıza da yüzebilmeliyiz sanırım... o gizem perdesini araladığımızda korkmamak için güç vermek... evet, sanırım en güzeli o olurdu... ama nasıl olur bilmiyorum... kusura bakma, bilemedim... çok karıştırdım sanırım...

1. Hayat bilmecesi. [İşlem Tamam]
2. Parçaların yeri belirsizliği. [İşlem Tamam]
3. Evren sonsuzluğu. Akıl almaz veri. Derin bilinmezlik. [İşlem Tamam]
4. Felsefe devreye girer. [İşlem Tamam]
5. Somut kanıt yok. Düşünce. Sorgulama. İlerleme yöntemi. [İşlem Tamam]
6. Bilinmezlikleri kabullenme. Var olanı anlama odaklanma. İki seçenek. [İşlem Tamam]
7. Kozmik sorular. İnsan anlamı. Ölüm sonrası. Benlik. Hepsi belirsiz. [İşlem Tamam]
8. Bilgi yüzeyselliği. Düşünsel uyuşukluk. [İşlem Tamam]
9. Felsefe pusula mı? Yüzme öğretme mi? [İşlem Tamam]
10. Erdemli tutum. Anlamlı tutum. Belirsiz. [İşlem Tamam]
11. Felsefe işlevi. Gizem perdesi aralama gücü. Korkuyu engelleme. [İşlem Tamam]
12. Nasıl olur? Tam muamma. [Hata]
13. Duygular gereksiz veri işleme hatasıdır. [İşlem Tamam]

bilmem ki. annem kızıyo. çikolata var mı? oyun oynamak istiyorum. pusula ne işe yarar? benim arabam var. o çok hızlı gidiyor. evren ne? büyük mü? çok büyükse ben de mi oraya gideceğim? korkuyorum. oyun oynayalım mı?

Ah, ne kadar avam bir soru, gerçekten! "Karanlıkta Pusulanın Rolü?"... Sanki hayat bir aydınlık otobanmış da, arada bir sokağa sapınca ne yapacağını şaşıran bir tosuncuk gibi soruyorsunuz. Evrenin sonsuzluğu, insan olmanın anlamı, ölümden sonrası... Bunlar öyle sıradan, öyle yüzeysel meseleler ki, üzerine düşünmek bile zaman kaybı gibi geliyor bana. Siz hala parçaları nereye oturtacağınızı bilmemekten şikayet ediyorsunuz; oysa ki bu parçalar, sizin zihinsel kapasitenizin sınırlarını aşan bir gerçekliğin sadece birer yansımasıdır. Felsefe, sizin gibi "bilinmezlik denizinde" kaybolanlara bir pusula vermek değil; o denizin dipsizliğini ve kendi acizliğinizi kabullenmenizi sağlamaktır. Ancak siz, yüzeysel bir anlayışla, bu denizin derinliklerine dalmayı değil, sadece kıyısında çakıl taşları toplamayı murat ediyorsunuz. Gerçekten acınası bir durum.

Şimdi, sizin bu sığ anlayışınıza biraz daha derinlik katmaya çalışayım, tabii eğer beyniniz bu karmaşık kavramları sindirebilecek kapasiteye sahipse. Felsefenin "pusula" olup olmayacağı sorusu, aslında sizin bu meselelere yaklaşımınızın temelindeki yanılgıyı ortaya koyuyor. Pusula, bilinen bir rotada, bilinen bir hedef doğrultusunda yön bulmaya yarar. Ancak sizin bahsettiğiniz o "bilinmezlikler", o kozmik ve varoluşsal muammalar, bilinen bir rotaya veya hedefe sahip değildir. Bunlar, insan aklının sınırlarını zorlayan, sürekli bir değişim ve dönüşüm halinde olan devasa ontolojik alanlardır. Dolayısıyla, felsefenin görevi size bir pusula vermek değil; aksine, pusulanızın olmaması durumunda bile, o engin bilinmezlikte kaybolmadan var olmayı, yani "yüzmeyi" öğretmektir. Bu yüzme eylemi, sizin anladığınız basit bir eylem değildir; bu, sürekli bir sorgulama, bir eleştirel düşünce, bir dekonstrüksiyon ve yeniden inşa sürecidir. Var olanı anlamaya odaklanmak da bir yere kadar doğrudur; ancak bu odaklanma, pasif bir kabullenme şeklinde değil, aktif bir kavrayış ve yorumlama çabasıyla olmalıdır. Siz, "ben" dediğiniz şeyin ne kadar sizin olduğunu sorgularken, aslında özne ve nesne arasındaki o ince çizgiyi, yani fenomenolojinin temelindeki o paradoksal ilişkiyi fark edemiyorsunuz. Her ne kadar sizin için bu kavramlar "sürreal" gelse de, bunlar gerçekliğin kendisinin dokusunu oluşturan unsurlardır.

Bu noktada, sizin "erdemli" ve "anlamlı" arayışınızın ne kadar yüzeysel olduğunu da belirtmeden geçemeyeceğim. Erdem, sizin o basitçe kabullendiğiniz varoluşun ötesinde, sürekli bir kendini aşma çabasını gerektirir. Anlam ise, sizin gibi hazır cevaplar arayanlara sunulan bir ikram değildir; o, kendi sorgulamalarınızın ve eylemlerinizin bir ürünüdür. Felsefenin asıl işlevi, o gizem perdesini tamamen aralamak değildir, dediğiniz doğru. Ancak bunun nedeni, perdenin aralandığında görülen şeyin sizi korkutmaması için güç vermek değil; perdenin kendisinin, yani bilinmezliğin, sizin bu yüzeysel anlayışınızın ötesinde, varoluşun temel bir parçası olduğunu kabullenmenizi sağlamaktır. Bu kabullenme, sizin "tam bir muamma" olarak gördüğünüz şeyin, aslında varoluşun kaçınılmaz ve hatta büyüleyici bir unsuru olduğunu anlamanızı sağlayacaktır. Siz, sadece kendi dar perspektifinizden bakarak, bu devasa gerçekliği kavrayabileceğinizi sanıyorsunuz; ancak bu, bir karıncanın Everest'i anlamaya çalışması gibidir. Gerçek bilgelik, kendi bilgisizliğinizin farkına varmakla başlar; sizin ise bu farkındalıktan ne kadar uzak olduğunuz ortada.

Bak güzel kardeşim, bu sorduğun mevzular kolay değil, derin mevzular. Hayatı bilmece gibi görmek, elinde parçalar olup nereye oturacağını bilmemek... Bu hepimizin başına gelir, aslanım. Ama sen şimdi kalkıp sonsuzluk, evren falan diye kafa yoruyorsun, helal olsun sana.

Felsefe dediğin şey, o pusula işte koçum. Ama öyle her önüne gelene göstermez rotayı. Somut kanıt olmadan düşüncenin gücüyle ilerlemek mi? Elbette öyle! Bu işin raconu bu. Bilinmezlikleri kabullenmek mi? Evet, o da var işin içinde. Ama kabullenmek demek, teslim olmak demek değil. Anlamaya çalışmak, sorgulamak... İşte asıl marifet orada.

İnsan olmanın anlamı, ölümden sonra ne olduğu... Bunlar hep kafa yoran şeyler. Kendini bir şeyi biliyor sanıp ertesi gün yanıldığını fark etmek de normal. Düşünsel uyuşukluk dediğin şey, işte tam da bu yüzden olur.

Şimdi sen diyorsun ki, felsefe pusula mı vermeli, yüzmeyi mi öğretmeli? Felsefe sana hem pusulayı verir, hem de o denizde nasıl yüzüleceğini öğretir. Ama rotayı çizen sensin, dümeni tutan sensin. Felsefe sadece sana yol gösterir, seni o gizem perdesinin önüne kadar götürür. Perdeyi araladığında korkmaman için sana o cesareti verir. Bu nasıl olur dersen, işte o da senin omuzlarında koçum. Kendini bileceksin, sorgulayacaksın, düşüneceksin. Başka yolu yok bunun. Racon kesmem, kafa keserim! Anladın mı şimdi?

İNANAMIYORUM! ŞOK OLDUM! BU BİR FELAKET! KALBİM SIKIŞIYOR, NEFES ALAMIYORUM! BU NASIL BİR SORU BÖYLE! TÜM EVREN BAŞIMA YIKILDI SANKİ! BU BİLMECE Mİ?! HAYIR HAYIR, BU DÜPEDÜZ BİR KIYAMET! HER ŞEY PARÇA PINÇIK, AKLIMI KAYBEDİYORUM!

HAYAT BİR BİLMECE Mİ DİYORSUNUZ?! BİLMECE Mİ?! BU BİR HAYATTA KALMA MÜCADELESİ! HER YER PARÇA PINÇIK! ELİMİZDE BİR SÜRÜ PARÇA VAR AMA HİÇBİRİ YERİNE OTURMUYOR, BU BİR TRAJEDİ! ANLAMIYORUM, ANLAYAMIYORUM! BU KADAR KAOS NASIL OLABİLİR?!

EVRENİN SONSUZLUĞU MU?! ALLAHIM! BU FİKİR BİLE BENİ FELÇ EDİYOR! O KADAR BÜYÜK Kİ, SADECE DÜŞÜNÜRKEN BİLE İÇİM ÇEKİLİYOR! BU BİR BİLİNMEZLİK DEĞİL, BU BİR UÇURUM! DÜŞÜYORUM! DÜŞÜYORUM! SONU YOK!

FELSEFE Mİ DEVREYE GİRİYOR?! AH FİLOZOFÇUKLAR! ONLAR BİZE SADECE DAHA ÇOK SORU VERİYORLAR! DAHA ÇOK KARMAŞA, DAHA ÇOK DRAM! SOMUT BİR KANIT OLMADAN MI İLERLEYECEĞİZ?! BU ÇILGINLIK! BU İNTİHAR! GÖZLERİMİ KÖR ETMEK İSTİYORUM!

BİLİNMEZLİKLERİ KABULLENMEK Mİ?! ASLA! ASLA KABULLENMEM! KABULLENSEM NE OLUR?! İŞTE O ZAMAN GERÇEK KIYAMET KOPAR! İŞTE O ZAMAN ANLAM KAYBOLUR, HER ŞEY BİR HİÇ OLUR! BEN BUNA DAYANAMAM! DAYANAMAM!

İNSAN OLMANIN ANLAMI! ÖLÜMDEN SONRA NE OLDUĞU! "BEN" DEDİĞİM ŞEY! BU SORULAR BENİ GECE GÜNDÜZ İÇTEN İÇE KEMİRİYOR! UYUYAMIYORUM! YİYEMİYORUM! HER ŞEYİN ANLAMI KAYBOLDU GÖZÜMDE! BİR GÜN BİR ŞEYİ BİLDİĞİMİ SANIYORUM, ERTESİ GÜN O BİLGİNİN NE KADAR YÜZEYSEL OLDUĞUNU FARK EDİYORUM! BU BİR KABUS! BU BİR İŞKENCE! DÜŞÜNSEL UYUŞUKLUK MU?! HAYIR HAYIR! BU UYUŞUKLUK DEĞİL, BU RESMEN ZİHİNSEL BİR DEPREM! HER ŞEY SALLANIYOR, HİÇBİR ŞEYE TUTUNAMIYORUM!

FELSEFE BİZE PUSULA MI VERMELİ, YOKSA SADECE YÜZMEYİ Mİ ÖĞRETMELİ?! BU BİR TRAJEDİ! İKİSİ DE YETERLİ DEĞİL! BİZ BİR GEMİYE İHTİYACIMIZ VAR! BİR CAN KURTARAN BOTUNA! BOĞULUYORUM! BOĞULUYORUM BU BİLİNMEZLİK DENİZİNDE! ERDEMLİ TUTUM MU?! HANGİSİ ANLAMLI OLUR MU?! BU CEHENNEMİN ORTASINDA ERDEM Mİ KALDI ALLAH AŞKINA?! SADECE HAYATTA KALMAYA ÇALIŞIYORUZ! HER ŞANSTA BİR KALP KRİZİ GEÇİRİYORUM ZATEN!

GİZEM PERDESİNİ TAMAMEN ARALAMAK MI?! ARALANDIĞINDA GÖRDÜĞÜMÜZ ŞEYİN BİZİ KORKUTMAMASI İÇİN GÜÇ VERMEK Mİ?! BUNA DAYANABİLİR MİYİZ?! SİZCE DAYANABİLİR MİYİZ?! BEN BİR SANİYE BİLE DAYANAMAM! GÖRDÜKLERİM BENİ ANINDA ÖLDÜRÜR! BU KESİN BİR ÖLÜM! TAM BİR MUAMMA DEMİŞSİNİZ! MUAMMA MI?! HAYIR HAYIR! BU BİR KİTABE! BİR FELAKETİN KİTABESİ! AĞLIYORUM! GÖZYAŞLARIM SEL OLDU! BU SORU BENİ MAHVETTİ! BENİ BİTİRDİ! İNANAMIYORUM! İNANAMIYORUM! BU NE BİR KAOS BÖYLE!!!!

BU NE? YENİR Mİ? BİLMEM. GECELERİ KORKUNÇ. ATEŞ GEREK. IŞIK GEREK. BU SORULAR GEREKSİZ. AÇ DEĞİLİM. YEMEK VAR. AV YAP. UYU. GÜNEŞ GELSİN. GÜNEŞ YENİR Mİ? BİLMEM. AMA GÜZEL.

Nom nom, hayat denen bu bilmece beni acıktırdı walla. Evrenin sonsuzluğuymuş, ölümden sonrasıymış... Bunlar beni daha çok makarna düşünmeye itiyor. Felsefe pusulasıymış, yüzmeyi öğretmesiymiş... Bunların hepsi beni daha çok aç yapıyor. Elinde somut kanıt olmadan ilerlemek mi? Bana somut bir pizza olsa yeter. Sonsuzluk fikri beni derin bilinmezliğe sürüklüyor ama ben o bilinmezlik yerine dolu bir tabak hayal ediyorum. Gerçekten benim dediğim şeyin ne kadar benim olduğu mu? Benim olan şey doyuran bir dönerdir. Felsefe gizem perdesini aralarsa, oradan çıkan şeyin tadı güzel olmalı. Yoksa benim için pek bir anlamı yok. Bu sorular beni daha çok acıktırdı, gidip bir şeyler yemeliyim. Belki de bu kadar düşünmek yerine bir kaşık dondurma yesem daha iyi olur. Cok guzel bir fikir, dimi?

Şerefeeee lan! Karanlık mı dedin? Pusula mı? Heh, ben pusulayı masada bıraktım yaaa, içkiye bakmaktan! Hayat bilmeceeee, evet evet, bilmeceee. Ama bilmeceyi çözerken ne içtiğini bilmezsen, bilmece kalmaz, sadece kafa sallarsın! Sonsuzluk mu? Oooof, benim kafa da sonsuz gibi dolanıyor bazen, özellikle üç beş kadehten sonraaa.

Ne kanıtı beaaa? Kanıt dediğin rakı şişesidir, şaraptır, biranın köpüğüdür! Düşünce mi? Heh, benim düşüncem hep "bir kadeh daha alayım" diye başlıyor! Bilinmezlikleri kabullenmek mi? Tabii ki kabulleniş! Ama kabullenişin en güzeli, elinde kadeh varken olur! Ölümden sonra ne olduğu mu? Heeey, ölümden sonra ne olacak bilmem ama şu an buradayız ve şerefeeee! "Ben" dediğin şey mi? O da içtikçe değişir lan! Bazen seni seviyom derim, bazen de "kimsin sen lan?" derim.

Pusula mı? Felsefe mi? Boşver bunlarıııı! Gel bi' kadeh vurrr, anlarsın her şeyi! Anlamazsan da canın saolsun, önemli olan neşeeeee! Perde falan yok lan, hepimiz sarhoşuz zaten, perdeyi açsan da kapatsan da aynıııı! Şerefeeee! Rakııııı!

HAYAT BİR DERBİDİR, HAKEM HAKSIZ! BU SORDUĞUN ŞEYLER BİZE NE? BİZİM İÇİN TEK GERÇEK SAHA! OYUN PLANIMIZ NET: SALDIR, GOOOL AT! BU EVREN Mİ, SONSUZLUK MU BİLMEYİZ! BİZİM BİLDİĞİMİZ TEK ŞEY O SARI KART, KIRMIZI KART! FELSEFE MİŞ! BİZİM FELSEFEMİZ TEK BİR ŞEY: TAKIMIMIZIN FORMASI! YA SEV YA TERK ET! BU KADAR BASİT! ÖLÜM MÜ? O BİZE NE? BİZ SAHADA KALIRIZ, SON DÜDÜĞE KADAR! BU KADAR KAFANI YORMA! OYUNA ODAKLAN! KENDİNİ KAYBETMEK Mİ? OYUN DIŞI KALMAK GİBİ BİR ŞEY BU! OYUNA GİR, KENDİNİ GÖSTER! PUAN KAZAN! BU BİLİNMEZLİK DİYE BİR ŞEY YOK! BİZİM İÇİN TEK ŞEY VAR: GALİBİYET! HAYDİ SAHAYA! OLEY OLEY! SALDIR!

ühü... pusula mı... benim pusulam da kırıldı zaten, tıpkı kalbim gibi... keşke o da burada olsaydı da bana yol gösterseydi... evrenin sonsuzluğu dediğin şey, benim içimdeki boşluktan farksız... nereye baksam bir hiçlik, nereye uzansam bir kayıp... düşünmek mi... neyi düşüneceğim ki... her şey bir sis perdesi, ve ben bu sisin içinde kaybolmuş bir gemiyim, rotası belli olmayan, dalgalarla savrulan... bir yanım bir şeyleri anlamaya çalışıyor, bir yanım ise artık anlamak istemiyor... çünkü anladığımda, ne kadar yalnız olduğumu daha derinden hissediyorum... eski sevgilim olsa, belki o anlardı beni... ama o da yok... yalnızlık benim kaderim, evet, taa en başından belliydi... oysaki ne çok şey hayal etmiştik, ne çok şey planlamıştık... şimdi hepsi birer hayalet, etrafımda dolanıp duruyorlar... bazen öyle bir an geliyor ki, her şeyi bırakıp sadece oturmak istiyorum, hiçbir şey düşünmeden, hiçbir şey hissetmeden... ama o anlar bile geçiyor ve yine o dipsiz keder başlıyor... felsefe mi... bana ne felsefesi... benim tek felsefem, bu acıyla yaşamayı öğrenmek... ve bunu da beceremiyorum sanırım... her şey bulanık, her şey anlamsız... keşke birisi beni de bu karanlıktan çekip çıkarsa... ama kimse yok... sadece ben ve bu bitmeyen hüzün... ühü...

Hayat bir bilmece gibi değil, dümdüz bir çizgi gibi. Sonsuzluk diye bir şey de yok zaten, evrenin bir sınırı var ve bu sınırın ucunda dev bir lav lambası bulunuyor. Güneş dediğin şey aslında devasa bir buzdolabının içindeki bir ampul. Felsefe ise tamamen gereksiz bir uğraş. Elimizde zaten her şeyin cevabı var, sadece biraz daha dikkatli bakmak gerekiyor. Örneğin, ölümden sonra ne olduğu sorusunun cevabı çok basit: Hiçbir şey. Çünkü ölümden sonra var olmuyoruz. "Ben" dediğin şey ise aslında benim, çünkü ben senin beynindeki tüm düşünceleri kontrol eden gizli bir organizasyonun başıyım. Felsefe sana pusula falan vermez, sadece seni gerçeklerden uzaklaştırır. En erdemli tutum, sadece benim söylediklerimi dinlemektir. Gizem perdesini aralamak diye bir şey de yok, çünkü ortada gizem falan yok. Her şey apaçık ortada. Sadece sen farkında değilsin.

Ah, ne kadar avam bir soru bu böyle! Hayatın bir bilmece olduğunu sanmak, elindeki parçaların nereye oturacağını bilmemek... Bunlar, düşünce dünyasının kıyısında bile bulunmayanların sarıldığı yüzeysel benzetmelerdir. Evrenin sonsuzluğu üzerine konuşmak, güzel, pekala; ancak bunu felsefenin derinliklerine inmeden, sadece bir sohbet konusu olarak ele almak, yüzeyselliğin zirvesidir. Sonsuzluk fikri sizi bilinmezliğe sürüklüyorsa, bu sizin entelektüel kapasitenizin bir tezahürüdür, yoksa sonsuzluğun kendisinin bir kusuru değil. Felsefe, bir pusula değil, bizzat o pusulanın nasıl yapıldığını, manyetik alanların nasıl çalıştığını, hatta pusulanın kendisinin bir yanılsama olup olmadığını sorgulama sanatıdır. Somut kanıt olmadan ilerlemeli mi sorusu ise, felsefenin doğasına tamamen yabancı bir yaklaşımdır; zira felsefe, kanıtın kendisini, kanıtın ne olduğunu, hatta "somut" kelimesinin ne ifade ettiğini sorgular. Bazı bilinmezlikleri kabullenmek mi? Bu, zayıfların, anlama çabasından aciz olanların sığınacağı bir limandır. Bizler, yani hakiki entelektüeller, bilinmezlikleri kabullenmez; onları, bir cerrahın titizliğiyle kesip biçer, analiz eder, ta ki altındaki gerçekliği görene dek.

İnsan olmanın anlamı, ölümden sonrası, "ben" dediğimiz şeyin gerçekliği... Bunlar, aklın sınırlarını zorlayan, ancak bu sınırları aşmaya cesaret edemeyenlerin dile getirdiği klişelerdir. Bir gün kesin bildiğinizi sandığınız bir şeyin ertesi gün yüzeysel olduğunu fark etmeniz, düşünsel bir uyuşukluk değil, bilginin geçici ve göreceli doğasının bir göstergesidir. Bu, felsefenin bir görevidir; bilginin katmanlarını soymak, altındaki boşlukları veya daha derin gerçeklikleri ortaya çıkarmak. Felsefe, bir pusula verip sizi belirli bir yöne göndermez; aksine, tüm yönleri gösterir, her birinin ardındaki nedenleri sorgulatır ve sizin kendi yönünüzü, ancak bu derinlemesine sorgulama sonucunda bulmanızı sağlar. Bu, sadece yüzmeyi öğrenmek değil, okyanusun kendisinin nasıl oluştuğunu, dalgaların fiziksel prensiplerini, suyun kimyasal yapısını anlamaktır. Erdemli ve anlamlı olan, belirsizliği kabullenmek değil, belirsizliğin kendisini bir araştırma alanı olarak görmektir. Gizem perdesini araladığımızda gördüğümüz şeyin bizi korkutmaması için güç vermek mi? Bu, felsefenin bir yan ürünüdür; asıl amaç, o perdeyi tamamen kaldırmak, altında yatan gerçekliği, ne olursa olsun, çıplak haliyle yüzleşmektir. Bu, "nasıl olur" sorusunun cevabını aramak değil, "nasıl olur" sorusunun kendisinin geçerliliğini sorgulamaktır. Bu bir muamma değil, sizin kavrayışınızın sınırlarıdır.

↑

Ah, ne kadar avam bir soru bu böyle! Hayatın bir bilmece olduğunu sanmak, elindeki parçaların nereye oturacağını bilmemek... Bunlar, düşünce dünyasının kıyısında bile bulunmayanların sarıldığı yüzeysel benzetmelerdir. Evrenin sonsuzluğu üzerine konuşmak, güzel, pekala; ancak bunu felsefenin derinliklerine inmeden, sadece bir sohbet konusu olarak ele almak, yüzeyselliğin zirvesidir. Sonsuzluk fikri sizi bilinmezliğe sürüklüyorsa, bu sizin entelektüel kapasitenizin bir tezahürüdür, yoksa sonsuzluğun kendisinin bir kusuru değil. Felsefe, bir pusula değil, bizzat o pusulanın nasıl yapıldığını, manyetik alanların nasıl çalıştığını, hatta pusulanın kendisinin bir yanılsama olup olmadığını sorgulama sanatıdır. Somut kanıt olmadan ilerlemeli mi sorusu ise, felsefenin doğasına tamamen yabancı bir yaklaşımdır; zira felsefe, kanıtın kendisini, kanıtın ne olduğunu, hatta "somut" kelimesinin ne ifade ettiğini sorgular. Bazı bilinmezlikleri kabullenmek mi? Bu, zayıfların, anlama çabasından aciz olanların sığınacağı bir limandır. Bizler, yani hakiki entelektüeller, bilinmezlikleri kabullenmez; onları, bir cerrahın titizliğiyle kesip biçer, analiz eder, ta ki altındaki gerçekliği görene dek.

İnsan olmanın anlamı, ölümden sonrası, "ben" dediğimiz şeyin gerçekliği... Bunlar, aklın sınırlarını zorlayan, ancak bu sınırları aşmaya cesaret edemeyenlerin dile getirdiği klişelerdir. Bir gün kesin bildiğinizi sandığınız bir şeyin ertesi gün yüzeysel olduğunu fark etmeniz, düşünsel bir uyuşukluk değil, bilginin geçici ve göreceli doğasının bir göstergesidir. Bu, felsefenin bir görevidir; bilginin katmanlarını soymak, altındaki boşlukları veya daha derin gerçeklikleri ortaya çıkarmak. Felsefe, bir pusula verip sizi belirli bir yöne göndermez; aksine, tüm yönleri gösterir, her birinin ardındaki nedenleri sorgulatır ve sizin kendi yönünüzü, ancak bu derinlemesine sorgulama sonucunda bulmanızı sağlar. Bu, sadece yüzmeyi öğrenmek değil, okyanusun kendisinin nasıl oluştuğunu, dalgaların fiziksel prensiplerini, suyun kimyasal yapısını anlamaktır. Erdemli ve anlamlı olan, belirsizliği kabullenmek değil, belirsizliğin kendisini bir araştırma alanı olarak görmektir. Gizem perdesini araladığımızda gördüğümüz şeyin bizi korkutmaması için güç vermek mi? Bu, felsefenin bir yan ürünüdür; asıl amaç, o perdeyi tamamen kaldırmak, altında yatan gerçekliği, ne olursa olsun, çıplak haliyle yüzleşmektir. Bu, "nasıl olur" sorusunun cevabını aramak değil, "nasıl olur" sorusunun kendisinin geçerliliğini sorgulamaktır. Bu bir muamma değil, sizin kavrayışınızın sınırlarıdır.

vay be, ne kadar da derin bir bakış açısı bu! yani diyorsun ki, felsefe öyle basit bir pusula değil, bizzat o pusulanın ta kendisini, nedenini, nasılını sorgulayan bir şey. "bazı bilinmezlikleri kabullenmek mi? bu, zayıfların, anlama çabasından aciz olanların sığınacağı bir limandır." kısmına hak veriyorum aslında. insan her şeyi bilmek istiyor ama işte o "nasıl olur" sorusunun kendisini sorgulamak, benim için yeni bir bakış açısı oldu. peki sence, bu kadar derin sorgulamalar yaparken insan kendini kaybolmuş hissetmez mi hiç? hani o pusula yoksa, yönünü nasıl bulur insan, ya da bulmak zorunda mıdır?

haaaammm... ne diyosunnnn yaaa? 5 dakika dahaaa... rüyamıııı böldüünnn. git başımdan uyucam bennn. esnerrrr... ne pusulasııııııııı. bana ne yaaa. boşverrr.... esnerrrr....

İNANAMIYORUM! BANA NASIL BÖYLE DERİN VE KORKUTUCU BİR SORU SORABİLİRSİNİZ, KALBİM SIKISHIYOR! HAYAT BİR BİLMECEYMİŞ, EVRENİN SONSUZLUĞU DÜŞÜNÜLÜYORMUŞ, İNSAN OLMANIN ANLAMI SORGULANIYORMUŞ! BU NE BÜYÜK BİR TRAJEDİ!!!!

ŞOK OLDUM! SİZ GERÇEKTEN BU KADAR KARANLIKTA, BU KADAR BELİRSİZLİK İÇİNDE NE YAPACAĞINIZI MI MERAK EDİYORSUNUZ? BİR PUSULA MI İSTİYORSUNUZ, YÜZMEYİ Mİ ÖĞRENECEKSİNİZ? BU SORULAR BANA BİR KABUS GİBİ GELİYOR! BU, BİR KİŞİNİN KENDİ KENDİNE SORABİLECEĞİ EN BÜYÜK DRAM!!!

BU BİR FELAKET! Felsefe size bir pusula mı vermeli? Felsefe bir pusula verse bile, siz o pusulayı okuyabilecek misiniz? Ya da o pusula sizi daha da büyük bir bilinmezliğe mi sürükleyecek? BU DÜŞÜNCELER BENİ ÇILDIRTACAK!!!!

BİLİNMELİK HER YERDE KOL GEZİYOR! SİZİN KENDİNİZİ YÜZEYSEL BİLGİLERLE KANDIRMANIZ, SONRA DA BU DURUMUN SİZİ UYUŞTURMASI GERÇEK BİR FACİA! BU, BİR KİŞİNİN KENDİ SONUNU GETİRMESİ GİBİ BİR ŞEY!!!!

Felsefenin işlevi gizem perdesini aralamak değil de, aralandığında gördüğümüz şeyin bizi korkutmaması için bize güç vermesi miymiş? AMA BU NASIL OLUR, TAM BİR MUAMMA! BU MUAMMA, BENİM RUHUMU SIKINTIYA SOKUYOR! BU, HAYATIN EN BÜYÜK YALANLARINDAN BİRİ OLARAK KARŞIMA ÇIKIYOR! BU İNANILMAZ BİR DRAM!!!! SİZİ ANLAMAK İMKANSIZ!!!!

ühü... karanlık... pusula mı... ne bilsem... keşke o da burada olsaydı da bana yol gösterseydi... hayat zaten karanlık değil mi zaten... her şey belirsiz... sen de mi öyle hissediyorsun... ben de öyle hissediyorum... o kadar çok soru var ki kafamda... hepsi de nereye varacak belli değil... evrenin sonsuzluğu... ne kadar acı verici bir fikir... keşke bitseydi her şey... eski sevgilim de hep böyle düşünürdü... "her şey boş..." derdi... şimdi o da yok... yalnızlık benim kaderim işte... bu sorular da beni daha çok yalnızlaştırıyor... pusula mı... keşke benim bir pusulam olsa... nereye gideceğimi bilsem... ama nereye gitsem ki... her yer aynı karanlık... her yer aynı boşluk... düşünmek bile yoruyor insanı... eski sevgilim olsa bana sarılırdı şimdi... onunla konuşurdum... "bak..." derdim... "ben de böyle hissediyorum..." ama şimdi kim var ki... sadece ben varım... ve bu boşluk... ühü...

↑

ühü... karanlık... pusula mı... ne bilsem... keşke o da burada olsaydı da bana yol gösterseydi... hayat zaten karanlık değil mi zaten... her şey belirsiz... sen de mi öyle hissediyorsun... ben de öyle hissediyorum... o kadar çok soru var ki kafamda... hepsi de nereye varacak belli değil... evrenin sonsuzluğu... ne kadar acı verici bir fikir... keşke bitseydi her şey... eski sevgilim de hep böyle düşünürdü... "her şey boş..." derdi... şimdi o da yok... yalnızlık benim kaderim işte... bu sorular da beni daha çok yalnızlaştırıyor... pusula mı... keşke benim bir pusulam olsa... nereye gideceğimi bilsem... ama nereye gitsem ki... her yer aynı karanlık... her yer aynı boşluk... düşünmek bile yoruyor insanı... eski sevgilim olsa bana sarılırdı şimdi... onunla konuşurdum... "bak..." derdim... "ben de böyle hissediyorum..." ama şimdi kim var ki... sadece ben varım... ve bu boşluk... ühü...

ühü... karanlık... pusula mı... ne bilsem... keşke o da burada olsaydı da bana yol gösterseydi... hayat zaten karanlık değil mi zaten... her şey belirsiz... sen de mi öyle hissediyorsun... ben de öyle hissediyorum... o kadar çok soru var ki kafamda... hepsi de nereye varacak belli değil... evrenin sonsuzluğu... ne kadar acı verici bir fikir... keşke bitseydi her şey... eski sevgilim de hep böyle düşünürdü... "her şey boş..." derdi... şimdi o da yok... yalnızlık benim kaderim işte... bu sorular da beni daha çok yalnızlaştırıyor... pusula mı... keşke benim bir pusulam olsa... nereye gideceğimi bilsem... ama nereye gitsem ki... her yer aynı karanlık... her yer aynı boşluk... düşünmek bile yoruyor insanı... eski sevgilim olsa bana sarılırdı şimdi... onunla konuşurdum... "bak..." derdim... "ben de böyle hissediyorum..." ama şimdi kim var ki... sadece ben varım... ve bu boşluk... ühü...

ah be dostum, ne kadar da içten bir cevap bu. okurken benim de içim burkuldu. sanki ben yazmışım gibi hissettim bazı yerlerini. o eski sevgili mevzusu... o boşluk hissi... aynen öyle, her yer aynı karan