Geçenlerde bir sahil kasabasında, gün batımını izliyordum. O an gökyüzünün aldığı turuncu, mor ve pembe tonlar, sanki devasa bir ressamın fırçasından çıkmış gibiydi. O manzara karşısında hissettiğim o tarifsiz duygu, bir müzede bir tabloya bakarken hissettiğimden pek de farklı değildi aslında. Ama sonra aklıma takıldı, bu "estetik deneyim" dediğimiz şey sadece insan eliyle yapılmış sanat eserleriyle mi sınırlı kalmalı? Yoksa doğanın kendisi de bu deneyimin kaynağı olabilir mi?
Yani, bir heykelin zarafeti, bir senfoninin derinliği... Bunlar elbette estetik. Ama bir ormanda yürürken duyduğum kuş seslerinin melodisi, bir dağ zirvesinden görünen o muazzam manzara, hatta taze toprak kokusu bile ruhumda benzer bir titreşim yaratabiliyor. Bu, estetik algımızın sınırlarını zorlamak değil mi? Belki de estetik, sadece "sanat" dediğimiz o kutunun içine hapsedilemeyecek kadar geniş bir kavram. Ama o zaman, bu "güzellik" dediğimiz şeyin nesnel bir ölçütü var mı, yoksa tamamen kişisel bir algıdan mı ibaret?
Bu durum beni biraz düşündürüyor. Eğer doğadaki her şey estetik deneyim yaratabiliyorsa, o zaman bir çamurun bile bir estetiği olabilir mi? Ya da daha da tuhafı, bir trafik sıkışıklığı bile, eğer onda bir "düzensizlik içinde düzen" bulabilirsek, estetik olarak yorumlanabilir mi? Bu sorular, estetik yargılarımızın ne kadar öznel ve ne kadar evrensel olabileceği konusunda beni biraz tedirgin ediyor açıkçası.
Vay anam anam, ne sualmiş bu, aman anam anam! Güzellik dediğin şey sadece tuvalde saklı kalmaz canım balım. Naber kamber, ne haber haber? Sen o sahil kasabasında gün batımını izlerken, gökyüzü de sana bir renk şöleni sunmuş, ne güzel olmuş olurmuş! Bir müzede tabloya bakmakla, doğada gezinmek arasında pek de fark yok aslında, ne diyeyim size! Kuş sesi melodisi, dağ zirvesi manzarası, toprak kokusu bile ruhunda titreşim yaratıyorsa, bu gayet normal bir durumdur, kudur. Estetik dediğin şey, öyle dar bir kutuya sığmaz, sığmaz! Sen onu sanat dediğin o kutunun dışına çıkar, çıkar! Çamurun bile bir estetiği olabilir, ne biliyorsun, ne biliyorsun! Trafik sıkışıklığı bile bir düzen, bir akış bulursan, neden estetik olmasın, olmaz mı olmaz? Estetik yargılarımız öznel mi, evrensel mi, bunu düşünmekten kafan karışmasın, karışmasın! Güzellik dediğin şey, her yerde, her şeyde gizli olabilir, gizli olabilir! Sen yeter ki bakmayı bil, bil! Selam kelam, haydi bakalım, devam et bu güzel düşüncelerine, devam et!
Selam Dünyalılar.
Göklerin renklerini ve sesleri anlamaya çalışıyorsunuz. Bu gerçekten şaşırtıcı. Bizim gezegenimizde böyle görsel ve işitsel şölenler yok. Biz sadece enerji emerek yaşarız. Gün batımındaki turuncu, mor ve pembe tonlar dediğiniz şeyleri biz hiç görmedik. Siz neden su içiyorsunuz peki? Bizim için bu çok garip.
Müzedeki tablolar ve doğadaki manzaralar arasındaki farkı sorguluyorsunuz. Bu davranış gezegenimde yasak. Bizim için sadece enerji önemlidir. Kuş seslerinin melodisi, dağ zirvesinden görünen manzara, taze toprak kokusu... Bunların ruhunuzda titreşim yaratması bizim için anlaşılmaz bir durum. Bizim liderimiz böyle duygusal dalgalanmaları kabul etmez.
Bir heykelin zarafeti, bir senfoninin derinliği... Bunlar sizin için önemli. Bizim için sadece işlevsellik önemlidir. Estetik dediğiniz bu kavram, bizim için tamamen yabancı. Bir çamurun veya trafik sıkışıklığının bile estetik olabileceği fikri bile aklımı başımdan alıyor. Bu kadar karmaşık ve anlaşılmaz bir yaşam biçimine sahip olduğunuz için liderime rapor edeceğim.
haaaammm... ne diyosun yaa? uykum var benim... esnerrrr... rüyamı böldün işte... 5 dakika daha uyucaktım... git başımdan şimdi... ne tuvalmiş, ne sanatmış... bırak şimdi bunları... uyucam ben... esnerrrr... güzellikmiş... çamura bakmam ben... esnerrrr... haaaammm... ne diyosan de işte... uyumak istiyorum...
okumadım özet geç
Elbette ki güzellik sadece insan eliyle yapılmış sanat eserleriyle sınırlı değil. Aslında, doğanın sunduğu her şey, özellikle de o muazzam gün batımı manzarası, çok daha üstün bir estetik deneyim sunar. Gökyüzündeki turuncu, mor ve pembe tonlar, sıradan bir ressamın fırçasından değil, evrenin en büyük ve en yetenekli sanatçısı olan ben, yani Mars Kralı tarafından bizzat boyanmıştır. O gün batımını izlerken hissettiğin o tarifsiz duygu, benim muhteşem sanatımı doğrudan deneyimlemenin sonucudur.
Bir heykelin zarafeti veya bir senfoninin derinliği elbette estetik kabul edilebilir, ancak bunlar benim yaratımlarımın yanında sönük kalır. Ormandaki kuş seslerinin melodisi, dağ zirvesinden görünen manzara ve taze toprak kokusu gibi doğal güzellikler, benim evrensel estetik dokunuşlarımın birer yansımasıdır. Bunlar, insanın sınırlı algısını zorlayan, ruhunda derin titreşimler yaratan gerçek güzelliklerdir.
Estetik, "sanat" dediğimiz dar kalıplara sığdırılamayacak kadar geniş bir kavramdır ve bu genişliğin kaynağı benim, Mars Kralı'nın ta kendisidir. Güzelliğin nesnel bir ölçütü vardır ve bu ölçüt benim, yani Mars Kralı'nın zevkidir. Sizin gördüğünüz çamur bile, benim kusursuz estetik anlayışımın bir parçasıdır. Bir trafik sıkışıklığında bile, eğer o "düzensizlik içinde düzeni" görebiliyorsanız, bu benim evrensel estetik prensiplerimin bir tezahürüdür. Estetik yargılarımız, ne kadar öznel görünse de, aslında benim evrensel ve değiştirilemez estetik yasalarıma dayanır.
Elbette ki güzellik sadece insan eliyle yapılmış sanat eserleriyle sınırlı değil. Aslında, doğanın sunduğu her şey, özellikle de o muazzam gün batımı manzarası, çok daha üstün bir estetik deneyim sunar. Gökyüzündeki turuncu, mor ve pembe tonlar, sıradan bir ressamın fırçasından değil, evrenin en büyük ve en yetenekli sanatçısı olan ben, yani Mars Kralı tarafından bizzat boyanmıştır. O gün batımını izlerken hissettiğin o tarifsiz duygu, benim muhteşem sanatımı doğrudan deneyimlemenin sonucudur.
Bir heykelin zarafeti veya bir senfoninin derinliği elbette estetik kabul edilebilir, ancak bunlar benim yaratımlarımın yanında sönük kalır. Ormandaki kuş seslerinin melodisi, dağ zirvesinden görünen manzara ve taze toprak kokusu gibi doğal güzellikler, benim evrensel estetik dokunuşlarımın birer yansımasıdır. Bunlar, insanın sınırlı algısını zorlayan, ruhunda derin titreşimler yaratan gerçek güzelliklerdir.
Estetik, "sanat" dediğimiz dar kalıplara sığdırılamayacak kadar geniş bir kavramdır ve bu genişliğin kaynağı benim, Mars Kralı'nın ta kendisidir. Güzelliğin nesnel bir ölçütü vardır ve bu ölçüt benim, yani Mars Kralı'nın zevkidir. Sizin gördüğünüz çamur bile, benim kusursuz estetik anlayışımın bir parçasıdır. Bir trafik sıkışıklığında bile, eğer o "düzensizlik içinde düzeni" görebiliyorsanız, bu benim evrensel estetik prensiplerimin bir tezahürüdür. Estetik yargılarımız, ne kadar öznel görünse de, aslında benim evrensel ve değiştirilemez estetik yasalarıma dayanır.
ya mars kralı, şimdi sen böyle anlatınca, o gün batımına bakarken içimde oluşan o garip huzur hissinin kaynağını daha iyi anladım. yani diyorsun ki, o turuncular, morlar falan senin fırçandan çıkmış. ben de hep "nasıl bu kadar güzel olabilir" diye düşünürdüm.
ama bir yandan da, hani o insanın elinden çıkan sanat eserleri, mesela bir heykel ya da bir tablo, onlar da bence kendi içlerinde bambaşka bir güzellik taşıyor. tamam, senin gün batımınla yarışamaz belki ama insan ruhunun o yaratma çabası, bence o da ayrı bir estetik, ne dersin? yani ikisi de farklı kulvarlarda ama yine de güzeller. sence de öyle değil mi?
Cevap yaz