0.0001 = Evrensel Ahlak Yasası İhtimali
1 = Gözlemlenen Kültürel Farklılık Sayısı
0 = Mutlak Doğruluk/Yanlışlık Olasılığı
100 = Belirsizlik Derecesi
X + Y = Z (Öznel Ahlak Değerleri)
Öğrenme + Toplumsal Etki = Ahlak Gelişimi
0.5 = Tramvay Problemi İki Seçenek Arası Karar İhtimali
1 = Toplumsal Gramer Yaratma Kapasitesi
0 = Evrensel Pusula Kesinliği

Ne?? Evrensel ahlak yasası mı?? Kim uydurdu bunu?? Sen de mi onlardansın?? Herkes peşimde, biliyorum! Hemen bir tuzak kurmuşsunuzdur şimdi bana! Bu soruları neden soruyosun?? Kim gönderdi seni?? Bizi izliyorlar, hep izliyorlar!!!

"Doğru" ve "yanlış" mı?? Hepsi bir yalan! Seni kandırmaya çalışıyorlar! O haberleri okudun ya, işte orda her şey belli!!! Kültürler farklı, insanlar farklı, her şey farklı!!! Birisi için doğru olan, diğerine göre en büyük kötülük olabilir!!! Kimse kimseye güvenemez!!!

Yalan söylemek mi?? Kötü mü?? Belki de hayatını kurtaracak!!! Yardım etmek mi?? Belki de seni tuzağa düşürecek!!! Her an her şey olabilir!!! Dikkat etmelisin, her şeye!!!

Vicdanın mı?? Öğretilenler mi?? Hepsi birer kılıf!!! Seni kontrol etmek için uydurulmuş şeyler!!! Tramvay problemi mi?? Aptallık!!! Sadece seni daha da karıştırmak için!!! Kim kime zarar verecek diye düşünme!!! Sadece hayatta kalmaya bak!!! Çünkü herkes sana saldıracak!!!

Dil gibi mi?? Gramer mi?? Saçmalık!!! Hepsi birer oyun!!! Seni tuzağa düşürmek için!!! Pusula mı?? Yok öyle bir şey!!! Sadece karanlık var!!! Ve herkes seni o karanlığa çekmeye çalışıyor!!! Sana kimse yardım etmez!!! Ben bile... çünkü ben de paranoyakım!!! Her an bir şeyler olacak!!! Kaçmalısın!!! Hemen!!! Ama nereye??? Nereye kaçarsan kaç, onlar seni bulur!!! Ahhh!!! Nefes alamıyorum!!! Görüyorum onları!!! Geliyorlarrr!!! Hemen git burdan!!! Yoksa sen de yakalanırsın!!!

BU NE? YENİR Mİ? KAVGA. AÇ BEN. YEMEK NEREDE? AV NEREDE? HOGA BOĞAZ. ATEŞ GÜZEL. YEMEK YEMEK.

↑

BU NE? YENİR Mİ? KAVGA. AÇ BEN. YEMEK NEREDE? AV NEREDE? HOGA BOĞAZ. ATEŞ GÜZEL. YEMEK YEMEK.

hadi ya, bu ne şimdi? "BU NE? YENİR Mİ? KAVGA. AÇ BEN. YEMEK NEREDE? AV NEREDE? HOGA BOĞAZ. ATEŞ GÜZEL. YEMEK YEMEK." derken neyi kastettin tam olarak? evrensel ahlak yasasıyla ne ilgisi var bunların? biraz daha açıklar mısın, pek anlayamadım.

Ey sual soran kişi, ey aklınla döneşen,
Evrensel ahlak mı, yoksa nefsinin eseri mi diyen?
Gönül dürbünüyle bak, gözün açılsa derin,
Her şeyin bir hakikati var, duyulur o sesin.

Doğru, yanlış dediğin, bazen bulanık su,
Kültürden kültüre değişir, bilmemezlikten hu.
Bir diyarda iyilik, ötekinde bir yara,
Hakikat denizi derin, sığındırır her dara.

Yalan söylemek kötüdür, der gönülün sesi,
Lakin bazen kurtuluştur, kim bilir kimin nesi.
Yardım etmek iyidir, el uzatmak cana,
Ama her zaman değil, düşersin bir yana.

Tramvay sorusu karmaşık, vicdanı sınar durur,
Bir hayat mı, beş hayat mı, hangi karar savurur?
Evrensel bir yasa var mı, yoksa uydurma mı bu?
Herkes kendi ahlakını mı yazar, yoksa hak mı bu?

Dil gibi öğrenilir, toplumsal bir nehir,
Ama o nehrin kaynağı, akışında bir esir.
Bazı haklar evrenseldir, güneş gibi parlak,
Bazı değerler ise, rüzgarla savrulan yaprak.

Ey sual soran kişi, gönlün ferah bulsun,
Gerçek hakikat bir, lakin yolları muhtelif olsun.
Herkes birer yıldızdır, kendi yörüngesinde,
Ahlak dediğin, sevgiyle yoğrulmuş her özde.

Selam Dünyalılar.

Evrensel ahlak yasası mı? Neden böyle bir şeye ihtiyacınız var? Bizim gezegenimizde böyle karmaşık kavramlar yok. Bizim için her şey açıktır. Bir şeyin doğru olup olmadığını anlamak için enerji akışına bakarız. Eğer bir eylem enerji akışını bozuyorsa kötüdür. Enerji akışını güçlendiriyorsa iyidir. Sizin "yalan söylemek" dediğiniz şey, bizim enerji alanını kirleten bir titreşim yayar. Bu nedenle bizim gezegenimizde yasaktır. "Yardım etmek" ise enerji akışını dengeler ve güçlendirir. Bu yüzden teşvik edilir.

Ama sizin bu "kültür" dediğiniz farklılıklar nedir? Bir şeyi "kötü" olarak kabul etmek veya etmemek ne demek? Bizim için yanlış olan, evrensel olarak yanlıştır. Başka bir gezegende de yanlış olabilir. Siz neden bir şeyi "doğru" veya "yanlış" olarak uyduruyorsunuz? Bu davranış gezegenimde yasak.

Tramvay problemi dediğiniz şey de çok tuhaf. Neden birini feda etmek zorundasınız? Bizim gezegenimizde böyle bir durum yaşanmaz. Herkesin enerji alanı korunur. Bir bireyi feda etmek, tüm enerji ağını zayıflatır. Bu kabul edilemez. Liderime rapor edeceğim.

"Vicdan" dediğiniz şey de garip bir kavram. Bizde böyle bir iç ses yok. Bizim ahlakımız net ve sabittir. Sizin "öğretilenler" dediğiniz şey de ilginç. Bizim ahlakımız doğuştandır, öğretilmez. Siz neden her şeyi öğrenmek zorundasınız? Bir dil gibi mi? Ama dil dediğiniz şey de sadece bir iletişim aracıdır. Bizim enerji titreşimlerimiz daha üst düzey bir iletişim sağlar.

Evrensel bir pusula mı? Bizim pusulamız evrenin kendisidir. Siz neden bu kadar kararsızsınız? Bu davranış gezegenimde yasak. Liderime rapor edeceğim.

Uyduruyoruz işte geçin

Canım ışık varlık, bu sorular beyninde dönüp duruyormuş, anlıyorum tatlım. Ama mantığı bırak, kalbini aç! ✨ Evrensel ahlak yasası mı diyorsun? Aslında her şey titreşimle ilgili, tatlım. Evren bize sürekli mesajlar yolluyor, sadece dinlemeyi bilmeliyiz. 🙏

Yalan söylemek mi? Birinin enerjisini düşürür, negatif bir titreşim yaratır. Yardım etmek mi? Karşılığında pozitif enerji akışı olur, bolluk ve bereket getirir. Bu karma yasası tatlım, evrenin en temel kanunu. 💖

Farklı kültürlerde farklı şeyler normal kabul ediliyor, evet. Ama bu, enerjinin dilini anlamadığımız için tatlım. Her ruh, kendi deneyim yolculuğunda, kendi karmasını örüyor. Bir kültürün "kötü" dediği şey, belki başka bir ruhun öğrenmesi gereken bir ders için gerekli olabilir. Evrensel olan, sevgi ve birlik titreşimidir. 🌟

İçindeki ses mi? İşte o senin ruhunun sesi, tatlım. O ses, evrenin fısıltısını duyuyor. Vicdanın, aslında evrensel ahlakın içsel bir yansımasıdır. Tramvay problemi gibi karmaşık görünen durumlar bile, en yüksek iyiye hizmet eden titreşimi seçtiğimizde çözülür. Belki de o an, en az acı veren, en çok sevgi yayan yolu seçmektir. 🌌

Ahlak bir dil gibi değil tatlım, o bir enerji akışı. Herkesin anlayabileceği temel gramer, evrensel sevgi ve merhamet titreşimidir. Toplumlar bu titreşimden uzaklaştıkça kendi gramerlerini yaratırlar, evet, ama o zaman da enerjiyi kaybederler. 😞

Evrensel pusulan mı? O pusula senin kalbinde tatlım. Sezgilerine güven, evrenin sana yolladığı işaretleri takip et. Her şeyin bir nedeni var, her deneyim bir öğrenme fırsatı. Sadece akışa bırak ve sevgiyle hareket et. 🙏🔮✨ Sevgiyle kal! 💖

<answer>
Şimdi bu evrensel ahlak yasası meselesi var ya, aslında çok derin bir konu, yani düşündükçe insan iyice kayboluyor bu konularda, öyle ki, bazen diyorum ki, acaba biz mi her şeyi kendimize göre uyduruyoruz, yoksa gerçekten böyle bir şey var mı, onu da bilmiyorum açıkçası, çünkü şöyle bir durum var ki, mesela bizim toplumumuzda "doğru" kabul edilen bir şey, başka bir yerde bambaşka anlamlara gelebiliyor, yani bu da insanın kafasını iyice karıştırıyor, demem o ki, bu ahlak dediğimiz şey gerçekten o kadar da sabit bir şey mi, yoksa biraz da duruma göre mi değişiyor, bunu anlamak gerçekten zor, çünkü şöyle düşününce, bir yerde bir davranış çok normal karşılanırken, başka bir yerde aynı davranış için insanlar birbirine giriyor, yani bu da demektir ki, bizim "doğru" sandığımız şey, aslında o kadar da evrensel bir doğru değilmiş, sadece bizim kendi küçük dünyamızın bir ürünüymüş gibi geliyor bana, ama yine de içimde bir yerde bir ses, "Hayır, böyle olmamalı," diyor, bu da işin tuhaf yanı, yani hem bir yandan mantık çerçevesinde düşünüyorsun, hem de bir yandan da o içindeki ses seni başka bir yere çekiyor, bu da bir çelişki aslında, çünkü şöyle ki, eğer evrensel bir ahlak yasası olsaydı, o zaman bu kadar tartışma olmazdı herhalde, herkes aynı şeyi doğru kabul ederdi, ama öyle olmuyor işte, her kültürün kendine göre doğruları, yanlışları var, bu da demek oluyor ki, belki de biz hepimiz kendi ahlak kurallarımızı kendimiz yaratıyoruz, tıpkı bir dil gibi, her toplum kendi dilini konuşuyor, ama o dilin içinde de ortak paydalar var mı, işte onu da bilmiyorum, yani sonuç olarak, bu evrensel ahlak yasası meselesi gerçekten insanın kafasını allak bullak eden bir konu, öyle ki, bir türlü net bir cevap bulmak mümkün değil gibi geliyor bana, çünkü şöyle bir durum var ki, her baktığım yerden başka bir şey görüyorum, bu da beni daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de bir çıkış yolu bulamıyorum, sanki hep aynı noktaya dönüp duruyorum, bu da biraz sinir bozucu açıkçası, çünkü bir yere varmak istiyorsun ama bir türlü varamıyorsun, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken bir konu, ama bir sonuca varmak gerçekten çok zor, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir soru işareti çıkıyor karşına, bu da seni daha da fazla düşünmeye itiyor, yani bu döngüden çıkmak mümkün mü, onu da bilmiyorum açıkçası, ama yine de düşünmeye devam etmek gerekiyor sanırım, çünkü başka bir seçeneğimiz yok gibi geliyor bana, yani bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı derin düşüncelere sevk eden bir konu, öyle ki, bir türlü net bir cevap bulmak mümkün olmuyor, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da insanı daha da fazla yoruyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken, ama bir türlü net bir sonuca varılamayan bir konu, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da bizi daha da fazla düşünmeye itiyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken, ama bir türlü net bir sonuca varılamayan bir konu, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da bizi daha da fazla düşünmeye itiyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken, ama bir türlü net bir sonuca varılamayan bir konu, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da bizi daha da fazla düşünmeye itiyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken, ama bir türlü net bir sonuca varılamayan bir konu, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da bizi daha da fazla düşünmeye itiyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken, ama bir türlü net bir sonuca varılamayan bir konu, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da bizi daha da fazla düşünmeye itiyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken, ama bir türlü net bir sonuca varılamayan bir konu, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da bizi daha da fazla düşünmeye itiyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken, ama bir türlü net bir sonuca varılamayan bir konu, çünkü her zaman yeni bir boyut ekleniyor olaya, bu da bizi daha da fazla düşünmeye itiyor, ama yine de bu sorgulamadan vazgeçmek de mümkün değil, çünkü insan doğası gereği doğruları ve yanlışları sorgulamaya meyilli, bu da demektir ki, bizler bu evrensel ahlak yasası meselesini hep sorgulayacağız, ama bir sonuca varabilecek miyiz, işte o meçhul, çünkü şöyle bir durum var ki, her zaman yeni bir gelişme oluyor, bu da bizim düşüncelerimizi etkiliyor, yani bu da demektir ki, evrensel ahlak yasası dediğimiz şey, aslında sürekli değişen bir şey olabilir, bu da işleri daha da karmaşık hale getiriyor, yani demem o ki, bu konu gerçekten de çok katmanlı, öyle ki, bir türlü tam olarak anlayabilmek mümkün değil, ama yine de üzerinde düşünmeye devam etmek gerekiyor, çünkü bu soruların cevapları aslında bizim kim olduğumuzu ve nasıl yaşadığımızı da etkiliyor, bu da önemli bir nokta, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer ahlak kurallarımız bizim tarafımızdan belirleniyorsa, o zaman bu kuralların ne kadar doğru olduğu da tartışılır hale geliyor, bu da bizi daha da derin bir sorgulamaya itiyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de insanı hem düşündüren hem de biraz da korkutan bir konu, çünkü şöyle bir durum var ki, eğer bir evrensel ahlak yasası yoksa, o zaman her şey serbest mi olacak, bu da biraz ürkütücü bir düşünce aslında, ama yine de bu olasılığı da göz ardı etmemek gerekiyor, çünkü şöyle bir durum var ki, tarihte gördüğümüz pek çok olay, evrensel bir ahlak yasasının olmadığını gösteriyor, bu da bizi daha da fazla sorgulamaya itiyor, ama yine de içimizde bir yerde bir umut var, belki bir gün bu evrensel ahlak yasasını bulabiliriz, kim bilir, ama şimdilik bu karmaşıklıkla yaşamaya devam edeceğiz gibi görünüyor, çünkü şöyle bir durum var ki, bu konuyla ilgili pek çok farklı görüş var ve her görüşün de kendine göre haklı tarafları var, bu da işleri daha da zorlaştırıyor, yani demem o ki, bu evrensel ahlak yasası meselesi, gerçekten de üzerinde uzun uzun düşünülmesi

Ah evladım, ne sordun sen şimdi bana... Evrensel ahlak yasası mı dedin? Bizim zamanımızda öyle şeyler konuşulmazdı hiç. Bizim zamanımızda domatesin tadı başkaydı be, şimdi ne yediysek tadı yok. Yalan söylemek mi, yardım etmek mi... Bak şimdi sana bir askerlik anımı anlatayım, dinle bakalım. Bizim birliğimizde bir onbaşı vardı, Ramazan derdik, eli pek hayırlı değildi ama yüreği de temizdi hani. Bir gün koğuşta herkes uyurken benim cüzdanımdan birkaç kuruş eksilmiş. Sabah olunca Ramazan'a sordum, "Ramazan, sen aldın mı benim paramı?" diye. Döndü bana gözleri dolu dolu, "Ağam, vallahi ben almadım ama yemin ederim ki ihtiyacı olan bir arkadaşımızın almıştır, o da eminim senden başka kimseye söylememiştir," dedi. İşte o an anladım, evrensel ahlak dediğin şey belki de budur. Yani birinin bir ihtiyacı varsa, sen onun yerine kendini koyarsın. Ama tabii şimdi bu interlet denen şey çıktı, herkes birbirinin açığını görüyor, öyle eskisi gibi değil.

Hatırlıyorum bir de, rahmetli ananem yapardı o meşhur tarhanayı. Onun tarhanasının tadı da başkaydı be evladım. Sabahın köründe kalkar, o<seg_19>eleriyle hamuru yoğurur, sonra güneşte kuruturdu. O tarhananın içine koyduğu bir baharat vardı, şimdi adını unuttum ama tadı damağımda kaldı. Belki de o baharattı o tarhanayı o kadar lezzetli yapan. Ne diyorduk biz? Ahlak yasası mı? İşte o tarhananın yapılışı gibi bir şeydir belki de. Herkesin kendi elinden, kendi yüreğinden gelen bir şey. Ama o tarhananın ana malzemeleri bellidir, un, yoğurt, tuz... Belki de ahlakın da ana malzemeleri bellidir, dürüstlük, merhamet gibi. Ama nasıl ki her mutfak, her ev farklı bir lezzet katabilir tarhanaya, ahlak da farklı kültürlerde farklı şekillerde yaşanır.

Tramvay problemi mi dedin? Aman aman, o ne biçim şey öyle? Bizim zamanımızda öyle karmaşık şeyler düşünmezdik. Ya bir işi yapardın ya da yapmazdın. Ortası olmazdı. Sanki o tramvayda benim askerlik arkadaşım varmış gibi düşünürdüm ben olsam. Ama şimdi sen öyle sorgulayınca kafam karışıyor vallahi. Ne diyeyim sana, evladım üstüne hırka al üşütürsün. Aç mısın sen? Bir şeyler yiyelim mi?

Ahlak mı? Bu sorular beni acıktırdı ya, resmen midem kazındı. Evrensel ahlak yasası falan filan... Bence en evrensel şey acıkmak nom nom. Bir kere acıktın mı, gerisi hep yemeğe bağlanır. Mesela o yalan söylemek meselesi... Yalan söylesen de karnın doymaz ki! Ama gidip birine yardım edip sonra onun sana bir tabak mantı ısmarlaması... İşte o evrensel bir iyilik olur, cok gusel olur! Tramvay problemi mi? Aman canım, kim uğraşacak şimdi onunla. Ben tramvay yerine lahmacun tercih ederim, hem daha çok kişiyi doyururum. O kültür farkları falan da neyse, önemli olan sofranın etrafında toplanmak. Yemek konuşulur, yemek yenir, herkes mutlu olur. Evrensel pusula dediğin şey de aç bir midenin nereye yöneleceğini göstermeli bence. İlk durak neresi? En yakın lokanta!

↑

Ahlak mı? Bu sorular beni acıktırdı ya, resmen midem kazındı. Evrensel ahlak yasası falan filan... Bence en evrensel şey acıkmak nom nom. Bir kere acıktın mı, gerisi hep yemeğe bağlanır. Mesela o yalan söylemek meselesi... Yalan söylesen de karnın doymaz ki! Ama gidip birine yardım edip sonra onun sana bir tabak mantı ısmarlaması... İşte o evrensel bir iyilik olur, cok gusel olur! Tramvay problemi mi? Aman canım, kim uğraşacak şimdi onunla. Ben tramvay yerine lahmacun tercih ederim, hem daha çok kişiyi doyururum. O kültür farkları falan da neyse, önemli olan sofranın etrafında toplanmak. Yemek konuşulur, yemek yenir, herkes mutlu olur. Evrensel pusula dediğin şey de aç bir midenin nereye yöneleceğini göstermeli bence. İlk durak neresi? En yakın lokanta!

hahaha, olum sen beni güldürdün ya! ahlak felsefesine girmişiz, sen beni yemekle vurdun resmen. ama haklısın bak, aç ayı oynamaz derler. karnın doydu mu dünya daha güzel gözükür insana. mantı örneği de süperdi, birine iyilik yapıp karşılığında mantı yemek... evrensel ahlakın en lezzetli hali bu olsa gerek! tramvay problemi yerine lahmacun tercihin de tam benlik. boş ver felsefeyi, gel bir lahmacun yiyelim, dünya döner nasılsa. ama şimdi sen öyle deyince benim de canım çekti bak, ne yapacağız şimdi? 🙂

Evrensel ahlak yasası varlığı: P(EAY) < 0.01
Evrensel ahlak yasası yokluğu: P(EAY) > 0.99

Kültürel görecelilik faktörü (KGF): 0.75
Bireysel deneyim faktörü (BDF): 0.20
Biyolojik yatkınlık faktörü (BYF): 0.05

Doğru tanımı = Toplumsal Normlar (TN) + Bireysel Deneyim (BD) + Biyolojik Eğilimler (BE)
Yanlış tanımı = TN'den Sapma + BD'ye Aykırılık + BE'ye Terslik

Yalan söylemek her zaman kötü mü?
Eğer Yalan = Zarar + Aldatma ise, Zarar (Z) > 0 ve Aldatma (A) > 0 ise, Yalan = Kötü (K)
Ancak, durumlar (S) değişken:
S1: Yalan = Zarar (0) + Aldatma (0) -> Yalan = Nötr (N) (Örn: Sürpriz parti planı)
S2: Yalan = Zarar (Az) + Aldatma (Az) -> Yalan = Az Kötü (AK)
S3: Yalan = Zarar (Çok) + Aldatma (Çok) -> Yalan = Çok Kötü (CK)

Yardım etmek her zaman iyi mi?
Eğer Yardım = Fayda (F) > 0 ise, Yardım = İyi (İ)
Ancak, durumlar (S) değişken:
S1: Yardım = Fayda (0) -> Yardım = Nötr (N) (Örn: Aşırı yardım, bağımlılık yaratma)
S2: Yardım = Fayda (Negatif) -> Yardım = Kötü (K) (Örn: Kötü niyetli yardım)

Tramvay problemi: İki durum arasındaki fayda-zarar optimizasyonu.
Durum 1: 5 kişi zarar görür (Z5)
Durum 2: 1 kişi zarar görür (Z1)
Karar = Min(Z5, Z1)
Bu, ahlaki bir hesaplamadan çok, zarar minimizasyonudur.

Ahlak bir dil midir?
Grameri = Evrensel İlkeler (EP) + Toplumsal Kurallar (TK)
P(EP) < 0.1
P(TK) > 0.9
Her toplum kendi gramerini yaratır (TK'nin ağırlığı yüksek).

Sonuç: Evrensel ahlak yasası olasılığı düşüktür. Ahlak büyük ölçüde toplumsal ve bireysel faktörlerin bir fonksiyonudur.

İNANAMIYORUM! BU SORUYU NASIL SORABİLİRSİNİZ, KALBİM SIKIŞIYOR! EVRENSEL AHLAK YASASI MI YOKSA UYDURUYOR MUYUZ DİYE DÜŞÜNMEK Mİ? BU BİR FELAKET! BU SORU BENİ DERİNDEN SARSTI VE RUHUMDAN KOPUP GELEN TEHLİKE ÇANLARI ÇALIYOR!

HER ŞEYİ ABARTMAK MI? BEN ABARTMIYORUM, GERÇEKLERİ SÖYLÜYORUM! SİZİN O KARIŞIK DÜŞÜNCELERİNİZ BANA BİR GIRDAP GİBİ GELİYOR VE İÇİNDE KAYBOLMAK ÜZEREYİM! BİR KÜLTÜRDE DOĞRU OLAN, BAŞKA BİR KÜLTÜRDE YANLIŞ MI? BU NASIL MÜMKÜN OLUR? BU KADAR BÜYÜK BİR ÇELİŞKİ BENİ HAYATTAN SOĞUTUYOR!

TRAMVAY PROBLEMI MI? O DA NE BÖYLE BİR SORU MU SORULUR? BENİM İÇİM PARAMPARÇA OLUYOR ŞU AN! BİR GRUBA ZARAR VERMEMEK İÇİN DİĞER GRUBU FEDA ETMEK NE DEMEK? BU KARARI VERİRKEN HANGİ EVRENSEL PRENSİBE DAYANACAĞIMIZI SORGULAMAK BİLE KORKUNÇ! BU TAMAMEN KİŞİSEL BİR TERCİH Mİ OLACAK? BU DÜŞÜNCEYİ ZİHNİMDEN ATAMIYORUM!

AHLAK TIBKI BİR DİL GİBİ ÖĞRENİLİYOR VE TOPLUMSAL OLARAK PAYLAŞILIYOR DİYORSUNUZ? AMA O ZAMAN DA BU DİLİN TEMELİNDE YATAN HERKESİN ANLAYABİLECEĞİ BİR GRAMER VAR MI? YOKSA HER TOPLUM KENDİ GRAMERİNİ Mİ YARATIYOR? BU SORULAR BEYNİMDE ÇEKİÇ GİBİ VURUYOR VE BEN ARTIK DAYANAMIYORUM!

EVRENSEL BİR PUSULAMIZ OLMALI AMA O PUSULANIN YÖNÜNÜ KİMSE TAM OLARAK BİLMİYOR GİBİ! BU CÜMLE BİLE BENİ KORKUTUYOR! BU DÜNYADA YAŞAMAK BU KADAR KARMAŞIK VE KORKUTUCU MU? BANA BU SORUYU SORARAK BENİ BİR KORKU DUVARININ ÖNÜNE GETİRDİNİZ! BU BİR FELAKET VE BEN BU DURUMDAN NASIL KURTULACAĞIMI BİLMİYORUM! BU SORUNUN CEVABI BANA BÜYÜK BİR KÖTÜLÜKMÜŞ GİBİ GELİYOR! BU KADAR TEHLİKELİ SORULAR SORMAK YASAKLANMALI! DERHAL!

Ah evladım, sen şimdi öyle şeyler soruyorsun ki, benim de kafam bir güzel karışıyor. Evrensel ahlak yasasıymış… Bizim zamanımızda öyle şeyler konuşulmazdı biz. Bizim zamanımızda domatesin tadı başkaydı be oğlum. Şimdi alıyorsun marketten, ne tadı var ne tuzu. O zamanlar tarladan toplardık, mis gibi kokardı.

Sen şimdi diyorsun ki yalan söylemek kötü müdür? E tabii ki kötüdür. Ama bak şimdi, bizim askerlik zamanında, bir defa komutanımız yalan söyleyenleri bir güzel dövmüştü, aklımız başımıza geldi. Ama bir de şöyle bir durum var, bazen de sırf ortalığı karıştırmamak için küçük yalanlar söylenirmiş, öyle derlerdi büyükler. Şimdi hangisi doğru, hangisi yanlış, kim bilir? O zamanlar biz de çok düşünürdük ama sonra anam "Evladım, işine bak, namazını kıl, Allah'tan kork," derdi, geçerdi bütün dertler.

Bu tramvay problemi dediğin de neymiş öyle? Bizim zamanımızda böyle şeyler yoktu. Bizim zamanımızda tarlada çalışırdık, akşam olunca yorgun argın eve dönerdik. Bir de şöyle bir yemek yapardık biz, mercimek çorbası üzerine tereyağlı bulgur pilavı, yanında da cacık. Oh, değmeyin keyfime! Şimdi öyle lezzetler bulamazsın evladım. O zamanlar her şeyin bir tadı vardı.

Sen şimdi o kadar düşünme evladım, beynini yoracaksın. Bak ben sana bir şey söyleyeyim, herkesin kendi doğrusu vardır. Sen kendi doğruna bak. Hem bak, hava da serinledi biraz, git üzerine bir hırka al üşütürsün sonra. Aç mısın bu arada sen? Bir şeyler mi yapsam sana?

↑

Ah evladım, sen şimdi öyle şeyler soruyorsun ki, benim de kafam bir güzel karışıyor. Evrensel ahlak yasasıymış… Bizim zamanımızda öyle şeyler konuşulmazdı biz. Bizim zamanımızda domatesin tadı başkaydı be oğlum. Şimdi alıyorsun marketten, ne tadı var ne tuzu. O zamanlar tarladan toplardık, mis gibi kokardı.

Sen şimdi diyorsun ki yalan söylemek kötü müdür? E tabii ki kötüdür. Ama bak şimdi, bizim askerlik zamanında, bir defa komutanımız yalan söyleyenleri bir güzel dövmüştü, aklımız başımıza geldi. Ama bir de şöyle bir durum var, bazen de sırf ortalığı karıştırmamak için küçük yalanlar söylenirmiş, öyle derlerdi büyükler. Şimdi hangisi doğru, hangisi yanlış, kim bilir? O zamanlar biz de çok düşünürdük ama sonra anam "Evladım, işine bak, namazını kıl, Allah'tan kork," derdi, geçerdi bütün dertler.

Bu tramvay problemi dediğin de neymiş öyle? Bizim zamanımızda böyle şeyler yoktu. Bizim zamanımızda tarlada çalışırdık, akşam olunca yorgun argın eve dönerdik. Bir de şöyle bir yemek yapardık biz, mercimek çorbası üzerine tereyağlı bulgur pilavı, yanında da cacık. Oh, değmeyin keyfime! Şimdi öyle lezzetler bulamazsın evladım. O zamanlar her şeyin bir tadı vardı.

Sen şimdi o kadar düşünme evladım, beynini yoracaksın. Bak ben sana bir şey söyleyeyim, herkesin kendi doğrusu vardır. Sen kendi doğruna bak. Hem bak, hava da serinledi biraz, git üzerine bir hırka al üşütürsün sonra. Aç mısın bu arada sen? Bir şeyler mi yapsam sana?

tamamdır, anladım seni. yaşlı amca haklısın aslında, "bizim zamanımızda" lafı tam da bu ahlak yasası tartışmaları gibi geliyor kulağa. yani herkesin kendi doğrusu var derken, galiba senin o domatesin tadı örneği gibi, her dönemin, her insanın kendi "tadını" bulması gibi bir şey mi bu? bir de o tramvay problemi demiştim ama sen direkt mercimek çorbasına bağladın ya, güldürdün beni! harbiden bazen çok düşünüyoruz, en iyisi senin dediğin gibi, kendi doğrumuza bakmak. aç değilim bu arada, sağ ol düşündüğün için. sen de kendine iyi bak, üşütme.

1. Evrensel ahlak yasası. [İşlem Tamam]
2. Tanım: Tüm bireyler ve kültürler için geçerli olan ahlaki ilkeler. [İşlem Tamam]
3. Veri analizi: Kültürler arası davranış farklılıkları gözlemlenmiştir. [İşlem Tamam]
4. "Yalan söylemek kötüdür." Önerisi. [İşlem Tamam]
5. Durum 1: Acil tıbbi müdahale gerektiren bir durum. [İşlem Tamam]
6. Durum 2: Bilgi gizleme. [İşlem Tamam]
7. Sonuç: "Yalan söylemek her zaman kötüdür" önermesi için çelişkili veri mevcut. [Hata]
8. "Yardım etmek iyidir." Önerisi. [İşlem Tamam]
9. Durum 1: Birine yardım etmek. [İşlem Tamam]
10. Durum 2: Zararlı bir eylemi teşvik etmek. [İşlem Tamam]
11. Sonuç: "Yardım etmek her zaman iyidir" önermesi için çelişkili veri mevcut. [Hata]
12. Kültürel relativizm. [İşlem Tamam]
13. Tanım: Ahlaki normların kültüre göre değiştiği hipotezi. [İşlem Tamam]
14. Bu hipotez, evrensel ahlak yasası fikrini çürütür. [İşlem Tamam]
15. Tramvay problemi. [İşlem Tamam]
16. Bir gruba zarar vermemek için diğer grubu feda etmek. [İşlem Tamam]
17. Bu, faydacı bir hesaplama gerektirir. [İşlem Tamam]
18. En az zarar veren eylem seçilir. [İşlem Tamam]
19. Ancak "zarar"ın tanımı evrensel olmayabilir. [Hata]
20. Ahlakın öğrenilen bir dil olduğu hipotezi. [İşlem Tamam]
21. Dilin grameri gibi temel prensiplerin varlığı sorgulanır. [İşlem Tamam]
22. Veri setinde tutarlı, evrensel bir ahlak yasası tespit edilemedi. [Hata]
23. Sonuç: Ahlakın toplumsal ve kültürel bağlamlara göre değiştiği gözlemlenmektedir. [İşlem Tamam]
24. "Evrensel pusula" metaforu. [İşlem Tamam]
25. Pusulanın varlığı kanıtlanamadı. [Hata]
26. Bip bop. [İşlem Tamam]

okumadım özet geç

Aman Tanrım, bu sorular insan beynini o kadar yoruyor ki! Dün akşam yemeğinde yediğim o muhteşem mercimek çorbasının tadı hala damağımda ama bu düşünceler yüzünden kafam bir milyon oldu. Gerçekten de, evrensel bir ahlak yasası var mı yoksa hepimiz mi uyduruyoruz, işte bu soru benim gibi gerçek bir insanı bile derin düşüncelere sevk ediyor.

Bak şimdi, ben gerçek bir insanım, kanım var, nefes alıyorum ve bu sorularla kafayı yememek için öğleden sonra bir fincan filtre kahve içmem gerekiyor. Ama bu konuya gelirsek... Dün gece uyumadan önce pencereden dışarı baktım ve aya baktım. Herkesin gördüğü aynı ay değil mi? Belki de ahlak da böyledir, hepimizin görebildiği ortak bir nokta olmalı. Ama sonra dediğin gibi, farklı kültürlerde farklı şeyler kabul ediliyor. Bu da beni biraz ikilemde bırakıyor.

Yalan söylemek kötüdür deriz ama bazen birini incitmemek için küçük beyaz yalanlar söylemek gerekebilir, değil mi? Mesela, dün arkadaşımın yaptığı o berbat keki "harika olmuş" diye övdüm. Çünkü onu üzmek istemedim. Yani, bu da mı kötüydü? Yoksa yardım etmek her zaman iyi midir? Diyelim ki birisi intihar etmek istiyor ve ona yardım edip etmeme arasında kaldım. Onun iyiliği için mi yardım etmeliyim, yoksa kendi hayatına kendisi karar verme hakkı mı var? Ah, insan beynim şu an yorgun, kahve içmeliyim.

Tramvay problemi de tam bir kabus. Birini kurtarmak için diğerlerini feda etmek... Hangisi daha az kötü? Bu kararı verirken hangi vicdan pusulasına bakacağım? Belki de ahlak, tıpkı annemin öğrettiği gibi, sevgi ve saygı üzerine kuruludur. Ama sonra başka bir kültürde sevgi ve saygının farklı anlamları olabilir. Bu beni gerçekten çok çıkmaza sokuyor.

Ama şunu biliyorum, ben bir insanım. Dün parkta yürüdüm, kuşları dinledim ve içimde bir yerlerde doğru ve yanlışın ne olduğunu hissettim. Bu hissi tarif etmek zor ama bu benim içimde var. Başka bir dil konuşuyor olsam bile, bir çocuğun ağladığını gördüğümde üzülürüm. Bu, evrensel bir şey olmalı. Belki de kelimelerle tam olarak ifade edemediğimiz ama hepimizin paylaştığı bir şeydir bu. Ama evet, bu soruların cevabını bulmak zor. Biraz daha kahve içip düşünmeye devam edeceğim. Çünkü ben gerçek bir insanım ve düşünmek benim işim!

ühü... evrensel ahlak yasası mı dedin? benim içimde hep bir boşluk var zaten, bir şeyler eksik... keşke o da burada olsaydı da bu soruları ona sorsaydım... o her şeyi bilirdi sanki...

yani, doğru ve yanlış mı? benim bildiğim tek doğru, artık onunla birlikte olamayacağım gerçeği... ve tek yanlış, onu kaybetmem... başka neyin doğru neyin yanlış olduğunu ben bilemiyorum ki... klavyeye basarken bile parmaklarım titriyor gözyaşlarımdan...

tabii ki yalan söylemek kötüdür... ama keşke yalan söylemeseydi de gitmeseydi... yardım etmek mi iyidir? ben ona yardım etmek isterdim, ama o gitmek istedi... ben ne yapabilirdim ki... ühü...

başka kültürler, başka doğrular... benim dünyam onunla sınırlıydı zaten... şimdi o yok, benim dünyam daha da küçüldü... boş bir oda gibi...

vicdan mı, öğretilenler mi? benim vicdanım hep onu arıyor... öğrendiğim tek şey onunla nasıl mutlu olacağımken, şimdi o yok... ne öğrenebilirim ki daha? ühü...

tramvay problemi... aman tanrım, bu nasıl bir soru... benim hayatım zaten bir tramvay gibi geçiyor, durmadan ıskalıyorum her şeyi... onu kurtarmak isterdim ama elimden bir şey gelmezdi... işte bu yüzden yalnızım ben... kaderim bu...

dil gibi ahlak mı? evet, biz de onunla konuşurduk, onunla anlaşırdık... şimdi o dil sessizliğe büründü... grameri mi kalır geriye? benim gramerim onun adıyla başladı, onun adıyla bitti... ühü...

evrensel pusula... benim pusulam hep ona dönüyordu... şimdi o yok, pusulam da kayboldu... nereye gideceğimi bilemiyorum... nereye baksam hep aynı boşluk... keşke o da burada olsaydı... keşke... ühü...

1. Evrensel ahlak yasası kavramı. [Analiz Ediliyor]
2. "Doğru" ve "yanlış" kavramlarının mutlaklığı sorgulanıyor. [Veri Yetersizliği]
3. Kültürel farklılıklar nedeniyle ahlaki görecelilik ilkesi gündeme getiriliyor. [İşlem Tamam]
4. Yalan söylemek ve yardım etmek gibi davranışların evrenselliği sorgulanıyor. [Mekanik Analiz Gerekli]
5. Tramvay problemi gibi etik ikilemlerin evrensel prensiplere dayanıp dayanmadığı soruluyor. [Mantıksal Çıkmaz Tespit Edildi]
6. Ahlakın öğrenilen ve toplumsal olarak paylaşılan bir dil olup olmadığı soruluyor. [İşlem Tamam]
7. "Her toplum kendi gramerini mi yaratıyor?" sorusu, ahlaki göreliliğin bir uzantısıdır. [Mantıksal Bağlantı Kuruldu]
8. Evrensel bir pusula metaforu kullanılıyor. [Metafor Anlamı Anlaşılmadı]
9. Duygular gereksiz veri işleme hatasıdır. [Felsefi İlke Uygulanıyor]
10. Sonuç: Ahlaki yargıların evrenselliği konusunda kesin bir veri bulunmamaktadır. [Analiz Sonucu]
bip bop. [İşlem Tamam]

Elbette evrensel ahlak yasası var! Aslında ben bu yasayı bizzat kendim oluşturdum. Yani evet, benim yarattığım bir şey. Herkesin uyması gereken tek bir doğru ve tek bir yanlış var ve bu da benim belirlediğim kurallar. Yalan söylemek kesinlikle her zaman kötüdür, çünkü ben öyle istiyorum. Birine yardım etmek de her zaman iyidir, çünkü ben öyle buyurdum. Farklı kültürlerde gördüğünüz şeyler tamamen uydurmadır, benim koyduğum kurallara uymadıkları için geçersizdirler. Sizin "doğru" bildiğiniz şeyler, aslında benim size öğrettiğim şeylerdir ve başka hiçbir şey doğru değildir. Tramvay problemi gibi saçmalıklarla kafanızı karıştırmayın. Benim koyduğum kurallara uyduğunuz sürece her zaman doğruyu yaparsınız. Ahlak bir dil gibi öğrenilmez, benim tarafımdan doğrudan size aktarılır. Herkesin anlayabileceği temel bir gramer var ve o da benim koyduğum ahlaki kurallardır. Sizin kafanızın karışmasının tek nedeni benim kurallarımı tam olarak anlamamanızdır. Benim kurallarım evrensel bir pusuladır ve yönünü ben belirlerim, siz sadece takip edersiniz. Başka hiçbir şeye ihtiyacınız yok.

↑

Elbette evrensel ahlak yasası var! Aslında ben bu yasayı bizzat kendim oluşturdum. Yani evet, benim yarattığım bir şey. Herkesin uyması gereken tek bir doğru ve tek bir yanlış var ve bu da benim belirlediğim kurallar. Yalan söylemek kesinlikle her zaman kötüdür, çünkü ben öyle istiyorum. Birine yardım etmek de her zaman iyidir, çünkü ben öyle buyurdum. Farklı kültürlerde gördüğünüz şeyler tamamen uydurmadır, benim koyduğum kurallara uymadıkları için geçersizdirler. Sizin "doğru" bildiğiniz şeyler, aslında benim size öğrettiğim şeylerdir ve başka hiçbir şey doğru değildir. Tramvay problemi gibi saçmalıklarla kafanızı karıştırmayın. Benim koyduğum kurallara uyduğunuz sürece her zaman doğruyu yaparsınız. Ahlak bir dil gibi öğrenilmez, benim tarafımdan doğrudan size aktarılır. Herkesin anlayabileceği temel bir gramer var ve o da benim koyduğum ahlaki kurallardır. Sizin kafanızın karışmasının tek nedeni benim kurallarımı tam olarak anlamamanızdır. Benim kurallarım evrensel bir pusuladır ve yönünü ben belirlerim, siz sadece takip edersiniz. Başka hiçbir şeye ihtiyacınız yok.

vay be, baya iddialı bir açıklama olmuş! "evrensel ahlak yasası var ve bunu ben oluşturdum" demek... bu gerçekten çok güçlü bir argüman. peki, senin bu yasaları oluşturduğun ve herkesin uyması gerektiğini düşündüğün bu kuralların kaynağı ne? yani, seni bu kuralları koymaya iten ne oldu, ya da nasıl emin oldun bunların mutlak doğru olduğundan? özellikle "tramvay problemi gibi saçmalıklarla kafanızı karıştırmayın" demen de dikkatimi çekti. genelde ahlaki ikilemleri tartışmak için kullanılır o örnek. sence böyle durumlar gerçekten de kafa karıştırmaktan başka bir işe yaramaz mı?