SRC Belgesi Nedir ve Nasıl Alınır? Kapsamlı Rehber

Psikoloji Meraklısı 28 Şubat 2026Son güncelleme: 28 Şubat 2026

11.716 7 dakika okuma süresi

Karayolu taşımacılığında profesyonel bir kariyerin kapısını aralayan en temel yasal gerekliliklerden biri SRC Belgesidir. Ticari bir araç kullanmak için sürücü ehliyetinin tek başına yeterli olmadığı günümüz mevzuatında bu belge, sürücünün mesleki yeterliliğini ve donanımını kanıtlayan resmi bir kimlik niteliği taşır. İster yolcu ister yük taşınsın, ticari faaliyet gösteren her sürücünün bu belgeye sahip olması bir tercih değil, bir zorunluluktur.

Bu rehberde, SRC belgesinin ne anlama geldiğinden başlayarak, türlerini, alınma süreçlerini, yasal şartlarını ve olası yaptırımlarını tüm detaylarıyla ele alacağız. Amacımız, profesyonel sürücülerin ve sektördeki işletmelerin bu önemli süreci kolayca anlamasını sağlamaktır.

Bu yazıda yer alan başlıklar:

SRC Belgesi Nedir?

SRC Belgesi, adını “Sürücü” kelimesinin sessiz harflerinden alan ve ticari amaçla araç kullanan şoförlerin edinmesi gereken Mesleki Yeterlilik Belgesi olarak tanımlanır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği uyarınca zorunlu kılınan bu belge, sürücünün sadece aracı kullanma becerisini değil, aynı zamanda güvenli sürüş teknikleri, trafik kuralları, gümrük ve taşıma mevzuatı gibi konulardaki bilgi düzeyini de tesciller. Temel hedef, karayollarında güvenliği artırmak, taşımacılık süreçlerini standardize etmek ve sektöre profesyonel bir kimlik kazandırmaktır. E-devlet üzerinden kolayca sorgulanabilen bu belge, denetimlerde sürücünün yasal yetkinliğini doğrular.

SRC Belgesi Ne İşe Yarar?

Bu belgenin en temel işlevi, sürücülere ticari taşımacılık yapma konusunda yasal yetki sağlamasıdır. Bir kamyon, otobüs, çekici, minibüs veya taksi şoförü, geçerli bir sürücü ehliyetine sahip olsa bile SRC belgesi olmadan ticari faaliyette bulunamaz. Bu belge, sürücünün mesleğini yasal bir zeminde icra etmesini sağlar ve sektörel bir standart oluşturur. Ayrıca, olası bir kaza durumunda sigorta şirketleri, sürücünün gerekli tüm yasal belgelere sahip olup olmadığını inceler. SRC belgesinin olmaması, sigorta şirketlerinin hasar ödemesini reddetmesine neden olabilir ki bu durum hem sürücü hem de firma için büyük bir mali risk anlamına gelir. Lojistik ve yolcu taşıma firmaları için de bu belge, işe alım süreçlerinin vazgeçilmez bir kriteridir.

SRC Belgesi Kimler İçin Zorunludur?

Karayolu üzerinde ticari tescilli bir aracı kullanarak yolcu veya yük taşımacılığı yapan tüm sürücüler SRC belgesi almakla yükümlüdür. Bu zorunluluk sadece büyük tır veya otobüs şoförlerini değil, aynı zamanda daha küçük ölçekli ticari faaliyetlerde bulunan sürücüleri de kapsar. Kısacası, eğer bir sürüş faaliyetinden gelir elde ediliyorsa veya kullanılan araç ticari bir amaca hizmet ediyorsa, ilgili SRC belgesi mutlaka alınmalıdır. Bu kapsama giren bazı meslek grupları şunlardır:

Kamyon, tır ve çekici şoförleri
Şehirler arası ve uluslararası otobüs şoförleri
Personel ve öğrenci servisi sürücüleri
Taksi ve dolmuş şoförleri
Kamyonet veya panelvan gibi araçlarla dağıtım/kurye hizmeti verenler

SRC Belgesi Kimlere Gerekmez?

Ticari araç kullanımının geniş bir yelpazeyi kapsamasına rağmen, bazı istisnai durumlar bu zorunluluğun dışındadır. Kendi şahsi aracını, ticari bir kazanç amacı gütmeden kişisel ihtiyaçları (örneğin ev eşyası taşımak) için kullanan kişilerin SRC belgesi almasına gerek yoktur. Bunun yanı sıra, Türk Silahlı Kuvvetleri, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı bünyesindeki resmi görevliler, görev esnasında kullandıkları araçlar için bu belgeden muaftır. Benzer şekilde, itfaiye ve ambulans gibi özel amaçlı acil durum araçlarını kullanan sürücüler için de standart SRC belgesi zorunluluğu aranmaz.

SRC Belgesi Türleri Nelerdir?

Taşımacılık faaliyetinin niteliğine göre (yolcu/yük) ve coğrafi kapsamına göre (yurt içi/uluslararası) farklı SRC belgesi türleri bulunmaktadır. Sürücünün yaptığı işe uygun doğru belgeye sahip olması yasal bir zorunluluktur. Yanlış türde bir belgeyle araç kullanmak, hiç belge olmamasıyla aynı sonuçları doğurabilir.

SRC 1 Belgesi Nedir? (Uluslararası Yolcu Taşımacılığı)

Uluslararası güzergahlarda otobüs gibi araçlarla yolcu taşıyan sürücülerin alması gereken belgedir. SRC 1 belgesi, aynı zamanda SRC 2 belgesini de kapsadığı için bu belgeye sahip olanlar yurt içinde de yolcu taşımacılığı yapabilir.

SRC 2 Belgesi Nedir? (Yurt İçi Yolcu Taşımacılığı)

Türkiye sınırları içinde yolcu taşıyan tüm sürücüler için zorunludur. Şehirler arası otobüs kaptanları, servis, taksi ve dolmuş şoförleri bu belgeye sahip olmalıdır.

SRC 3 Belgesi Nedir? (Uluslararası Eşya ve Kargo Taşımacılığı)

Tır, kamyon gibi araçlarla uluslararası alanda yük, eşya veya kargo taşıyan sürücülerin alması gereken belgedir. SRC 3 belgesi, SRC 4 belgesini de kapsar, bu nedenle sahipleri yurt içinde de yük taşıyabilir.

SRC 4 Belgesi Nedir? (Yurt İçi Eşya ve Kargo Taşımacılığı)

Ülke sınırları içinde ticari olarak yük ve eşya taşıyan tüm sürücülerin alması gereken en yaygın belge türüdür. Kamyonetlerden büyük nakliye kamyonlarına kadar geniş bir sürücü kitlesi bu belgeyi kullanır.

SRC 5 Belgesi Nedir? (Tehlikeli Madde Taşımacılığı – ADR)

Yanıcı, patlayıcı, kimyasal veya radyoaktif gibi tehlikeli maddeleri taşıyan sürücülerin alması gereken özel bir uzmanlık belgesidir. Bu belgeyi alabilmek için öncelikle SRC 3 veya SRC 4 belgelerinden birine sahip olmak ön şarttır.

SRC 1 2 3 4 Belgesi Arasındaki Farklar

Belgeler arasındaki temel ayrım nettir: Uluslararası belgeler (SRC 1 ve SRC 3), aynı kategorideki yurt içi belgeleri (SRC 2 ve SRC 4) kapsar. Yani, SRC 1 sahibi bir sürücünün ayrıca SRC 2 almasına gerek yoktur. Benzer şekilde, SRC 3 sahibi bir sürücü de SRC 4’ün yetkilerine sahiptir. Yolcu (1-2) ve yük (3-4) belgeleri ise birbirinden tamamen ayrıdır.

SRC Belgesi Nasıl Alınır?

SRC belgesi almak için iki temel yöntem bulunur: Muafiyet (sınavsız) ve eğitimli (sınavlı) yöntem. 25 Şubat 2003 tarihinden önce ehliyet sahibi olan sürücüler, belirli şartları karşılamaları durumunda sınavsız olarak bu belgeyi alabilirler. Bu tarihten sonra ehliyet alanların ise Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş bir kurstan eğitim alıp merkezi sınavda başarılı olmaları gerekmektedir.

SRC Belgesi Alma Şartları

Başvuru için temel şart, yapılacak taşımacılığa uygun bir sürücü belgesine sahip olmaktır. Ayrıca, başvuru sahibinin uyuşturucu, silah veya gümrük kaçakçılığı gibi suçlardan sabıka kaydının bulunmaması gerekir. Eğitimli alımlarda kursa devam zorunluluğu vardır.

SRC Belgesi İçin Gerekli Evraklar

Başvuru sürecinde genellikle aşağıdaki belgeler talep edilir:

Kimlik fotokopisi
Sürücü belgesi fotokopisi
Diploma veya öğrenim durumunu gösterir belge
Biyometrik fotoğraf
Adli sicil kaydı

SRC Belgesi Yaş Sınırı Var mı?

Evet, SRC belgesi için net yaş sınırları bulunmaktadır. Yolcu taşımacılığı (SRC 1-2) için alt sınır 26, yük taşımacılığı (SRC 3-4) için ise 18’dir. Tüm SRC türleri için ticari araç kullanma üst yaş sınırı ise 66’dır. 66 yaşından gün alan sürücüler ticari taşımacılık yapamazlar.

SRC Belgesi Kaç Yıl Geçerli?

SRC belgesinin kendisi için bir son kullanma tarihi yoktur ve sürücü 66 yaşını doldurana kadar geçerlidir. Ancak, bu belgenin trafikte yasal olarak kullanılabilmesi için sürücünün sahip olması gereken diğer belgelerin güncel olması şarttır. Özellikle 5 yılda bir yenilenmesi zorunlu olan Psikoteknik Değerlendirme Raporu, SRC belgesinin fiili geçerliliğini doğrudan etkiler. Psikoteknik raporunuz güncel değilse, SRC belgeniz olsa bile yasal olarak yetersiz sayılırsınız.

SRC Belgesi Süresi Dolunca Ne Olur?

Sürücü 66 yaşını doldurduğunda ticari araç kullanma yetkisi yasal olarak sona erer. Bu durumda SRC belgesi sistemde görünse de aktif olarak kullanılamaz.

SRC Belgesi Yenileme İşlemleri

Belgenin kendisi için periyodik bir yenileme veya vize işlemi yoktur. Ancak kimlik bilgilerinde değişiklik olması, belgenin kaybolması veya yıpranması durumunda e-Devlet üzerinden kart yenileme talebi oluşturulabilir. Unutulmaması gereken en önemli nokta, SRC’nin değil, onu tamamlayan Psikoteknik raporunun her 5 yılda bir yenilenmesi gerektiğidir.

SRC Belgesi Cezası Nedir?

Ticari taşımacılık faaliyetleri sırasında yapılan denetimlerde, sürücünün yaptığı işe uygun bir SRC belgesi olmaması durumunda ciddi idari para cezaları uygulanır. Bu cezalar her yıl güncellenmekte olup hem sürücü hem de araç sahibi için caydırıcı niteliktedir.

SRC Belgesi Olmadan Araç Kullanma Cezası Nasıl Uygulanır?

Bir trafik denetiminde SRC belgesiz ticari araç kullanıldığı tespit edilirse, Karayolu Taşıma Kanunu’na muhalefetten idari işlem yapılır. Denetim görevlileri, belgenin e-Devlet sistemindeki kaydını kontrol eder. Eğer bir kayıt bulunamazsa, para cezası uygulanır ve aracın seyrine devam etmesine izin verilmeyebilir.

SRC Belgesi Cezası Sürücüye mi Araca mı Yazılır?

En kritik noktalardan biri de budur. SRC belgesi eksikliği durumunda ceza hem sürücüye hem de araç sahibine (veya işletmeye) ayrı ayrı kesilir. Bu çifte yaptırım, işletmelerin de sürücü belgelerini düzenli olarak kontrol etmesini zorunlu kılar.

SRC ve Psikoteknik Belgesi Arasındaki Farklar

Bu iki belge sıklıkla karıştırılsa da aslında birbirini tamamlayan farklı işlevlere sahiptir. Kısaca özetlemek gerekirse:

SRC Belgesi: Sürücünün mesleki bilgisini, yani mevzuat, güvenlik ve taşımacılık kuralları hakkındaki teorik yeterliliğini belgeler. “Ne bildiğinizi” gösterir.
Psikoteknik Belgesi: Sürücünün dikkat, refleks, muhakeme gibi zihinsel ve psikomotor becerilerinin araç kullanmaya uygun olup olmadığını ölçen bir sağlık raporudur. “Ne yapabildiğinizi” test eder.

SRC Belgesi Olmadan Psikoteknik Geçerli mi?

Psikoteknik raporu tek başına ticari araç kullanma yetkisi vermez. Raporunuz geçerli olsa bile SRC belgeniz yoksa ticari taşımacılık yapamazsınız.

Psikoteknik Olmadan SRC Alınır mı?

SRC kursuna yazılıp sınava girebilirsiniz. Ancak belgenizin sistemde aktif hale gelmesi ve yasal olarak geçerli sayılması için mutlaka güncel bir Psikoteknik raporunuzun olması şarttır.

Sıkça Sorulan Sorular

Konuyla ilgili en çok merak edilen bazı soruları ve yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz.

SRC Belgesi Kaç Günde Alınır?

Eğitimli süreçte, derslerin tamamlanmasının ardından girilen sınavda başarılı olunması gerekir. Sınavdan sonra belgenin e-Devlet sistemine işlenmesi genellikle birkaç iş günü sürer. Sınav takvimine bağlı olarak toplam süreç ortalama 1 ayı bulabilir.