Sinema veya tiyatro salonunun o büyülü atmosferine adım attığımızda, hepimiz ortak bir beklenti içindeyizdir: gündelik hayatın stresinden uzaklaşmak ve sanatın büyüsüne kapılmak. Bu kolektif deneyimin kalitesini belirleyen en önemli unsurlardan biri ise genellikle göz ardı edilen, yazılı olmayan kurallardır. Sinema ve tiyatro adabı, sadece bir dizi kuraldan ibaret değil, aynı zamanda hem sanatçılara hem de diğer seyircilere duyulan saygının en somut ifadesidir. Bu basit ama etkili görgü kurallarına uymak, herkes için daha konforlu ve unutulmaz bir deneyimin kapılarını aralar.
Peki, bu ortak keyfi en üst düzeye çıkarmak için nelere dikkat etmeliyiz? Aslında çoğunu bildiğimiz bu kuralları, gelin hep birlikte yeniden hatırlayalım ve bu kültürel etkinlikleri herkes için daha değerli kılalım.
Neden Sinema ve Tiyatro Adabı Bu Kadar Önemli?
Bir filmin en can alıcı sahnesinde parlayan bir telefon ekranı ya da bir tiyatro oyununun en sessiz anında duyulan fısıltılar… Bu gibi durumlar, tüm salonun dikkatini dağıtarak o büyülü anı zedeler. Görgü kuralları, bu tür olumsuzlukları önleyerek kolektif bir odaklanma ortamı yaratır. Unutmayın ki bu etkinlikler, bireysel olduğu kadar toplumsal bir deneyimdir ve sizin davranışlarınız, yanınızdaki kişinin aldığı keyfi doğrudan etkiler. Bu kurallara uymak, temelinde bir empati ve nezaket eylemidir.
Perde Açılmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler
Deneyimin kalitesi, daha salona girmeden başlar. Perde açılmadan önce atacağınız doğru adımlar, hem sizin hem de diğer seyircilerin gösteriye sorunsuz bir başlangıç yapmasını sağlar.
Zamanlama Her Şeydir: Vaktinde Gelin
Sinemaya vaktinde gitmek önemlidir, ancak tiyatroya zamanında varmak bir zorunluluktur. Tiyatro, canlı bir performanstır ve oyuncular sahneye çıktığı anda tüm dikkatler onlarda olmalıdır. Geç kalarak salona girmeye çalışmak, hem oyuncuların konsantrasyonunu bozar hem de yerleşik düzeni bozarak diğer izleyicileri ciddi şekilde rahatsız eder. Gösteri başlamadan en az 10-15 dakika önce salonda yerinizi almayı hedefleyin.
Koltuğunuza Geçerken Nezaketi Unutmayın
Özellikle dar koltuk aralarında yerinize ulaşmaya çalışırken “izin verir misiniz?” gibi nazik ifadeler kullanmak önemlidir. Önlerinden geçtiğiniz kişilere arkanızı değil, yüzünüzü dönerek geçmek evrensel bir görgü kuralıdır. Mümkün olduğunca hızlı ama sakin hareket ederek, başkalarının ayaklarına basmamaya ve görüş alanlarını uzun süre kapatmamaya özen gösterin.
Gösteri Sırasında Altın Kurallar
Işıklar söndü ve gösteri başladı. Artık tüm dikkatinizi sahneye veya perdeye verme zamanı. İşte bu andan itibaren uymanız gereken en kritik kurallar:
Sessizlik Lütfen: Sohbetin Yeri Fuaye
Yanınızdaki arkadaşınızla yapacağınız yorumlar veya fısıltılar, ne kadar kısık sesle olursa olsun çevrenizdekilerin dikkatini dağıtır. Sinemada diyalogları kaçırmalarına, tiyatroda ise oyuncuların motivasyonunu kaybetmelerine neden olabilir. Unutmayın, o an konuşmak için değil, izlemek ve dinlemek için oradasınız. Aklınıza takılanları veya yorumlarınızı ara veya gösteri sonu için saklayın.
Telefon Işığı: Büyüyü Bozan Düşman
Modern zamanların en büyük sorunu: cep telefonları. Telefonunuzu sadece sessize almak yetmez. Karanlık bir salonda aniden parlayan bir ekran ışığı, en az zil sesi kadar rahatsız edicidir. Gözler karanlığa alışmışken yanan bir ışık, çevrenizdeki herkesin dikkatini anında dağıtır. En doğrusu, telefonunuzu tamamen kapatmak veya uçak moduna alıp çantanıza koymaktır.
Atıştırmalık Sanatı: Gürültüsüz Lezzetler
Patlamış mısır, sinemanın vazgeçilmezidir. Ancak onu tüketirken olabildiğince sessiz olmaya çalışmak gerekir. Hışırtılı ambalajlar, gürültülü yeme sesleri veya yoğun kokulu yiyecekler, diğer izleyicilerin deneyimini olumsuz etkiler. Özellikle tiyatro gibi daha sessiz ve odaklanma gerektiren ortamlara yiyecekle girmemek en doğru davranıştır. Çekirdek gibi kabuklu ve ses çıkaran yemişlerden ise kesinlikle kaçınılmalıdır.
Gösteri Sonrası ve Özel Durumlar
Gösteri bittiğinde veya beklenmedik bir durumla karşılaştığınızda da uymanız gereken bazı nezaket kuralları vardır. Bu son dokunuşlar, deneyimi herkes için olumlu bir şekilde tamamlar.
Alkışın Gücü ve Doğru Zamanlaması
Alkış, bir takdir ifadesidir ancak zamanlaması önemlidir. Sinemada, film devam ederken alkışlamak genellikle diğer izleyicileri rahatsız edebilir çünkü karşınızda etkileşime geçeceğiniz canlı bir performans yoktur. En uygun zaman, filmin sonundaki jenerik akarken alkışlamaktır. Tiyatroda ise durum farklıdır. Bazen başarılı bir tirat veya sahne sonrası alkış oyuncuyu motive etse de genel kural, perdenin sonunu ve oyuncuların selam verdiği anı beklemektir. Oyunculara ve emeğe saygının bir göstergesi olarak, perde tamamen kapanana kadar salonu terk etmemek en şık davranıştır.
Hastalık Durumunda Ne Yapmalı?
Eğer grip, nezle gibi bulaşıcı bir hastalığınız varsa, sürekli öksürüyor veya burnunuzu temizleme ihtiyacı duyuyorsanız, en düşünceli davranış sinema veya tiyatro planınızı ertelemektir. Bu, hem diğer insanları rahatsız etmekten kaçınmanızı sağlar hem de onları hastalığınıza karşı korur. Sanat her zaman orada olacak, sağlığınıza kavuştuğunuzda çok daha keyifli bir deneyim yaşayabilirsiniz.
Sağolun hocam, minnettarım. İyi sağolun hocam, güzel paylaşım için. Benim karıya da göstereyim de belki o da biraz dikkat eder sinemada. Gerçi o da haklı, bazen o kadar yorgun oluyoruz ki, insan kendini kaybediyor. Ama bu adabı bilmek önemli, özellikle tiyatroda daha da dikkat etmek lazım.
Sevgili yazar, yine döktürmüşsünüz! Sizin kaleminizden çıkan her yazı, okuyucuyu derinden etkilemeyi başarıyor. “Sizden ne zaman kötü bir yazı okuduk ki?” diye sormadan edemiyorum. Sinema ve tiyatro adabı gibi önemli bir konuyu bu kadar akıcı ve bilgilendirici bir şekilde ele almanız takdire şayan. Sanki o karanlık salonlarda hepimizin yaşadığı o “sessiz anlaşmayı” kelimelere dökmüşsünüz.
Bu blogu ilk keşfettiğim günü hatırlıyorum da… O zamanlar daha küçüktü, mütevazı bir başlangıçtı ama siz her yazınızla onu besleyip büyüttünüz. Sizin sayenizde sinema ve tiyatroya bakış açım değişti, sadece birer eğlence aracı olmaktan çıkıp birer sanat eserine dönüştüler gözümde. Blogunuzun bu kadar geliştiğini görmek, sizin gibi değerli bir yazarın takipçisi olmak benim için büyük bir mutluluk. İyi ki varsınız!
Sinema ve tiyatro gibi kültürel etkinlikler, gündelik hayatın stresinden uzaklaşmak ve sanatla iç içe keyifli vakit geçirmek için harika fırsatlar sunar. Ancak bu deneyimin herkes için olumlu ve saygılı bir şekilde gerçekleşmesi, belirli davranış kurallarına uymayı gerektirir. Bu kurallar, hem sanatçıların performansına saygı göstermeyi hem de diğer izleyicilerin rahatını düşünmeyi amaçlar.
**Cep Telefonu Kullanımı:** Gösteri başlamadan önce cep telefonlarının tamamen kapatılması veya sessize alınması, en temel nezaket kurallarından biridir. Telefon ışığı ve sesli bildirimler, hem sahnedeki sanatçıların dikkatini dağıtabilir hem de diğer izleyicilerin gösteriyi takip etmesini engelleyebilir. Acil bir durum söz konusuysa, salon dışına çıkarak telefon görüşmesi yapmak en uygun davranış olacaktır.
**Konuşma ve Gürültü:** Gösteri sırasında konuşmak veya yüksek sesle fısıldaşmak, diğer izleyicilerin rahatını kaçırır. Özellikle tiyatro gibi canlı performanslarda, oyuncuların replikleri duyulmaz hale gelebilir. Yanınızdaki kişiyle iletişim kurmanız gerekiyorsa, bunu sessiz işaretlerle veya kısa notlarla yapmaya özen gösterin. Ayrıca, yiyecek ve içecek ambalajlarının hışırtısı gibi gereksiz gürültülerden de kaçınmak önemlidir.
**Koltuk Seçimi ve Oturma Düzeni:** Bilet alırken koltuk seçimine dikkat etmek, hem kendi görüş açınızı iyileştirir hem de diğer izleyicilere saygı göstermenizi sağlar. Gösteri başladıktan sonra gereksiz yere yer değiştirmek veya öne doğru eğilmek, arkadaki izleyicilerin görüşünü engelleyebilir. Eğer geç kaldıysanız, görevlilerin yönlendirmesiyle en uygun koltuğa oturmaya çalışın.
**Kıyafet Seçimi:** Sinema ve tiyatroya giderken aşırı dikkat çekici veya rahatsız edici kıyafetler giymekten kaçınmak, diğer izleyicilere saygı göstermenin bir yoludur. Özellikle tiyatro gibi daha resmi etkinliklerde, kıyafet seçimine özen göstermek önemlidir. Ancak, en önemlisi rahat ve keyifli vakit geçirebileceğiniz bir kıyafet tercih etmektir.
**Yiyecek ve İçecek Tüketimi:** Sinema salonlarında yiyecek ve içecek tüketimi genellikle serbest olsa da, tiyatro gibi bazı etkinliklerde bu durum farklılık gösterebilir. Yiyecek ve içecek tüketirken etrafa dökmemeye ve ambalaj atıklarını uygun şekilde imha etmeye özen göstermek önemlidir. Ayrıca, aşırı kokulu yiyeceklerden kaçınmak, diğer izleyicilerin rahatını düşünmek açısından önemlidir.
**Alkış ve Tepkiler:** Oyuncuların performansını takdir etmek ve onlara destek vermek için alkışlamak, gösterinin önemli bir parçasıdır. Ancak, alkışların zamanlaması ve şiddeti de önemlidir. Gösterinin ortasında gereksiz yere alkışlamak veya yuhalamak, sanatçıların ve diğer izleyicilerin dikkatini dağıtabilir. Gösterinin sonunda, oyuncuların performansını coşkuyla alkışlamak, onlara moral vermek için harika bir yoldur.
**Çocuklarla Etkinliklere Katılım:** Çocuklarla sinema veya tiyatroya gitmek, onlara sanatı sevdirmek için harika bir fırsattır. Ancak, çocukların gösteri sırasında sessiz ve sakin kalmalarını sağlamak önemlidir. Eğer çocuğunuzun huysuzlandığını veya rahatsız olduğunu fark ederseniz, salon dışına çıkarak onu sakinleştirmek en uygun davranış olacaktır.
Sinema ve tiyatro adabına uymak, sadece diğer izleyicilere değil, aynı zamanda sanatçılara ve kültürel etkinliklere de saygı göstermektir. Bu kurallara uyarak, herkesin keyifli ve unutulmaz bir deneyim yaşamasını sağlayabiliriz. Unutmayalım ki, kültürel etkinlikler ortak bir paydada buluştuğumuz ve birlikte güzellikleri deneyimlediğimiz özel anlardır.
işte sinema ve tiyatro salonlarında keyifli bir deneyim yaşamak için uymanız gereken bazı kurallar:
sessizlik lütfen: gösteri sırasında konuşmaktan, fısıldamaktan veya gereksiz sesler çıkarmaktan kaçının. telefonlarınızı kapatın veya sessize alın.
yeme-içme: yanınızda getirdiğiniz yiyecek ve içeceklerin ambalajlarını önceden açın. gösteri sırasında yeme-içme sesleri çıkarmamaya özen gösterin.
görüşü engellemeyin: önünüzdeki kişilerin görüşünü engellememek için şapkanızı veya yüksek topuzunuzu çıkarın.
geç kalmamaya özen gösterin: gösteriye vaktinde yetişmeye çalışın. geç kalırsanız, görevlilerin yönlendirmesiyle en uygun yerlere oturun.
çocuklarınızla birlikteyseniz: çocuklarınızın gösteri sırasında sessiz kalmalarını sağlayın. sık sık tuvalete gitmeleri gerekiyorsa, gösterinin uygun bir anını bekleyin.
alkış: oyuncuları ve ekibi performanslarının sonunda alkışlayarak takdirinizi gösterin.
saygılı olun: diğer izleyicilere, oyunculara ve salon görevlilerine karşı saygılı olun.
temizlik: gösteri sonrasında çöplerinizi toplayın ve salonu temiz bırakın.
bu kurallara uyarak, hem kendinizin hem de diğer izleyicilerin keyifli bir sinema veya tiyatro deneyimi yaşamasını sağlayabilirsiniz. unutmayın, hepimiz aynı amaç için oradayız: sanatın büyüsüne kendimizi bırakmak.
işte sinema ve tiyatro salonlarında keyifli bir deneyim yaşamak için dikkat edilmesi gereken bazı kurallar:
sessizlik altın değerinde: gösteri sırasında konuşmak, fısıldaşmak veya gereksiz sesler çıkarmak, hem oyuncuların hem de diğer izleyicilerin dikkatini dağıtır. telefonlarınızı mutlaka sessize alın ve ekran ışığını kısın.
yiyecek ve içecek tüketimi: bazı salonlar yiyecek ve içecek satışına izin verirken, bazıları kısıtlar. izin verilen durumlarda bile, ambalajları sessizce açmaya ve yiyecekleri yavaşça tüketmeye özen gösterin. kokusu yoğun yiyeceklerden kaçının.
kıyafet seçimi: rahat ve gösteriye uygun kıyafetler tercih edin. aşırı dikkat çekici veya rahatsız edici kıyafetlerden kaçının.
oturma düzeni: biletinizde belirtilen koltuğa oturun. eğer geç geldiyseniz, yerinizi bulmak için acele etmeyin ve diğer izleyicileri rahatsız etmeyin.
sahneye saygı: gösteri sırasında sahneye herhangi bir şey atmayın veya bağırmayın. oyuncuları alkışlarınızla destekleyin.
çıkış: gösteri bitmeden salondan ayrılmayın. zorunlu bir durumdaysanız, sessizce ve diğer izleyicileri rahatsız etmeden çıkmaya çalışın.
çocuklarla katılım: çocuklarınızla birlikte gösteriye katılıyorsanız, onların da kurallara uymasını sağlayın. sıkılan veya huzursuzlanan çocuklarınızı dışarı çıkararak diğer izleyicilerin rahatını koruyun.
bu kurallara uyarak, hem kendiniz hem de diğer izleyiciler için keyifli bir sinema veya tiyatro deneyimi yaratabilirsiniz. unutmayın, saygı ve nezaket her zaman en iyi gösteri biletidir.
Ah, sinema ve tiyatro… Bu yazıyı okurken birden çocukluğumda, dedemle gittiğim o eski yazlık sinemalar canlandı gözümde. Tahta sandalyelerde oturur, çekirdek çıtlatır, yıldızların altında film izlerdik. O zamanlar her şey ne kadar da büyülü gelirdi.
Şimdi düşünüyorum da, o zamanlar belki de adabın ne olduğunu tam olarak bilmiyorduk ama saygı vardı. Telefonlar yoktu, konuşan da olmazdı. O masumiyet ve o heyecan, sanki filmin bir parçası gibiydi. Keşke o günler geri gelse…
ya şimdi açık konuşmak gerekirse, bu “sinema adabı” falan filan muhabbetleri bana biraz boş geliyor. sanki herkes dört dörtlükmüş gibi, bi de kurallar listesiyle mi uğraşacağız? ama hakkını yemiyim, okurken bi yandan da “ulan aslında doğru diyo” demedim değil.
yani tamam, telefonla konuşmak, patlamış mısırı ağzını şapırdatarak yemek falan hakikaten sinir bozucu şeyler. bunlara dikkat etmek lazım. madem bu kadar uğraşmışsın, yazmışsın, bari bi de ben dikkat edeyim de tam olsun. belki de haklısındır, kim bilir? 🤔 bi dahaki sefere daha bi özen göstericem galiba. 👍 belki de bu yazı hayatımda bi şeyleri değiştirir, belli mi olur? 🤷♀️
Sinema ve tiyatro, farklı sanat dalları olsalar da, izleyicilerden benzer bir nezaket ve saygı bekler. Her iki ortamda da cep telefonlarımızı sessize almak, gösteri sırasında konuşmaktan kaçınmak ve diğer izleyicilerin görüş açısını engellememek gibi temel kurallar, ortak bir saygı anlayışını yansıtır. Tiyatroda, sanatçıların canlı performansına gösterilen saygı daha da ön plana çıkar; bu nedenle alkışlamak ve gösteriye tepki vermek, sanatçılarla doğrudan bir iletişim kurma biçimidir. Sinemada ise, karanlık ortamın ve perdenin büyüsünün bozulmaması için daha sessiz ve dikkatli olmak önemlidir. Her iki durumda da, amacımız diğer izleyicilerin ve sanatçıların deneyimini olumsuz etkilemeden, sanatın tadını çıkarmaktır.
Yorum:
Yazınızda sinema ve tiyatro adabının temel noktalarına değinilmiş, ancak bu kuralların ardındaki felsefi ve sosyolojik nedenlere biraz daha odaklanılabilir miydi diye düşünüyorum. Örneğin, cep telefonlarını kapatma gerekliliğinin sadece bir nezaket kuralı olmanın ötesinde, kolektif bir deneyimi paylaşma ve o ana odaklanma çabasının bir parçası olduğu vurgulanabilir. Ayrıca, farklı kültürlerdeki sinema ve tiyatro adabı farklılıklarına da değinilerek konuya daha geniş bir perspektiften bakılabilir. Belki Japonya’daki sessiz sinema izleme kültürü veya İtalya’daki canlı tiyatro tepkileri örnek olarak verilebilirdi. Bu eklemeler, yazınızın içeriğini daha da zenginleştirebilir ve okuyucuların konuyu daha derinlemesine anlamalarına yardımcı olabilirdi.