Mükemmeliyetçilik testiymiş! Sanki başka seçeneğimiz varmış gibi bir de testini yapmışlar! Bu ülkede mükemmel olmazsan, en ufak bir hatanda anında harcarlar adamı! Patronun gözüne gireceksin, herkesten daha çok çalışacaksın, asla hata yapmayacaksın ki o üç kuruş maaşı almaya devam edebilesin! Bizi bu hale getiren sistemin kendisi, sonra da gelmişler “eğiliminizin kaynağını keşfedin” diyorlar! Kaynak belli değil mi!

Bir de sormuşlar motive mi ediyor yoksa yıpratıyor mu diye! Tabii ki yıpratıyor! Ruhumuzu emdiler, gençliğimizi çürüttüler bu “hep daha iyi ol” baskısıyla! Testi çözünce ne olacak, patron insafa mı gelecek? Hayat pahalılığı mı bitecek? Bırakın bu işleri! Sorun bizde değil, bizi birer yarış atı gibi gören bu düzende

Eskiden ilkokulda güzel yazı defterlerimiz vardı, hani o kılavuz çizgili olanlardan. Bir harfi bile çizginin dışına taşırmamak, “e” harfinin kıvrımını tam olması gerektiği gibi yapmak ne büyük meseleydi. Yanlış yapınca silgiyle öyle bir silerdik ki bazen o narin sayfa deliniverirdi. En sonunda öğretmenimizden aferin almak, o defterin yıldızlarla dolması günün en büyük mutluluğu olurdu.

Bu yazıyı okuyunca aklıma o günler geldi işte. O minicik yaşta başlayan “kusursuz olmalı” hissi, meğer hayatımızın ne kadar içine işlemiş. Bazen o defterdeki gibi bir harfi taşırmaktan korktuğumuz için koca bir sayfayı boş bırakıyoruz belki de. Bu güzel yazı için teşekkürler, bana çocukluğumun o silgi kokulu anlarını hatırlattı.

Bu test, aslında ruhumuzun derinliklerine tutulmuş bir ayna gibi; bize sadece eğilimlerimizi değil, aynı zamanda o eğilimlerin ardındaki evrensel açlığı da gösteriyor. Acaba mükemmeli arayışımız, evrenin kaçınılmaz entropisine, o durdurulamaz çürümeye karşı naif bir başkaldırı mı? Kendi ellerimizle yarattığımız küçük, kusursuz bir adada, varoluşun devasa okyanusunun kaosundan bir anlığına sığınmak mı istiyoruz? Belki de her hatasız eser, her cilalanmış cümle, ölümlülüğün ve faniliğin soğuk nefesine karşı yaktığımız ufacık bir mumdur. Peki ya o “mükemmel” dediğimiz zirve, aslında hiç var olmayan bir ufuk çizgisi ise? Belki de asıl yolculuk, o zirveye ulaşmak değil, o yolda tırmanırken kendimizi yontma, kendi sınırlarımızı aşma ve en nihayetinde kusurlarımızla barışma sanatıdır. Bu durumda, bir testi çözmekten çok daha fazlasını yapıyoruz belki de; kendi varoluşsal arayışımızın haritasını çıkarmaya, o sonsuz boşlukta kendimize anlamlı bir rota çizmeye çalışıyoruz.

Bu mükemmeliyetçilik testi, aslında ruhumuza tutulmuş bir aynadan, varoluşun en temel gerilimlerinden birine açılan bir pencereden farksız. Her birimiz, elimizde umut ve hırsla yoğrulmuş bir çekiçle, kendi hayat mermerini yontan birer heykeltıraş gibiyiz. Sürekli olarak o kusursuz formu, o pürüzsüz yüzeyi, o ilahi simetriyi arıyoruz. Peki ya bu bitmek bilmeyen yontma çabası, mermerin içindeki o eşsiz damarları, onu eşsiz kılan o doğal çatlakları yok saymak anlamına geliyorsa? Testin sorduğu “motive mi ediyor, yoksa yıpratıyor mu?” sorusu, buzdağının yalnızca görünen kısmı. Asıl sormamız gereken şu değil mi: Bu hatasızlık arayışı, faniliğimizin ve evrenin kaotik doğası karşısındaki çaresizliğimizin üstünü örtmek için ördüğümüz incelikli bir zırh mı sadece? Belki de mükemmellik, ulaşılacak bir zirve değil, yolculuğun kendisindeki o çatlakları ve kusurları sevgiyle kucaklayabilme sanatıdır. Bu durumda başarı dediğimiz şey, kusursuz bir eser yaratmak mıdır, yoksa o eseri yaratırken dağılan parçaları bile anlamlı bir bütünün parçası olarak görebilmek midir?

Yazıyı okurken insan durup düşünüyor, bu özelliklerin bir araya getirilip bir ‘test’ adı altında sunulması tesadüf mü gerçekten? Acaba bu, bireyleri belirli kalıplara göre etiketleyip, daha öngörülebilir ve belki de yönetilebilir kılmak için tasarlanmış daha büyük bir yapının sadece görünen yüzü mü? Sanki asıl mesele bizim kim olduğumuz değil, kim olmamız gerektiğine dair fısıldanan bir talimat listesi gibi. Belki de bu testi çözerek farkında olmadan bir sisteme ne kadar uyumlu olduğumuzu itiraf ediyoruzdur.

Eskiden ödev defterlerimizin yapraklarını koparırdık. Tek bir harfi bile yanlış yapsak, o sayfa sanki bütün büyüsünü kaybederdi. Silgiyle silmek yetmez, o bembeyaz, tertemiz sayfaya baştan başlamak gerekirdi. Bu yazıyı okuyunca aklıma o günler geldi.

Meğer o kusursuz sayfa arayışı, hayatımızın ne kadar çok alanına sızmış. Şimdi o silgi izleriyle dolu, hatta biraz buruşuk sayfaların aslında daha yaşanmış, daha gerçek olduğunu anlıyorum. Bu güzel yazı için teşekkürler, insana kendini ve geçmişini sorgulatıyor.

mükemmeliyetçiliğin kaynağını bulmak sorunu çözmüyor.

kusursuzluğun o ağır, kırılgan yükü.

Mükemmeliyetçiliğin farklı yönlerini ve potansiyel tuzaklarını anlatan bu yazı için teşekkürler. Okurken aklıma takılan bir nokta oldu; yazıda bahsedilen “yaptığının asla yeterli olmadığı” hissi, bana başka bir kavramı çağrıştırdı. Bu konunun sıkça duyduğumuz “imposter” (sahtekarlık) sendromu ile olan bağlantısını biraz daha açabilir misiniz? Merak ediyorum, bu iki durum genellikle birlikte mi görülür veya biri diğerini tetikler mi?