Evlilik, hayatın en heyecan verici ve dönüştürücü adımlarından biridir. Ancak bu mutluluğa giden yolda resmi süreçler bazen kafa karıştırıcı olabilir. 15 yılı aşkın deneyimimle bir yaşam tarzı ve ilişkiler uzmanı olarak biliyorum ki, doğru bilgiye sahip olmak bu süreci çok daha kolay ve stressiz hale getirir. Bu kapsamlı rehberde, evlilik başvurusu için gerekli belgelerden, nikah işlemlerinin nasıl yürüdüğüne, olası engellerden maliyetlere kadar aklınızdaki tüm sorulara güvenilir ve uygulanabilir yanıtlar bulacaksınız.
Evlilik Başvurusu Nereye ve Nasıl Yapılır?
Evlilik hayallerinizi gerçeğe dönüştürmek için atacağınız ilk resmi adım, doğru kuruma başvurmaktır. Bu süreç, eş adaylarından birinin ikamet ettiği yerdeki belediyenin evlendirme dairesine giderek başlar. Günümüzde, dini nikah kıyma yetkisinin müftülüklere de verilmesiyle birlikte, çiftler dilerlerse eşlerden birinin ikamet ettiği ilçe müftülüğüne de başvurabilirler. Kırsal bölgelerde yaşayanlar için ise köy muhtarlıkları, evlilik başvurusunu alma ve nikah kıyma yetkisine sahiptir.
Pek çok çiftin merak ettiği konulardan biri de internet üzerinden nikah başvurusu yapılıp yapılamayacağıdır. Mevcut durumda, e-Devlet veya benzeri online platformlar üzerinden doğrudan nikah tarihi almak veya başvuru yapmak mümkün değildir. Başvuruların, ilgili evlendirme dairelerine veya müftülüklere bizzat yapılması gerekmektedir. Bu, evrakların kontrolü ve çiftlerin kimlik teyidi gibi önemli adımlar için zorunlu bir uygulamadır.
İkamet Dışı Evlilik ve İzin Belgesi Durumu
Geçmişte, ikamet edilen ilçe dışında evlenmek isteyen çiftlerden “evlenme izin belgesi” talep edilmekteydi. Ancak İçişleri Bakanlığı tarafından 2021 ve 2022 yıllarında yapılan düzenlemelerle bu uygulama kaldırılmıştır. Artık çiftler, herhangi bir evlendirme memurluğuna ikametgah şartı aranmaksızın müracaat edebilirler. Bu değişiklik, evlilik sürecini çiftler için daha esnek ve pratik hale getirmiştir.
Nikah İçin Gerekli Belgeler ve Detayları
Evlilik başvurusu için gereken belgeleri eksiksiz ve doğru bir şekilde hazırlamak, sürecin sorunsuz ilerlemesi için kritik öneme sahiptir. Temel olarak şu belgeler talep edilir:
- Fotoğraflı Nüfus Cüzdanı Aslı ve Fotokopisi: Geçerli ve güncel bir kimlik belgesi şarttır.
- Evlenme Beyannamesi: Evlendirme dairesinden temin edilen ve çiftlerin kişisel bilgilerini içeren bu form, doğru ve okunaklı bir şekilde doldurulmalıdır.
- Evlilik Sağlık Raporu: Evlenmeye engel bir durum olup olmadığını gösteren bu rapor, en önemli belgelerden biridir.
- Vesikalık Fotoğraf: Genellikle son altı ay içinde çekilmiş, biyometrik özelliklere uygun vesikalık fotoğraflara ihtiyaç duyulur.
Bazı belediyeler, e-Devlet sistemine tam entegre olmamış olmaları nedeniyle ikametgah belgesi, nüfus kayıt örneği veya evlenme ehliyet belgesi gibi ek belgeler talep edebilir. Bu nedenle, başvuruda bulunacağınız belediyenin web sitesini ziyaret ederek veya telefonla iletişime geçerek güncel ve detaylı bilgi almanız önemlidir.
Evlilik Sağlık Raporu: Testler ve Süreç
Evlilik sağlık raporu, çiftlerin evlenmelerine engel teşkil edebilecek herhangi bir sağlık sorunu olup olmadığını belirlemek amacıyla istenir. Bu rapor için genellikle kan tahlili ve akciğer filmi gibi tetkikler yapılır. Kan tahlillerinde kan grubunun yanı sıra hepatit, frengi, AIDS gibi bulaşıcı hastalıklar ve Akdeniz anemisi taşıyıcılığı kontrol edilir. Özellikle 2021 yılı Aralık ayından itibaren, doğacak çocuklarda Spinal Müsküler Atrofi (SMA) hastalığı riskini belirlemek amacıyla taramalar da zorunlu testlere eklenmiştir.
Sağlık raporu tetkiklerini aile hekimliklerinde, toplum sağlığı merkezlerinde, devlet hastanelerinde veya özel hastanelerde yaptırabilirsiniz. Özel hastanelerde yapılan testlerin dahi aile hekimi tarafından onaylanması gerektiğini unutmamalısınız. Aile hekiminden alınan raporlar için genellikle ücret talep edilmezken, özel sağlık kuruluşlarında belirli bir ücret ödemeniz gerekebilir. Evlilik sağlık raporunun geçerlilik süresi 6 aydır.
Evlenme Beyannamesi Nedir ve Nereden Temin Edilir?
Evlenme beyannamesi, evlendirme dairesi veya müftülük tarafından sağlanan, çiftlerin evlilik bilgilerini ve beyanlarını içeren resmi bir formdur. Bu belge, başvuru sırasında ilgili birimden temin edilir ve eksiksiz doldurulduktan sonra evlendirme memurları tarafından onaylanır. Doğru ve eksiksiz bilgi girişi, sürecin hızla ilerlemesi için önemlidir.
Evlilik Başvurusu Zamanlaması ve Süreç
Evlilik başvuruları, nikah dairelerinin veya müftülüklerin çalışma saatleri içerisinde yapılmaktadır. Bazı yerlerde başvuru saatleri farklılık gösterebileceğinden, önceden ilgili kurumun web sitesinden veya telefonla bilgi almak faydalı olacaktır. Başvurunun genellikle gelin ve damat adayının birlikte yapması beklenir. Ancak eşlerden birinin gelememesi durumunda, fotoğraflı ve evlilik işlemlerini yürütmek üzere düzenlenmiş özel vekaletname ile bir başka kişi vekaleten başvuruda bulunabilir.
Gerekli tüm belgeler toplandıktan ve başvuru yapıldıktan sonra, nikah işlemleri genellikle 2 ila 4 gün içinde tamamlanabilir. Nikah günü ise başvurudan en erken 24 saat sonrasına verilebilir. Belgelerin geçerlilik süresinin 6 ay olduğunu göz önünde bulundurarak, nikah tarihinizi bu süreye uygun şekilde planlamanız önemlidir. Türk düğün adetleri ve gelenekleri ile ilgili daha fazla bilgi edinmek isterseniz, bu resmi sürecin kültürel boyutlarını da keşfedebilirsiniz.
Evlenmeye Engel Durumlar Nelerdir?
Evlilik başvurunuzun reddedilmesine yol açabilecek bazı yasal engeller bulunmaktadır. Bu durumlar, Türk Medeni Kanunu’nda açıkça belirtilmiştir ve evlilik kurumunun sağlıklı bir şekilde sürdürülmesini temin etmeyi amaçlar. İşte başlıca evlenme engelleri:
- Hısımlık: Üst soy ve alt soy akrabaları (anne-çocuk, dede-torun), kardeşler, amca/dayı/hala/teyze ile yeğenleri arasında evlilik yasaktır. Ayrıca, evlat edinen ile evlatlığın veya bunlardan biri ile diğerinin alt soyu ve eşi arasında da evlilik yapılamaz.
- Evli Olmak: Nüfus kaydına göre evli görünen bir kişi yeniden evlenemez. Önceki evliliğin ölüm, boşanma veya mahkeme kararıyla sona erdiğinin nüfus kayıtlarına işlenmesi şarttır.
- Gaiplik Durumu: Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshi kararı alınmadıkça yeniden evlenemez.
- Resmi Sağlık Raporunun Bulunmaması veya Onaylanmaması: Evlilik sağlık raporunun eksik olması veya özel hastanelerde yapılan tetkiklerin aile hekimi tarafından onaylanmaması durumunda başvuru kabul edilmez.
- Evlenmeye Engel Hastalıkların Tespiti: Frengi, belsoğukluğu, cüzzam, akıl hastalığı gibi evlenmeye engel teşkil eden hastalıkların tespit edilmesi durumunda evlilik başvurusu reddedilir. Bu hastalıkların tedavi edilmesi ve bulaşma tehlikesinin geçtiğine dair doktor raporu ile evlenmek mümkündür. Verem hastalığı halinde ise nikah 6 ay ertelenir ve bu süre sonunda iyileşme olmazsa ek süre verilebilir.
- Akıl Hastalıkları: Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığına dair resmi sağlık kurulu raporu olmadan evlenemezler.
- Kadın İçin İddet Süresinin Dolmamış Olması: Boşanmış bir kadının, boşanmanın kesinleştiği tarihten itibaren 300 günlük iddet süresini tamamlamamış olması, evlenmeye engel teşkil eder. Bu süre, olası bir hamilelik durumunu netleştirmek amacıyla konulmuştur. Hamilelik olmadığı mahkeme kararıyla ispatlanırsa bu süre kaldırılabilir.
Soyadı Değişikliği ve Mal Rejimi Seçenekleri
Evlilikle birlikte kadınların soyadı konusunda bazı seçenekleri bulunmaktadır. Talep ve beyan bulunmaması halinde kadın, eşinin soyadını alır. Ancak kadın, evlenmeden önceki soyadını eşinin soyadıyla birlikte kullanmak isterse, evlilik işlemleri sırasında evlendirme memurluğuna yazılı başvuru yapması gerekir. Sadece kendi soyadını kullanmak isteyen kadınlar için ise 2024 yılı itibarıyla Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda, evlenirken eşinin soyadını alma zorunluluğu kaldırılmıştır. Bu durum, kadınlara daha fazla özgürlük ve tercih hakkı tanımaktadır.
Evlilikte mal paylaşımı konusunda da çiftlerin tercih edebileceği farklı mal rejimleri bulunmaktadır. Bunlar; edinilmiş mallara katılma, mal ayrılığı, paylaşımlı mal ayrılığı ve mal ortaklığıdır. Çiftler, kendileri için en uygun olan mal rejimini seçerek noter huzurunda evlilik sözleşmesi (mal rejimi sözleşmesi) yapabilirler. Bu sözleşme, evlenmeden önce veya evlendikten sonra imzalanabilir ve evlilik dosyasına eklenebilir. Böylece, evlilik birliğinin sona ermesi durumunda mal varlığının nasıl paylaşılacağı önceden belirlenmiş olur.
Nikah Ücretleri ve Özel Durumlar
Evlendirme işlemleri için ödenmesi gereken ücretler, başvurulan belediyeye göre değişiklik göstermektedir. Ücretler; nikahın hafta içi mi, hafta sonu mu kıyılacağı, iç nikah (salon) mı, dış nikah (mekan dışında) mı olacağı, nikah salonunun kapasitesi gibi faktörlere göre farklılık gösterebilir. Örneğin, büyük şehirlerde hafta içi nikah salonu ücretleri belirli bir aralıkta seyrederken, hafta sonu veya özel mekanlarda kıyılan nikahlar için bu ücretler artış gösterebilir. Genellikle bu ücrete hizmet bedeli, dosya ücreti ve evlilik cüzdanı maliyeti dahildir. Net ücret bilgisi için başvuru yapacağınız belediyenin internet sitesini kontrol etmek veya telefonla bilgi almak en doğru yöntemdir.
Nikah memurunun düğün salonu veya başka bir dış mekanda nikah kıyması da ücrete tabidir. Bu ücret, belediyeden belediyeye değişmekle birlikte, mekanın mesafesi ve türü (restoran, tekne vb.) gibi faktörlere göre farklılık gösterebilir. Bu hizmet için de önceden ilgili evlendirme dairesinden bilgi ve randevu almanız önemlidir.
Resmi tatillerde ve hafta sonlarında nikah kıyılması genellikle evlendirme memurunun uygunluğu ve gerekli izinlerin alınmasıyla mümkündür. Yıldırım nikahı olarak bilinen durum ise, halk arasında yaygın olanın aksine, belgeleri teslim eder etmez nikahın kıyılması şeklinde bir uygulama değildir. Günümüzde işlemlerin hızlanmasıyla, başvurudan en erken 24 saat sonra nikah tarihi almak mümkündür, bu da “hızlı nikah” talebini karşılar.
Türkiye’de yasal evlilik yaşı 18’dir. 17 yaşını dolduranlar, ebeveynlerinin veya yasal vasilerinin rızasıyla evlenebilirken, 16 yaşını dolduranlar için mahkeme kararı gerekmektedir. Oda nikahı ise, hafta içi mesai saatlerinde belediye nikah salonlarında, törensiz ve sadece gelin, damat ve iki şahidin katılımıyla yapılan nikah programına denir.
Uluslararası Evlilikler ve Evlilik Cüzdanı İşlemleri
Bir Türk vatandaşı ile yabancı uyruklu bir kişinin evlenmesi durumunda, başvuru yine eşlerden birinin ikamet ettiği ilçe evlendirme dairesine yapılır. Yabancı uyruklu eş adayından evlenme ehliyet belgesi (medeni halini ve evlenmesine engel durum olup olmadığını gösteren belge), doğum belgesi (anne, baba, doğum yeri/tarihi bilgileri eksikse) ve pasaportunun noter tasdikli Türkçe tercümesi gibi ek belgeler talep edilir. Belgelerin apostilli olması durumunda sadece Türkçe tercümesi yeterlidir.
Evlilik cüzdanının kaybolması veya kullanılamaz hale gelmesi durumunda, yenileme işlemi için ikamet ettiğiniz il/ilçe nüfus müdürlüklerine başvurmanız gerekmektedir. Bu işlem için muhtardan alınan uluslararası aile cüzdanı talep belgesi, son altı ay içinde çekilmiş vesikalık fotoğraflar, maliye bakanlığının belirlediği cüzdan ücreti ve kimliğinizi kanıtlayan belgeler gereklidir.
Mutluluğa Atılan İlk Adımlarınızda Yanınızdayız
Evlilik yolculuğunuzda resmi işlemler, aşkınızın ve bağlılığınızın yasal bir zemine oturmasını sağlar. Bu süreçteki her adımı doğru ve bilinçli atmak, geleceğe güvenle bakmanızı kolaylaştırır. Unutmayın ki, her sorunun bir yanıtı ve her engelin bir çözümü vardır. Bu rehber, evlilik öncesi hazırlıklarınızda size yol göstermek ve bu önemli dönemi en huzurlu şekilde geçirmenizi sağlamak amacıyla hazırlandı. Şimdiden mutluluklar dilerim!
bir ömürlük söz
birkaç sayfa kağıt
Bu konuyu ele alan sosyolojik ve hukuki incelemeler, evliliğin resmi prosedürlerinin sadece birer idari işlemden çok daha fazlası olduğunu ortaya koymaktadır. Esasen bu süreç, özel bir ilişkiyi kamusal alana taşıyan ve onu yasal bir statüye kavuşturan bir mekanizmadır. Devletin bu süreci düzenlemesi ve kayıt altına alması, evlilik kurumuna toplumsal bir meşruiyet kazandırmanın yanı sıra, taraflara miras, sosyal güvenlik ve velayet gibi konularda yasal güvenceler sunar. Dolayısıyla, başvuru sürecindeki her bir belge ve adım, bireylerin kişisel bağlılıklarını toplumsal bir sözleşmeye dönüştüren sembolik birer adımdır.
Ayrıca, bu standartlaştırılmış süreçlerin çiftler üzerindeki psikolojik etkileri de göz ardı edilmemelidir. Bürokratik işlemlerin yarattığı stres faktörüne rağmen, bu görevleri birlikte planlama ve tamamlama eylemi, çiftlerin problem çözme ve iş birliği yapma becerilerini test eden ilk ortak projelerden biri olarak görülebilir. Yapılan bazı gözlemler, bu tür yapılandırılmış görevleri başarıyla yönetmenin, çiftlerin gelecekteki zorluklarla başa çıkma kapasiteleri hakkında dolaylı bir gösterge sunabileceğini ve ilişki bağlarını güçlendirebileceğini düşündürmektedir.
Bu rehber, iki insanın hayatını birleştirme yolundaki somut adımları ne kadar da net bir şekilde aydınlatıyor. Fakat bu imzalar, belgeler ve resmi mühürler okyanusunda gezinirken, aslında neyin peşinde olduğumuzu hiç durup düşünüyor muyuz? Belki de tüm bu prosedürler, evrenin sonsuz kaosunda kendimize ait küçük, düzenli bir ada yaratma çabamızın bir yansımasıdır. Bir sağlık raporuyla bedensel uyumu, bir fotoğrafla anlık bir gülümsemeyi ve bir imzayla sonsuz bir bağlılığı kağıda dökmeye çalışmak, en soyut ve ruhani duyguları bile somutlaştırma, kontrol etme ve anlamlandırma arayışımızın bir parçası değil midir? Bu kurallar ve formlar labirentinde ilerlerken, aslında iki ayrı varoluşun bir araya gelerek oluşturduğu o tarifsiz ve görünmez bağın özünü mü arıyoruz, yoksa sadece toplumsal bir senaryonun bize ezberletilen rollerini mi oynuyoruz? Peki ya asıl evlilik, bu resmi koridorların sonunda değil de, iki ruhun birbirinin varoluşsal yalnızlığına sessizce tanıklık etmeye karar verdiği o ilk anda, tüm belgelerden ve şahitlerden azade bir şekilde çoktan gerçekleşmişse?
Bu yazıyı okuyunca aklıma geldi, ben de benzer bir durumda şöyle bir şey yaşamıştım. Biz eşimle evlenmeye karar verdiğimizde bu resmi işlemleri o kadar hafife almışız ki, sanki iki günde her şeyi hallederiz sanıyorduk. Ne büyük yanılgı! O sağlık ocağı, bu belediye derken elimizde bir dosya evrakla oradan oraya koşturduğumuzu hatırlıyorum da, sanki evlilik öncesi bir dayanıklılık TESTİ gibiydi. İnsan o anki telaşla her şeyi unutabiliyor, biz mesela istenen fotoğraf sayısını yanlış anlayıp son dakika kös kös fotoğrafçıya geri dönmüştük.
O anki strese rağmen şimdi düşününce yüzümde bir tebessüm beliriyor. Çünkü o koşturmaca bile bizim anılarımızın bir parçası oldu. Hatta o evrakları tamamlarken yorgunluktan bir bankta oturup “Biz ne yapıyoruz?” diye birbirimize bakıp kahkahalarla güldüğümüzü hiç unutmam. Sanırım tüm o resmiyetin içinde kendi küçük, samimi anlarınızı yaratmak en güzeli. Bu yola çıkacak herkese şimdiden kolaylıklar dilerim, sonunda her şeye değiyor.
Resmi işlemleri adım adım anlattığınız bu kapsamlı yazı için çok teşekkür ederim. Yazıda genel olarak standart bir başvuru süreci ele alınmış. Benim merak ettiğim ise işin içine farklı değişkenler girdiğinde durumun nasıl şekillendiği. Örneğin, eşlerden birinin yabancı uyruklu olması veya çiftlerin farklı şehirlerde ikamet etmesi gibi durumlarda bu süreçte ne gibi ek adımlar veya belge gereklilikleri ortaya çıkıyor?
Elbette, istediğin tarzda, farklı konulara uyabilecek birkaç yorum taslağı hazırladım:
**Konu: Yatırım ve Finansal Bilinç**
Bizim ofisteki Selim abi yıllar önce “oğlum al şu coinden kenarda dursun” diye başımın etini yemişti, biz tabii o zamanlar kendimizi çok akıllı sanıyorduk. Dinlemedik, “saçma sapan işler” dedik geçtik. Ah aah, zamanında o kafayla değil de Selim abinin lafıyla hareket etseydim şimdi bu yazıyı Maldivler’den okuyordum.
**Konu: Kariyer Değişimi veya Yeni Bir Beceri Öğrenmek**
Mahalleden Sevda diye bir abla vardı, “gel beraber şu yazılım kursuna gidelim, geleceğin mesleği bu” demişti. Ben o zamanlar “aman kim uğraşacak şimdi” diye yan çizdim, kolaya kaçtım. Şimdi o abla evden çalışıp dünyanın parasını kazanıyor, biz hâlâ sabah 8 akşam 5 mesaiye gidiyoruz, işte hayatın gerçeği bu.
**Konu: Sağlıklı Yaşam ve Spor**
Boş laflar bunlar, iş işten geçince akıl veriyor herkes. Zamanında spor salonundaki Hakan abi “bu yaşta başlamazsan 30’undan sonra bel ağrısından duramazsın” dediğinde gülüp geçmiştik. Şimdi iki merdiven çıkınca nefes nefese kalıyoruz, meğer abinin bir bildiği varmış ama atı alan Üsküdar’ı geçti.
**Konu: Kişisel Gelişim ve Fırsatları Değerlendirme**
Okurken ne kadar da basit geliyor değil mi, ama uygulamaya gelince sıfır. Eskiden çalıştığım yerdeki müdürüm olan bir abla bana “şu sunum teknikleri eğitimine mutlaka git, çok faydasını görürsün” diye önerdi de ben kulak ardı ettim. Yıllardır aynı pozisyonda saymamın sebebi o gün o eğitime gitmeyen tembel aklımmış meğer, şimdi anlıyorum.