Evlilik hazırlıkları sırasında karşınıza çıkan ‘evlenme ehliyet belgesi’ terimi kafanızı mı karıştırdı? Özellikle uluslararası bir evlilik planlıyorsanız veya yurt dışında nikah kıymayı düşünüyorsanız bu belge, sürecin en önemli adımlarından biridir. Endişelenmeyin, bu rehberde evlenme ehliyet belgesi hakkında bilmeniz gereken her şeyi, kimlerin alması gerektiğinden başvuru sürecine kadar adım adım açıklıyoruz. Bu belge, evliliğinizin yasal zeminini sağlamlaştıran resmi bir güvencedir.
Evlenme Ehliyet Belgesi Nedir ve Ne İşe Yarar?
Evlenme ehliyet belgesi, adından da anlaşılacağı gibi, bir kişinin evlenmeye yasal olarak “ehil” olduğunu, yani evlenmesine herhangi bir hukuki engel bulunmadığını kanıtlayan resmi bir dokümandır. Bu belge, evlenecek kişilerin medeni durumu, yaşı ve kimlik bilgileri gibi temel verileri içererek çifte evliliğin önüne geçmeyi hedefler ve resmi makamlara güvence sunar.
Belgenin temel amacı, evlilik sürecinin şeffaf ve yasalara uygun ilerlemesini sağlamaktır. İçeriğinde genellikle şu bilgiler yer alır:
- Kişinin tam adı ve soyadı
- Anne ve baba adı
- Doğum tarihi ve yeri
- Güncel medeni hali (bekar, boşanmış, dul)
- Evlenmesine yasal bir engel olup olmadığına dair resmi beyan
Kimler Evlenme Ehliyet Belgesi Almalıdır?
Türkiye’de evlenen ve her ikisi de Türk vatandaşı olan çiftler için bu belge genellikle zorunlu değildir. Çünkü evlendirme memurları, Kimlik Paylaşım Sistemi (KPS) üzerinden kişilerin medeni durumunu elektronik olarak teyit edebilir. Ancak bazı özel durumlar bu belgenin temin edilmesini zorunlu kılar. Bu belgeyi alması gereken kişiler şunlardır:
- Türkiye’de bir Türk vatandaşı ile evlenmek isteyen yabancı uyruklu kişiler.
- Her ikisi de yabancı uyruklu olan ve Türkiye’de evlenmek isteyen çiftler.
- Yurt dışında evlenmeyi planlayan Türk vatandaşları.
- Türkiye’de bulunan mülteci, şartlı mülteci veya uluslararası koruma statüsündeki kişiler.
Önemli bir not: Eğer yabancı uyruklu kişi, kendi ülkesinin resmi makamlarından veya konsolosluğundan hem “doğum belgesi” hem de “bekarlık belgesi” temin etmişse, bu belgeler genellikle evlenme ehliyet belgesi yerine geçer ve ek bir belgeye ihtiyaç duyulmaz.
“Evlilik Ehliyeti” Şartı ile Karıştırılmamalıdır
Son dönemde gündeme gelen ve “evlilik ehliyeti” olarak adlandırılan kavram, bu resmi belgeyle karıştırılmamalıdır. Medyada yer alan “evlilik ehliyeti” önerisi, çiftlere evlilik öncesi zorunlu eğitim veya psikolojik danışmanlık verilmesini içeren bir sosyal politika tasarısıdır. Oysa bu yazıda bahsettiğimiz evlenme ehliyet belgesi, tamamen mevcut yasal durumu kanıtlayan hukuki bir belgedir.
Evlenme Ehliyet Belgesi Nereden ve Nasıl Alınır?
Belgenin temin edileceği yer, başvuran kişinin vatandaşlık durumuna göre değişiklik gösterir. Başvuru süreci genellikle basit olsa da, özellikle uluslararası işlemlerde dikkat edilmesi gereken bazı detaylar bulunur.
Türk Vatandaşları İçin Başvuru Süreci
Yurt dışında evlenmeyi planlayan bir Türk vatandaşıysanız, bu belgeyi Türkiye’deki ilçe nüfus müdürlüklerinden veya yurt dışındaysanız bağlı bulunduğunuz Türk konsolosluklarından talep edebilirsiniz. Başvuru genellikle evlenecek çiftin birlikte gitmesiyle yapılır ve kimlik belgelerinin ibraz edilmesi yeterlidir.
Yabancı Uyruklular İçin Prosedürler
Türkiye’de evlenecek yabancı uyruklu bir kişi, evlenme ehliyet belgesini kendi ülkesinin Türkiye’deki konsolosluğundan veya büyükelçiliğinden almalıdır. Alınan bu belgenin Türkiye’de geçerli olabilmesi için bazı onay süreçlerinden geçmesi gerekir. Eğer belgeyi düzenleyen ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf ise, belgenin apostil şerhi taşıması yeterlidir. Apostil şerhi olan belgenin Türkiye’de sadece noter onaylı yeminli tercümesi yapılır. Eğer ülke sözleşmeye taraf değilse, belge alındıktan sonra Türk Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
Uluslararası Koruma Statüsündekiler İçin
Türkiye’de vatansız, mülteci veya ikincil koruma statüsünde bulunan kişiler için evlenme ehliyet belgesi, kayıtlarının tutulduğu İl Göç İdaresi Müdürlükleri tarafından düzenlenir. Başvuru için bu kuruma müracaat edilmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular: Belgeye Dair Bilmeniz Gerekenler
Başvuru sürecine dair akıllara takılan bazı pratik soruları ve yanıtlarını aşağıda bulabilirsiniz.
Evlenme Ehliyet Belgesi Ücretli mi?
Türkiye’deki nüfus müdürlüklerinden alınan evlenme ehliyet belgesi için herhangi bir ücret talep edilmez. Ancak yabancı ülke konsoloslukları veya yurt dışı temsilcilikleri, kendi prosedürlerine göre bir harç veya hizmet bedeli talep edebilir. Ayrıca noter onaylı tercüme ve apostil işlemleri için ek masraflar çıkabilir.
Belgenin Geçerlilik Süresi Ne Kadar?
Evlenme ehliyet belgesi de dahil olmak üzere tüm evlilik başvuru belgelerinin Türkiye’deki geçerlilik süresi, düzenlendiği tarihten itibaren 6 aydır. Bu süre içinde nikah işlemlerinin tamamlanması gerekir. Süre aşılırsa belgenin yenilenmesi istenir.
Başvuru E-Devlet Üzerinden Yapılabilir mi?
Günümüzde birçok resmi belge e-Devlet kapısı üzerinden alınabilse de, evlenme ehliyet belgesi bu belgelerden biri değildir. Belgeyi alabilmek için ilgili kuruma (Nüfus Müdürlüğü, konsolosluk, Göç İdaresi) bizzat başvuruda bulunmak gerekmektedir.
Başvuru Tek Başına Yapılabilir mi?
Genel kural, evlenecek çiftin başvuruya birlikte gitmesidir. Her iki tarafın da evlenme iradesini beyan etmesi ve gerekli belgeleri imzalaması beklenir. Bu nedenle tek taraflı başvuru genellikle kabul edilmez.
Evlilik Yolunda Önemli Bir Adım
Evlenme ehliyet belgesi, bürokratik bir detay gibi görünse de, evliliğinizin hem ulusal hem de uluslararası alanda sorunsuz bir şekilde tanınmasını sağlayan kritik bir adımdır. Özellikle farklı vatandaşlıklara sahip çiftler için bu belge, yasal sürecin temelini oluşturur. Gerekli belgeleri zamanında ve doğru bir şekilde hazırlamak, hayatınızın bu mutlu döneminde karşılaşabileceğiniz olası pürüzleri ortadan kaldıracaktır.
Eskiden rahmetli anneannem anlatırdı, “Bizim zamanımızda en büyük belge, büyüklerin rızasıydı,” derdi. Şimdiki gibi evrak peşinde koşmak yerine, aileler toplanır, tatlı bir telaşla kahveler içilirmiş. O odadaki sessiz heyecan, sanırım hiçbir resmi belgede bulunmaz.
Elbette devir değişti ve bu belgeler artık bir zorunluluk. Yine de bu yazıyı okuyunca aklıma o eski samimiyet düştü. İnsan ne kadar prosedürle uğraşırsa uğraşsın, işin özü galiba hep aynı kalıyor: İki insanın ve ailesinin mutlulukla bir araya gelmesi. O eski günlerin sıcaklığını hatırlattığınız için teşekkürler.
Elbette, istediğin tarzda, farklı konulara uyarlanabilecek birkaç yorum taslağı hazırladım:
—
**Konu: Kariyer ve Erken Yaşta Uzmanlaşma**
Yazıda anlatılanlar o kadar doğru ki… Zamanında bizim İnsan Kaynakları’ndaki Sema abla “Oğlum tek bir alana gömülme, yelpazeni geniş tut, devir değişiyor” dediğinde kulak asmamıştım. Ah ah, şimdi o yelpazeyi açmaya çalışıyoruz ama artık ne kolumuzda derman var ne de piyasada o eski fırsatlar.
—
**Konu: Finansal Bilinç ve Yatırım**
Okurken resmen kanım çekildi, sanki benim hikayemi yazmışsınız. Mahalledeki emekli bankacı Rıfat abi “Evladım, kenara üç kuruş atabiliyorsan altına değil, geleceği olan teknolojiye yatır” diye dilinde tüy bitmişti de biz dinlemedik. Şimdi onun “gelecek” dediği zamanın tam ortasındayız ve biz hâlâ üç kuruşun hesabını yapıyoruz.
—
**Konu: İlişkiler ve İnsanları Kırmamak**
İnsanın boğazına bir yumru oturuyor bu satırları okuyunca. Rahmetli anneannem hep “Kızım, kalp kırmak Kabe yıkmak gibidir, tamir edemezsin” derdi; biz gençlik gururuyla “aman o da alınganlık yapmasın” diye geçiştirirdik. Ah ah, keşke zamanında bilseydim… Şimdi o kırdığın kalplerin boşluğuyla yaşıyorsun ve ne yapsan dolmuyor.
—
**Konu: Sağlıklı Yaşam ve Beslenme**
Bu gerçekleri insanın yüzüne bir tokat gibi çarpıyorsunuz, elinize sağlık. Bizim spor salonundaki Hakan abi “Vücut ihaneti affetmez, bugün yediğin hurmalar yarın bir yerini tırmalar” diye gülerdi de biz ciddiye almazdık. Şimdi doktor doktor gezip o tırmık izlerini sildirmeye çalışıyoruz ama nafile.
*(Yorum yapacağın yazının konusunu söylersen, direkt o konuya özel bir yorum da yazabilirim.)*
Bu pratik ve bilgilendirici yazı için teşekkürler. Sürecin adımlarını net bir şekilde ortaya koymuşsunuz. Ancak konuyu biraz daha derinleştirmek adına, bu belgenin hukuki mantığına ve özellikle uluslararası evliliklerdeki rolüne dair bir bölüm eklenebilir miydi diye düşündüm. Örneğin, farklı ülkelerin bu belgeye yaklaşımı nasıl değişiyor veya bir ülkenin bu belgeyi hiç düzenlemediği durumlarda çiftlerin izlemesi gereken alternatif yollar nelerdir? Konsoloslukların bu süreçteki rolü ve apostil şerhi gibi detayların pratikte ne gibi zorluklar yaratabileceğine dair bir bölüm, benzer bir süreçten geçecek okurlar için konuyu çok daha kapsamlı ve aydınlatıcı kılabilirdi.
Sağolun hocam valla, tam zamanında yetişti bu yazı. Biz de tam bu evlenme ehliyet belgesi neymiş diye bakınırken kafamız çorba olmuştu. Benim sevgilimle de yurt dışı planımız vardı, şimdi ona da atacağım bu yazıyı okusun da bilsin ne kadar teferruatlı işler olduğunu. Çok iyi oldu bu paylaşım, minnettarım.
Bu yazıda anlatılan adımlar yüzeyde oldukça masum görünüyor, neredeyse bir form doldurma rehberi gibi. Fakat insan düşünmeden edemiyor, bu kağıt parçası aslında iki insan arasındaki bağın ötesinde neyi temsil ediyor? Neden adına “ehliyet” denmiş olabilir? Sanki devlet, en kişisel kararımıza bile bir tür yeterlilik onayı vererek kendi damgasını vurmak, bu birliği resmi kayıtlarına dahil ederek daha büyük bir sistemin parçası haline getirmek istiyor gibi. Belki de asıl amaç, sadece kimin kiminle evlendiğini bilmek değil, bu bağların yapısını en başından itibaren tanımlamak ve şekillendirmektir. Kim bilir?
Evlilik hazırlığı sürecindeki çiftler için son derece faydalı bilgiler içeren bu yazınız için teşekkür ederim. Bu noktada, özellikle yabancı uyruklu kişileri ilgilendiren küçük bir detaya değinmek isterim. Yabancı ülke makamlarından temin edilen evlenme ehliyet belgelerinin Türkiye’de geçerli sayılabilmesi için ek bir tasdik işlemine ihtiyaç duyulmaktadır. Belgenin alındığı ülke Lahey Sözleşmesi’ne taraf ise belgenin mutlaka Apostil şerhi taşıması, taraf değilse o ülkedeki Türk Konsolosluğu tarafından onaylanması şarttır. Ayrıca, bazı ülkelerin doğrudan çok dilli formatlarda (Formül B gibi) düzenlediği uluslararası belgeler, tercüme ve bazen de ek tasdik ihtiyacını ortadan kaldırarak işlemleri önemli ölçüde basitleştirebilmektedir.
demek araba kullanmak deyil, evlilik kullanmak için de ehliyet gerekiyormuş. peki bu ehliyetin viteslisi mi otamatiği mi oluyor, yoksa yokuşta kalkış desteği standart mı? aydınlatırsanız sevinirim, acemiyiz de BİRAZ.
Konuyu detaylıca ele alan bu bilgilendirici yazı için teşekkür ederim. Ancak özellikle yabancı uyruklu kişilerin kendi ülkelerinden temin ettikleri belgelerle ilgili önemli bir detayı eklemek isterim. Bu belgelerin Türkiye’de geçerli olabilmesi için genellikle Apostil şerhi taşıması gerektiği unutulmamalıdır. Ayrıca, bazı ülkelerin düzenlediği çok dilli (formül B) uluslararası evlenme ehliyet belgeleri, ek bir tercüme veya tasdik işlemine gerek kalmadan kabul edilebilmekte ve bu durum süreci oldukça kolaylaştırmaktadır.