EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme), travmatik deneyimlerin ve olumsuz yaşam olaylarının etkilerini azaltmaya yönelik güçlü bir psikoterapi yöntemidir. 1987’de Dr. Francine Shapiro’nun tesadüfi bir keşfiyle başlayan bu yöntem, o zamandan beri milyonlarca insanın iyileşmesine yardımcı olmuştur.
EMDR terapisi, beynin doğal iyileşme sürecini harekete geçirerek, travmatik anıların işlenmesini ve yeniden yapılandırılmasını sağlar. Bu sayede, geçmişin acısı geleceği gölgelemez ve kişi daha sağlıklı bir ruh haline kavuşur.
EMDR Tedavisinin Temel Taşları ve Etki Mekanizması
EMDR terapisi, rahatsız edici düşüncelerin ve anıların etkisini azaltmada göz hareketlerinin gücünden yararlanır. Bu süreç, beynin bilgi işleme sistemini harekete geçirerek, travmatik deneyimlerin neden olduğu blokajları ortadan kaldırır.
Beynimiz, yaşadığımız her yeni deneyimi, duygu, düşünce, ses ve koku gibi çeşitli bilgi kaynaklarını kullanarak işler ve öğrenme için işlevsel hale getirir. Bu sistem sağlıklı bir şekilde çalıştığında, yeni bilgiler kolayca işlenir ve öğrenme gerçekleşir.
- Travmatik olaylar, bilgi işleme sisteminde aksaklıklara yol açabilir.
- Bu durumda, yeni bilgiler işlenemez ve işlevsel hale getirilemez.
- İşlenmeyen bilgiler, oldukları gibi depolanır ve tetiklendiklerinde kişiyi olumsuz etkiler.
- EMDR terapisi, bu işlenmemiş anıları olumsuz duygu ve davranışların temel kaynağı olarak ele alır.
- Bu anılar, büyük kazalar, savaşlar veya kayıplar gibi travmatik olaylar olabileceği gibi, çocukluk travmaları veya günlük hayattaki olumsuz deneyimler de olabilir.
EMDR terapisi, beynin bozulmuş olan mekanizmasının yeniden çalışmasını sağlayarak, izole olmuş ve işlenmemiş anıların işlenmesine yardımcı olur. Bu sayede öğrenme gerçekleşir ve anının kişi üzerindeki travmatik etkisi azalır.
EMDR Tedavisi Hangi Alanlarda Umut Vaat Ediyor?
EMDR terapisi, çeşitli psikolojik sorunların tedavisinde etkili bir yöntem olarak kabul görmektedir. Travmalar, panik bozukluğu, depresyon, kaygı bozuklukları, yas, fobiler, yeme bozuklukları, stres kontrolü, takıntılar, migren, bağımlılıklar, cinsel/fiziksel taciz vakaları, cinsel işlev bozuklukları ve kişilik bozuklukları gibi birçok alanda başarıyla uygulanmaktadır.
Yapılan bilimsel araştırmalar, EMDR terapinin travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) azaltılması ve tamamen ortadan kaldırılması için oldukça etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca, EMDR takıntı ve endişe gibi psikolojik sıkıntılara bağlı semptomların da azalmasında etkili bulunmuştur.
EMDR Terapisi Nasıl İşler?
EMDR (Adaptif Bilgi İşleme Modeli)’ye göre beyin, fizyolojik temelli bir sistemle, her yeni deneyim aracılığı ile kendisine ulaşan bilgiyi işler ve işlevsel hale getirir. Duygu, düşünce, duyum, imge, ses, koku gibi bilgilerin işlenip ilişkili anı ağlarına bağlanarak bütünleşmesiyle öğrenme gerçekleşir. Bu bilgiler, gelecekte tepkilerimizi uygun bir şekilde yönlendirmek üzere depolanır.
Bu sistem normal çalıştığında ruh sağlığını ve insan gelişimini desteklediği için adaptif, uyumlu bir mekanizma olarak kabul edilir. Ancak, doğal afetler, kazalar, kayıplar, savaş, taciz, tecavüz gibi önemli travmaların yanı sıra, çocukluk çağı başta olmak üzere her yaşta yaşanan ve etkisi travmatik olan her tür yaşantı; günlük hayatta yaşanan olumsuz olaylar, şiddete maruz kalma gibi durumlar bu sistemi bozabilir.
EMDR Terapisinin Uygulama Süreci
EMDR terapisinin uygulama süreci, danışanın geçmişinin değerlendirilmesi, terapiye hazırlık, hedef anının belirlenmesi, duyarsızlaştırma, yerleştirme, beden tarama, kapanış ve yeniden değerlendirme gibi aşamalardan oluşur. Bu süreçte, terapist danışana rehberlik eder ve anıların işlenmesine yardımcı olur.
Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme terapisi hastalara yeni bakış açısının kazandırdığı pozitif inançlar ve olumlu duygular ile kişinin kendisine, ilişkilerine, dünyaya bakışını da olumlu yönde geliştirip kişisel gelişim sağlar.
EMDR Hangi Rahatsızlıklarda Uygulanabilir?
EMDR terapisi, geniş bir yelpazede psikolojik rahatsızlıkların tedavisinde kullanılabilir. Bu rahatsızlıklardan bazıları şunlardır:
- Depresyon
- Panik Atak
- Travmalar
- Fobiler
- Yas
- Stres bozukluğu
- Sınav Stresi
- Motivasyon eksikliği
- Cinsel Sorunlar
- Kronik Ağrılar
- Somatik Bozukluklar
- Aşk Acısı
- Yeme Bozukluğu
- Alkol, Madde Bağımlılığı
- Okul fobisi
- Cinsel ve/veya Fiziksel Taciz
- Başağrısı, Migren
- Kişilik Bozuklukları
- Performans Arttırma
- Kendilik Değeri ve Özgüven eksikliği
EMDR terapisi, bu ve benzeri birçok rahatsızlıkta duygusal kaynak kazanımını destekleyerek iyileşme sürecini hızlandırır.
EMDR Tedavisi Ne Kadar Sürer?
EMDR terapisi, psikiyatri merkezi bünyesinde eğitim almış uzman psikoterapistler tarafından uygulanmalıdır. Terapist ile birlikte danışanın semptomları ve sorunların kaynağı olan anıları üzerine konuşulur. Danışan ve psikoterapist gelecek için ortak hedefler belirler ve bu hedefler doğrultusunda tedavi planı oluşturulur. Danışan, EMDR terapisinin neden yapıldığı, ne işe yaradığı, nasıl yapıldığı, nasıl uygulandığı ve ne kadar sürdüğü konularında bilgilendirilir.
Terapist, danışanın kötü anısını temsil eden bir resim aracılığıyla bu resme dair danışanın bugünkü negatif duyguları, bedenindeki hisleri ve amaçladıkları pozitif duyguları belirlemesine yardımcı olarak tedavisine başlar. Danışan, negatif anıyı temsil eden resme odaklandıktan sonra duyarsızlaştırma süreci başlar. Danışan zihnini serbest bırakır ve bir yandan gözleriyle terapistin parmak hareketlerini takip ederken diğer yandan zihninden geçenlere odaklanır. Psikoterapist her aşamada danışana rehberlik eder.
EMDR terapi süreci ve ne kadar süreceği kişiden kişiye değişir. Kişinin olayları işleme süreci ve çalışılan travmanın boyutu etkilidir. Terapi, minimum 8 seans gerektiren bir terapidir. Kimi travmalarda 8 seans yeterli olabilirken kimileri 20+ seans gerektirir. Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme terapi ile kötü anılar silinmemekte, kişinin kötü anıları öğrenme sürecine dahil edilip kişi üzerindeki etkisi azaltılmaktadır. Bu noktada, anksiyete terapisi gibi diğer terapi yöntemleri de tamamlayıcı bir rol oynayabilir.
EMDR terapisi, travma sonrası stres bozukluğunun yanı sıra kaygı bozukluğunda Bilişsel Davranışçı Terapi kadar etkilidir. Bilişsel davranışçı terapide yeterli verim alınamayan, farklı duygu-durum bozuklukları geliştiren danışanlarda kullanılabilir.
EMDR Terapisi ile Zihinsel Sağlığınızı Güçlendirin
EMDR terapisi, travmatik deneyimlerin ve olumsuz yaşam olaylarının etkilerini azaltarak, zihinsel sağlığınızı güçlendirmeye yardımcı olan etkili bir yöntemdir. Bu terapi sayesinde, geçmişin yüklerinden kurtulabilir, daha sağlıklı bir ruh haline kavuşabilir ve geleceğe umutla bakabilirsiniz.
Eğer siz de travmatik bir olay yaşadıysanız veya geçmişinizdeki olumsuz deneyimlerin etkilerini hala hissediyorsanız, bir EMDR terapisti ile görüşmek sizin için faydalı olabilir. Unutmayın, iyileşmek mümkündür ve EMDR terapisi bu yolda size rehberlik edebilir. Ayrıca, olumlu sözlerle hayata yeniden başlamak da bu sürece destek olabilir.
Yaşamın zorluklarıyla başa çıkmak ve ruh sağlığınızı korumak için çeşitli yöntemler bulunmaktadır. Eğer stresle başa çıkmakta zorlanıyorsanız, biofeedback gibi yenilikçi yaklaşımlar da size yardımcı olabilir. Unutmayın, zihinsel sağlığınız için adım atmak, kendinize yapacağınız en önemli yatırımdır.
