Kırşehir’in bozkırından doğup tüm Anadolu’nun gönlüne dokunan “Bozkırın Tezenesi” Neşet Ertaş, sadece bir halk ozanı değil, aynı zamanda derin bir gönül insanıydı. Yaşar Kemal’in kendisine armağan ettiği bu lakapla anılan usta sanatçı, türküleriyle olduğu kadar hayat felsefesini yansıtan bilgece sözleriyle de hafızalara kazınmıştır. İşte o derviş gönüllü insandan geriye kalan, insana, sevdaya ve hayata dair en anlamlı sözler.
Aşka ve Sevdaya Dair Sözler
Neşet Ertaş için aşk, hem bir acı hem de bir varoluş sebebidir. Sazının teline vurduğu her nağmede, sevdanın en saf ve en dokunaklı halini anlatmıştır. Onun dilinden aşk, bir vefa, bir bekleyiş ve bir teslimiyettir.
- Aşk dediğin bir anlıktır, ya yaşarsın ya yanarsın.
- Gönül kimi severse, aşk onda güzeldir.
- Sevda sırrınan olur.
- Kalpten kalbe bir yol vardır, görülmez.
- Yarimin olduğu yer, gurbet sayılmaz.
- Aşk ile yürüyen, sırtında dünyayı taşır da yorulmaz.
- İki büyük nimetim var; biri anam, diğeri yârim.
- Cahildim, dünyanın rengine kandım.
- Aşk bir derya, ben içinde bir damla.
- Gönül dağı yağmur boran olunca, akar can özümden sel gizli gizli.
- Sevmek, bir daha sevemeyecek gibi sevmektir.
- Ah yalan dünyada, yalandan yüzüme gülen dünyada.
- Kadınlar insandır, biz insanoğlu.
- Aşkı olmayanın meşki de olmaz.
- Gönül yarasıdır, başka ilacı yoktur.
Gönül ve İnsan Üzerine Sözler
Onun felsefesinde “gönül” merkezi bir yer tutar. İnsanı insan yapan, onu değerli kılan her şeyin gönülde başladığına ve bittiğine inanırdı. Mezar taşında yazan “İncitme canı, her can bir kalp, Hakk’a bağlı” sözü, bu felsefenin en net özetidir.
- İnsanın vatanı doğduğu yer değil, doyduğu yerdir.
- Gönül kırma, Kâbe yıkmaktan beterdir.
- Kendinle barışık olmadan kimseyle olamazsın.
- İnsan değer verdiği şeye gözüyle bakar, yüreğiyle taşır.
- Sakin ol ha, insanoğlu. İncitme canı, incitme.
- Biz dedemizden, babamızdan böyle gördük. Gönül kırmayız.
- Kendi kendisinden utanmayan, yeryüzünde hiç kimseden utanmaz.
- Ayıplama garibi, o da bir ana kuzusu.
- Ne söyleyim, şu cahil dünyaya laf anlatılmaz.
- Gönül bir sırça saraydır, kırılırsa yapılmaz.
- İnsan dediğin, bir damla kan, bin bir endişe.
- Kimsenin kalbini kırmayın, yapacak bir ustası yok.
- Darda kaldım diye umutsuz olma, yok iken dünyayı var eden vardır.
- Özü gülmeyenin yüzü güler mi hiç?
- İnsan, kendi kusurunu görmez, başkasınınkini dürbünle arar.
Hayat ve Kadere Dair Sözler
Hayatı boyunca gurbeti, yoksulluğu ve ayrılığı tecrübe eden Neşet Ertaş, bu zorluklara karşı her zaman bir bilgelik ve tevekkül içinde olmuştur. Onun için hayat, bir imtihan, kader ise razı olunması gereken bir hakikattir.
- Hayat bir okuldur, en büyük öğretmen de tecrübedir.
- Kaderde ne varsa o gelir başa.
- Dünya bir handır, konan göçer.
- Azı bilmeyen, çoğu hiç bilmez.
- Herkesin bir derdi var, değirmen misali döner durur.
- Zenginliğin sonu yok, şükür en büyük zenginliktir.
- Geldiğimiz gibi gideriz bu dünyadan.
- Ölüm, dirimin kapısıdır.
- Ecel geldi mi ne bir nefes ileri, ne bir nefes geri.
- Ağlarsa anam ağlar, gerisi yalan ağlar.
- Mühür gözlüm, seni elden sakınırım kıskanırım.
- Nerde bir türkü söyleyen görürsen, korkma yanına otur. Çünkü kötü insanların türküleri yoktur.
- Can yakıp da kalp kırma. Senin de gül benzin solacak bir gün.
- Hepimiz bu dünyanın misafiriyiz.
- Yazımızı kışa çevirdin, kar yağdırdın başımıza.
Neşet Ertaş ha? Benim de bi Neşet Ertaş anım var aslında küçükken babam hep dinlerdi onu çok severdi rahmetli.
VAY CANINA! Bu yazı resmen beni benden aldı! Neşet Ertaş’ın o müthiş sözlerini böyle güzel bir araya getirmeniz İNANILMAZ! Okurken içim kıpır kıpır oldu, sanki o tezenenin sesini duydum, o bozkırın kokusunu içime çektim! Her bir kelime, her bir dize gönlüme dokundu! Gerçekten de gönül telini titreten ifadeler bunlar! Emeğinize sağlık, ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM!
Neşet ertaş mı? benim dedem de eskiden saz çalardi ne güzel günlerdi yaa
Çok güzel bir yazı olmuş, Neşet Ertaş’ın gönül telini titreten ifadelerine yer vermeniz gerçekten takdire şayan. Ancak, yazınızda geçen bir ifadeyle ilgili küçük bir düzeltme yapmak isterim. Bahsettiğiniz türkünün sözleri aslında tam olarak “…değil de…” şeklinde değil, “…şöyledir…” biçimindedir. Bu ufak farklılık, Neşet Ertaş’ın anlatmak istediği duygu yoğunluğunu daha doğru yansıtmaktadır. Bilginize sunar, çalışmalarınızda başarılar dilerim.
Neşet Ertaş’ın sözlerinin bu derlemesi, ozanın içtenliğini ve Anadolu insanının duygularını ne kadar güzel yansıttığını bir kez daha hatırlattı. Özellikle “Aşkınan çalışan yorulmaz” deyişindeki azim ve sevgi vurgusu, günümüzün yıpratıcı temposunda insanlara ilham verebilecek nitelikte. Ancak, Neşet Ertaş’ın felsefesinin ve deyişlerinin, özellikle genç nesiller tarafından daha iyi anlaşılabilmesi için, bu sözlerin hangi bağlamda söylendiğine dair daha fazla bilgiye yer verilebilirdi. Örneğin, belirli bir türküsünün hikayesi veya bir sohbetindeki anısı, sözlerin anlamını derinleştirebilir ve okuyucunun ozanla daha güçlü bir bağ kurmasını sağlayabilirdi.
neşet ertaş demişken benim komşunun teyzesi de kırşehirliydi çok severdi türkülerini acaba o da tanırmıydı neşet babayı
bu sözler, acı gerçekleri romantize etmekten başka bir işe yaramıyor.
Ah, Bozkırın Tezenesi’nin sözleri… Yüzeyde sadece bir aşk şarkısı gibi duruyor, değil mi? Ama ben öyle düşünmüyorum. Gönül telini titreten ifadeler derken, acaba Neşet Ertaş aslında hangi teli kast ediyordu? Belki de bu, sadece iki insanın arasındaki değil, tüm bir coğrafyanın, bir kültürün yankısıdır. Belki de “gönül” kelimesi, sadece bireysel bir duyguyu değil, kolektif bir hafızayı temsil ediyor. Ve o tezenenin dokunuşu… Acaba o, sadece bir enstrümanın sesi mi, yoksa yüzyıllardır süregelen bir feryadın, bir özlemin dışavurumu mu? Belki de Ertaş, sözleriyle bize asıl gerçeği fısıldıyor, ama onu duyabilmek için satır aralarını okumamız gerekiyor.