Anksiyete, modern yaşamın getirdiği zorluklarla birlikte birçok insanın karşılaştığı bir duygu durumudur. Freud’a göre bilinçdışı çatışmalar, Adler’e göre eksiklik duygusu, Horney’e göre tehlikeli durumlardaki hisler ve davranışçılara göre öğrenilmiş bir tepki olarak tanımlanan anksiyete, Aaron Temkin Beck tarafından farklı bir perspektifle ele alınmıştır. Bilişsel davranışçı terapinin kurucusu Beck, anksiyeteyi içsel veya dışsal kaynaklı tehlike beklentisiyle ortaya çıkan endişe ve korku duygusu olarak tanımlar.
Bu duygu durumu, bilişsel, duygusal, davranışsal ve fizyolojik tepkilere yol açabilir. Anksiyete bozukluğu tanısı için belirtilerin en az altı aydır devam etmesi gerekir. Ancak, anksiyetenin yaygınlığını ve etkilerini ölçmek amacıyla geliştirilen Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), bu konuda önemli bir araçtır.
Beck Anksiyete Ölçeği Nedir?
Beck Anksiyete Ölçeği, 1980’lerde Beck, Epstein, Brown ve Steer tarafından geliştirilmiş ve 1988’de tamamlanmıştır. Bu ölçeğin temel amacı, anksiyete belirtilerini ölçmektir. Ölçek, anksiyete bozukluğu tanısı koymak için tek başına yeterli olmasa da, anksiyete belirtilerinin varlığını ve şiddetini belirlemede önemli bir tarama aracıdır.
Beck Anksiyete Ölçeği, 1980 ile 1986 yılları arasında Pennsylvania Bilişsel Terapi Merkezi’ne başvuran 1086 hasta üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda geliştirilmiştir. Ölçeğin son geçerlilik çalışması 160 hasta üzerinde yapılmış ve 21 maddelik bir form halinde sunulmuştur. Test, güvenirlik çalışmaları yapılmış ve bilişsel davranışçı terapinin kurucusu Aaron T. Beck’in düşüncelerini yansıtmaktadır.
- Bedenin herhangi bir yerinde uyuşma veya karıncalanma hissetme
- Sıcak/ ateş basmaları
- Bacaklarda halsizlik, titreme
- Gevşeyememe
- Çok kötü şeyler olacak korkusu
- Baş dönmesi veya sersemlik
- Kalp çarpıntısı
- Dengeyi kaybetme duygusu
- Dehşete kapılma
- Sinirlilik
- Boğuluyormuş gibi olma duygusu
- Ellerde titreme
- Titreklik
- Kontrolü kaybetme korkusu
- Nefes almada güçlük
Ölçekteki 21 madde, bireylerin kaygılı oldukları zamanlarda deneyimledikleri belirtileri içerir. Katılımcılardan, son bir hafta içinde bu belirtileri ne kadar yaşadıklarını belirtmeleri istenir. Cevap seçenekleri “Hiç (0)”, “Hafif düzeyde (1)”, “Orta düzeyde (2)” ve “Ciddi düzeyde (3)” şeklinde derecelendirilmiştir.
Beck Anksiyete Ölçeği Ne İşe Yarar?
Beck Anksiyete Ölçeği, iç veya dış kaynaklı tehlike beklentisiyle hissedilen endişe ve korku duygularının sonucu olarak ortaya çıkan bilişsel, duygusal, davranışsal ve fizyolojik tepkileri ölçmeyi amaçlar. Bu ölçek, bir tanı aracı olmaktan ziyade, anksiyete belirtilerinin taranması için kullanılır.
Ölçek aracılığıyla, bireyin anksiyete tepkilerini nasıl dışa vurduğu anlaşılabilir. Danışan, ölçek sayesinde anksiyetesinin şiddetini öğrenebilirken, terapist de anksiyetenin şiddetini tarayabilir. Bu ön bilgi, terapiste tanı ve tedavi sürecinde yardımcı olur. Ayrıca, anksiyete ile başa çıkma yolları hakkında da farkındalık sağlayabilir.
Beck Anksiyete Ölçeği Kimlere Uygulanır?
Beck Anksiyete Ölçeği, 13 yaş ve üzeri bireylere uygulanabilir. Bu test, sosyal anksiyete bozukluğu, ayrılma kaygısı bozukluğu, seçici konuşmazlık, özgül fobi, panik bozukluk, yaygın anksiyete bozukluğu gibi çeşitli psikolojik rahatsızlıkların yanı sıra, şizofreni spektrumu, bipolar bozukluk ve yeme bozuklukları gibi durumlarda da anksiyete belirtilerinin şiddetini ölçmek amacıyla kullanılabilir.
Aynı zamanda, endüstri alanında çalışanlara da uygulanabilen bu ölçek, kişilerin kaygı düzeylerine ilişkin farkındalık kazanmalarına yardımcı olabilir.
Beck Anksiyete Ölçeği Nasıl Uygulanır?
Beck Anksiyete Ölçeği klinik ortamda uygulanır ve öncesinde danışan ile ön görüşme yapılır. Kişinin yaşam öyküsü alınır ve herhangi bir kaygı bozukluğu türü varsa, anksiyete ölçeği uygulanır. Bireyde herhangi bir kaygı bozukluğu olmasa da, kişi kaygılı bir ruh haline sahipse de Beck Anksiyete Ölçeği uygulanabilir.
Ölçeğin uygulanacağı ortamın rahat, ışık düzeyi normal seviyede ve danışanın kendini güvende hissedeceği şekilde olması önemlidir. Uygun bir ortam sağlandıktan sonra kişiye ölçeğin amacı anlatılır ve soruları yanıtlanır. Terapist, süreç boyunca ölçeğe verilen yanıtlara müdahale etmemelidir. 21 sorudan oluşan bu ölçeğin uygulanması genellikle kısa sürer.
Beck Anksiyete Ölçeği Nasıl Yorumlanır?
Beck Anksiyete Ölçeği’nde her bir maddeye verilen yanıtların puanları toplanarak bir hesaplama yapılır. Ölçeğin yorumlanmasında kesme puanlarından faydalanılır.
- 8-15 puan: Hafif anksiyete düzeyi
- 16-25 puan: Orta anksiyete düzeyi
- 26-33 puan: Şiddetli anksiyete düzeyi
Şiddetli anksiyete düzeyine sahip kişilerin bir ruh sağlığı uzmanına başvurması önerilir. Ölçeğe erişim sağlamak isteyen terapistler ise Toad gibi ölçeklerin yayınlandığı sitelerden yararlanabilir.
Anksiyete Ölçeğinin Önemi ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Beck Anksiyete Ölçeği, anksiyete belirtilerini değerlendirmek ve anksiyete düzeyini belirlemek için kullanılan önemli bir araçtır. Ancak, bu ölçeğin sonuçları tek başına bir tanı koymak için yeterli değildir. Bir uzman tarafından değerlendirilmesi ve diğer klinik verilerle birlikte yorumlanması gerekir.
Anksiyete belirtileri yaşayan kişilerin, bir ruh sağlığı uzmanına başvurarak profesyonel yardım alması önemlidir. Erken teşhis ve tedavi, anksiyetenin olumsuz etkilerini azaltmaya ve yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabilir. Ayrıca, bu süreçte kaygı ve endişelenmeyi bırakıp harekete geçmek de önemlidir.
Unutulmamalıdır ki, anksiyete yönetilebilir bir durumdur ve doğru yaklaşımlarla üstesinden gelinebilir.
Bu yazıyı okumak benim için gerçekten aydınlatıcı oldu. Beck Anksiyete Ölçeği’nden bahsedildiğinde, bende de benzer bir deneyim canlandı. Bir süre önce, kendi kaygı düzeyimi anlamak için benzer bir ölçek kullanmıştım ve sonuçlarım beni düşündürmeye sevk etmişti. Anksiyetenin sadece bir rahatsızlık değil, aynı zamanda içsel bir mücadele olduğunu fark ettim. Yazıda belirtilen teorik yaklaşımlar, kaygının köklerini anlamama ve başa çıkma mekanizmaları geliştirmeme yardımcı oldu.
Yazarın kaygıyı anlamanın önemini vurgulaması çok yerinde. Bazen hissettiğimiz duyguların nedenlerini keşfetmek, kendimizi daha iyi tanımamıza yol açabiliyor. Sizce, bu ölçeği uyguladıktan sonra, kaygı düzeyimizi anlamamızın yanı sıra, bu duygularla barışmanın yollarını da bulabilir miyiz? Teşekkürler!