SağlıkPsikolojiYaşam Tarzı

Sürekli uyku isteğinin altındaki sebepler

İyi bir gece uykusundan sonra günlük rutine dönmek için uyandınız. Sıradan sabah rutinin ardından işe veya okula gitmek için yola koyulacaksınız, fakat bir sorun var. Aslında tanıdık gelen bir şey bu.
Sürekli uyku isteğini bastırmak için fazladan uyumanız veya çokça kahve içmeniz bir fayda etmiyor. Günümüzde onlarca insanın bu gibi sorunlardan şikayetçi olduğunu bilir hatta kendimizde bile bu durumu görebiliriz. Sürekli halsizlik ve uyku isteği çokça şikayeti olan sorunlardır. Bu yazıda sürekli gelen uyku isteğinin sebeplerini ve çözümlerini inceleyeceğiz.

Sürekli uyku isteği sebepleri
Sürekli uyku isteği sebepleri

Sürekli uyku isteğinin sebepleri nelerdir?

Sabah uyanıyorsun, tekrar uyumak istiyorsun. İşe gidiyorsun, yine uyumak istiyorsun. Yemek yedikten sonra, spor yaptıktan sonra, uzun bir toplantıdan sonra uyumak istiyorsan bir sorun olduğunu kabul etmen gerekiyor. Gün içerisinde tam anlamıyla uykumuzu alabileceğimiz vakit gecedir. Onun haricinde ki uykular sadece kısa kısa şekerlemeler olmalı. Ve bu şekerlemelerden sonra uyandığınızda uyuklamamanız gerekmektedir. İlk olarak ne zaman uyuklamaya başlıyorsunuz bunu öğrenmeniz gerekiyor.

Sürekli gelen uyku isteğini hangi zamanlarda daha fazla hissediyorsunuz. Yemekten sonra mı? Sabah uyanır uyanmaz mı? Yoksa tüm gün boyunca halsiz ve yorgun mu hissediyorsunuz kendinizi? Yoğun bir günün ardından uykunuzu gelmesi çok normaldir. Aynı şekilde ekran başında çalışırken gözlerinizi yeteri kırpmadığınız zaman da gözlerinize uyku çökmesi çok normaldir. Bizim bahsettiğimiz şey, hayatınızı zorlu hale getiren bir halsizlik ve yorgunluk eşliğinde gelen sürekli uyku isteğidir. İşte size tanıdık gelecek olan bazı sebepler:

Demir eksikliği

demir-eksikligi-bloglabs-net
sürekli uyku isteği sebepleri

Vücuttaki demir eksikliği, kandaki hemoglobinin azalmasına ve demir eksikliği anemisine neden olabilir. Aşağıda kaynağını belirttiğim araştırmaya göre vücuttaki demir seviyesi sadece uyku kalitesini etkilemekle kalmıyor, aynı zamanda huzursuz bacak sendromu gibi başka rahatsızlıklara da neden olabiliyor. Demir eksikliği şüphesi varsa hemen vitamin almaya başlamayın. Kan bağışlamak daha iyidir ve eğer kan gerçekten eksik bulunursa, doktorlar genellikle elma, sığır eti yemeyi ve vitaminlerde demir almayı önerir. Takviye edici gıdalar hemen tavsiye edilmez. Özellikle demir eksikliğini kendimizde farketmemiz için vücudumuzun çeşitli belirtiler göstermesi gerekir. Şimdi huzursuz bacak sendromu neymiş bakalım:

Geçmek bilmeyen uyku isteğinin bir diğer sebebi huzursuz bacak sendromu

huzursuz bacak sendromu
Huzursuz bacak sendromu-uyku bozukluğu

Bazı insanlar sadece oturamaz veya hareketsiz yatamaz. Özellikle akşamları ve geceleri bacaklarını (daha az sıklıkla kollarını) sürekli hareket ettirmeleri gerekir. Bu duruma huzursuz bacak sendromu denir ve insanların %2-10’unda görülür . Böyle bir kişinin uykuya dalması zordur. 
Bazen huzursuz bacak sendromuna başka hastalıklar (örneğin diyabet, artrit veya hipotiroidizm) eşlik eder, bu nedenle doğru bir teşhis için doktora başvurulması gerekir.

Huzursuz bacak sendromu yaşayan kişiler yattıkları alanda rahat edemezler. Bu kişiler genelde uykuya dalma sürecinde ayaklarını hareket ettirerek bu huzursuz bacak sendromunu geçiştirerek uykuya dalmaya çalışır.
Fakat önemli olan bir nokta var, bu sendrom uykuya geçiş süresini mahvettiği gibi kalitesini de mahveder. Sabah dayak yemiş gibi uyanmanız kaçınılmazdır.

Sirkadiyen ritim bozukluğu

Sirkadiyen ritim bozukluğu
Sirkadiyen ritim bozukluğu

Sirkadiyen ritim bozukluğunu duymuş muydunuz? Baharın gelişiyle birlikte gün ışığının uzunluğu önemli ölçüde artar ve uykuyu kontrol eden hormon olan melatonin üretimi azalır.
Bu durumun vücuda verdiğe etkiye sirkadiyen ritim denir. Sonuç olarak, bağışıklık bozuklukları gibi çeşitli sorunlar meydana gelir. Hani bahar gribi veya mevsimsel geçiş gribi derler. İşte bunun bir etkisi de sirkadiyen ritim bozukluğudur. Bu tarz hastalık ve sendromlar geceleri uyuyamamanıza sebebiyet vererek, gün içerisinde sürekli halsizlik ve uyku isteği ile baş başa kalmanızı sağlar.

Bazıları bulutlu ve yağmurlu hava nedeniyle uykulu hissedebilir. Atmosferik basınçtaki değişiklikler, bir kişinin daha az oksijen alması nedeniyle kan basıncında bir düşüşe neden olur ve bu nedenle daha hızlı yatmak ister. Sizde günlük yaşam tarzınızda sirkadiyen ritim bozukluğu belirtileri gösteriyor musunuz?

D vitamini eksikliği

D vitamini eksikliği
Uyku isteğinde d vitamini eksikliği

Bazı vitaminlerin ekslikliği vücudumuzda gözle görünür daha fazla etki bırakır. Bu vitaminlerin yoksunluğu veya fazla miktarda ki alımı faydadan çok zarara dönüşür. D vitamini de bunlardan biridir.
Vücutta D vitamini eksikliğine bağlı olarak kronik yorgunluk oluşur, konsantrasyon düşer ve uyku bozukluğu meydana gelir. 

Bazı durumlarda, bu vitaminin eksikliği uyku apnesine yol açabilir ve metabolizmayı etkileyebilir. D vitamini güneşte bulunur. Bu vitamine bu kadar kolay erişim bazı zararları da beraberinde getirir. Bu vitaminin fazla alınımı uyku sorunlarına, odaklanma sorunlarına ve diğer uyku bozukluklarına sebebiyet verir.

Uyku apnesi

Uyku apnesi
Uyku apnesi- uyku bozukluğu

Apne, hava yollarının daralması nedeniyle oluşan solunumun durması veya rahatsız edercesine azalmasıdır.  Uyku apnesi, aşırı kilolu yetişkinlerde ve yaşlı erkeklerde, ayrıca sigara ve alkol kullanan kişilerde en sık görülen özel bir hastalık türüdür.

Bir apne atağı sırasında, uyuyan kişi birkaç saniyeliğine havayı solumayı bırakır, ardından yüksek sesle horlar veya zor nefes almaya başlar. Bazı terapist ve doktorların düşünceleri şu yönde:
Fazla kilolu veya düzensiz bir beslenmeye sahip olan kişilerde uyku apnesine sıkça rastlanılır.
Dil dokularında biriken yağlar, uyku sırasında dil ve farenks dokularının hava yollarını sıkıştırarak hava akışını engellemesine ve kişinin boğulmasına (nefes almada zorlanmasına) neden olur.

Uyku sırasında yetersiz nefes alma, kişinin uykulu ve bunalmış hissetmesine neden olur. Uyku apneniz olduğunu düşünüyorsanız geç olmadan mutlaka bir doktora başvurmanız gerekmektedir.

Uyku isteğinin zamanı

Sık sık karşılaşılan uyku bozukluğu şikayetleri içerisin de en fazla görülenler yukarıdaki gibidir. Bir şeyi açıklığa kavuşturalım: Sürekli uyku isteğinin sebepleri arasında elbette bu yazdıklarımızdan daha da fazlası mevcuttur. Geçmişten gelen bir uyku bozukluğu rahatsızlığınız yok ise, son zamanlarda yaşadığınız bazı olaylar uyku düzeninizi etkilemiş olabilir. Düşünceler, stresler, bir kişi ile tartışmalarınız veya size karşı eleştiri yapan bir kişiyi bile kafaya takarak uyku bozukluklarına davetiye çıkarmış olabilirsiniz. Üstteki sebeplerden ziyade, yeni yeni uyku bozukluğu yaşıyorsanız yaşam tarzınızda neyi değiştirdiğinizi düşünün. Son zamanlarda hiç bilmediğiniz bir yemekten dolayı veya yoğun bir iş-sınav sürecine girdiğiniz için de olabilir.

Sürekli uyku isteği için çözüm nasıl olmalı?

Buraya kadar sirkadiyen ritim bozukluğu, uyku apnesi, d vitamini ve huzursuz bacak sendromu gibi rahatsızlıkların uyku bozukluğuna sebebiyet vereceğini anlattık. Tabi ilk olarak bu sorunları çözmenizde fayda var. Fakat endişelenmeden şunu açıklayalım:

Çoğu zaman gündüzleri uyku isteği, uyku eksikliği veya uykusuzluktan kaynaklanır. Bu nedenle ilk adım uyku düzenini normalleştirmeye çalışmaktır. 7 ila 9 saat arasında uyumak, aynı saatte yatmak ve uyanmak gerekir. Yatmadan birkaç saat önce, özellikle yüksek kalorili yiyecekler yememek ve ayrıca parlak ışık kaynaklarından kaçınmaya çalışmak gerekir. Ek olarak, yattığımız yatağın mutlaka rahatsızlık vermemesi gerekmektedir.

Bu işe yaramazsa veya gündüz uyku halinizin tıbbi bir durumla ilgili olduğunu düşünüyorsanız, doktora başvurmanız gerekmektedir. 
Son olarak, mevsimsel geçişler aynı bir bahar gribi gibi gelip geçicidir. Vücudunuzu günde ne kadar yoruyorsunuz? Yorulduğunuzun farkına varmadığınız zamanlar oldu mu? Bazen vücudumuzun dinlenmeye ihtiyacı vardır. Aslında her gün ihtiyacı var, lakin iş güç koşuşturma derken arada kaynadığı zamanlar olmaktadır. Bu gibi durumlarda kendimize özen göstermemiz gerekmektedir. Çünkü her işin başı nasıl olsa sağlıktır. Kendinize iyi bakın.

Kaynaklar:

https://www.medicalnewstoday.com/articles/best-adjustable-mattress-for-back-pain#summary
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14592341
https://health.clevelandclinic.org/why-am-i-so-tired/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu